Op non-actief gestelde directeur Van Bommel zou onvoldoende managementkwaliteiten hebben Moslim-omroep al jaren bron van conflicten

Een Nederlandse niet-moslim, een manager van een adviesbureau, zal de komende tijd de Nederlandse Moslim Omroep in Hilversum besturen. Directeur A....

Van onze verslaggever

Henk Müller

AMSTERDAM

Het bestuur van de NMO heeft het bureau ingeschakeld omdat er grote onzekerheid heerst onder de achttien personeelsleden over de toekomst van de NMO gezien de veranderingen in het publieke bestel, aldus S. Abdus Sattar, woordvoerder van de Nederlandse Moslim Raad (NMR), die de zendtijd formeel in handen heeft. 'Volgens het bestuur van de NMO heeft de geschorste directeur niet voldoende managementskwaliteiten om de omroep te leiden in die omstandigheden. Dat ziet hij zelf ook wel in.'

Hoewel wordt ontkend dat er iets anders aan de schorsing ten grondslag ligt dan een 'managementsconflict', is duidelijk dat Van Bommel naar de smaak van het bestuur van de NMO en de NMR een te grote kloof liet ontstaan tussen de gematigd progressieve programmering van de omroep en de denkbeelden van de achterban. Een directeur moet tactisch opereren en niet te veel voor de troepen uitlopen, vindt Abdus Sattar, die Van Bommel omschrijft als 'een echte Hollandse moslim'.

Het op non-actief stellen van de directeur, die sinds de affaire-Rushdie in 1989 gezichtsbepalend was voor de moslimgemeenschap in Nederland, is een van de ernstigste conflicten in de toch al tumulteuze geschiedenis van de islamitische omroep in Nederland. Volgens Abdus Sattar is de islamitische omroep twistpunt bij uitstek van de verschillende moslimgroeperingen, omdat er veel geld en prestige aan zijn verbonden.

Tien jaar geleden kreeg Nederland als eerste niet-islamitische land een islamitische omroep nadat de grootste Turkse organisatie, de Turks Islamitische Culturele Federatie (TICF,) negen jaar lang tevergeefs om zendtijd had gevraagd. De nieuwe Islamitische Omroep Stichting (IOS) moest representatief zijn voor de hele moslimgemeenschap in Nederland, die vooral bestaat uit Turken, Marokkanen en Surinamers.

Twee jaar later bezetten medewerkers het gebouw van de IOS, omdat de toenmalige directeur de programma's censureerde en medewerkers naar willekeur ontsloeg. De directeur moest vertrekken. De medewerking van Marokkanen verliep moeizaam omdat de Marokkaanse autoriteiten volgens het Komité Marokkaanse Arbeiders Nederland (KMAN) deelname afraadden. Alleen de Unie van Marokkaanse Moskeeverenigingen in Nederland (UMMON) deed mee. De UMMON heeft nauwe banden met de Marokkaanse autoriteiten, zoals de TICF nauw samenwerkt met Turkse autoriteiten.

Daarnaast was er jarenlang strijd over de zetelverdeling in het bestuur. De Turkse groep spande verschillende processen aan tegen de IOS om meer zetels te verwerven. De conflicten tussen personeel en bestuur leidden in 1992 tot het aantreden van Veronica-voorzitter J. van der Reijden als bemiddelaar. Hij moest ook bemiddelen tussen de aangesloten organisaties, de TICF, de UMMON en de Surinaamse World Islamic Mission (WIM), die het niet eens werden over de identiteit van de omroep.

Een jaar later hakte het commissariaat voor de media de knoop door. De zendtijd zou de IOS worden ontnomen en overgaan naar een alternatieve islamitische raad, de Nederlandse Moslim Raad (NMR), die intussen was opgericht als tegenhanger van de Islamitische Raad Nederland (IRN).

Hoewel de NMR, waarbij dertien organisaties zijn aangesloten, ongeveer 40 procent van de moslims vertegenwoordigt en de tegenhanger 60 procent, vond het commissariaat dat de nieuwe raad representatiever was.

Wel moest de nieuwe omroep vrijwel al het personeel van de IOS overnemen. Van Bommel werd directeur.

De NMO wil met behulp van de zendtijd verdere openheid en democratisering van de islamitische gemeenschap nastreven. Abdus Sattar: 'Dat willen we nog steeds, dat staat los van het op non-actief stellen van Van Bommel.' Wel bestaat er onvrede over de invloed van Turkije en Marokko op de verhoudingen in Nederland.

Abdus Sattar: 'We hebben zo vaak afgesproken dat alle groeperingen in één verband zouden gaan samenwerken. Iedereen ziet daarvan de noodzaak in. Maar naderhand komt men dan op de afspraken terug, als de autoriteiten zijn geraadpleegd. Dat gebeurt ook in de NMR. Integratie van moslims in Nederland kan pas plaatshebben, als zij zich zelfstandiger opstellen tegenover de landen van herkomst.'

Inmiddels is er een nieuwe Raad van Moskeeën in oprichting, met de Raad van Kerken als voorbeeld. Ook Van Bommel speelde daarin een rol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.