'Op hulp hoeft China niet meer te rekenen'

Het is even wennen: China als gidsland voor de derde wereld. Armoede wordt in de hardst groeiende economie van de wereld doeltreffend bestreden en de regio profiteert mee....

De ADB is belast met armoedebestrijding en ontwikkeling in Azië, en speelt ook bij de wederopbouw van door de tsunami getroffen gebieden een hoofdrol. Jaarlijks verstrekt de ADB vanuit het hoofdkantoor op de Filipijnen 6 miljard dollar aan leningen en 200 miljoen aan hulp. Met de opmars van China, waar tot voor kort de meeste armen van de wereld woonden, lijkt Van der Linden van een zorgenkind verlost.

China geeft 83 miljoen dollar aan tsunami-hulp. Weinig voor een wereldmacht, maar veel voor een natie. De Verenigde Naties besloten onlangs geen voedselhulp meer te geven China. Wat is nu de status van het land?

'Sinds de hervormingen van Deng Xiao Ping in 1979 is de Chinese economie jaarlijks 9 procent gegroeid. De daling van de armoede is indrukwekkend. Je ziet nu diverse landen, waaronder Japan, de hulp terugbrengen. Ook de aard van de steun die China vraagt is veranderd: geen geld maar expertise, bijvoorbeeld voor het hervormen van het pensioenstelsel. Het land levert sinds kort een bijdrage aan ons fonds voor leningen aan ontwikkelingslanden.'

Toch leefden er in 2001 nog 211 miljoen Chinezen van minder dan 1 dollar per dag. Hoe pakt de overheid dat aan?

'De Chinese overheid gelooft sterk dat je in infrastructuur moet investeren om ontwikkeling op gang te brengen. Zij geloven minder in programma's die rechtstreeks armoede moeten terugdringen. Een van de problemen bij armoedebestrijding is dat boeren op het platteland wel veel produceren, maar omdat de markt voor die producten zo ver weg is, kunnen ze maar een klein deel afzetten. Infrastructuur moet daar iets aan doen. '

Maar de inkomensongelijkheid is sterk toegenomen. Volgens de VN is die er nu hoger dan in de Verenigde Staten.

'President Hu Jintao en premier Wen Jiabao zien dat als een bedreiging van de stabiliteit in het land. De ongelijkheid tussen de rijke kustprovincies en het arme binnenland leidt tot grote migratiestromen.'

Hoe beïnvloedt de opmars van China de ontwikkeling van andere Aziatische landen?

'Er gaan veel buitenlandse investeerders naar China, maar het is heel moelijk aan te tonen dat zij anders naar andere landen in Azië waren gegaan. Wel heeft China een grote markt gecreëerd. Uitvoer van Aziatische landen naar China is daardoor enorm toegenomen. Onderdelen voor de producten die Chinese bedrijven naar het Westen exporteren, worden vaak elders in Azië gemaakt. De negatieve kant is dat China erg competitief is. Ze zeggen wel dat China alles kan maken wat anderen maken, maar dan goedkoper.'

De Chinezen zouden het de ontwikkelingslanden ook moeilijk maken omdat het de prijzen op de internationale grondstoffenmarkten opdrijft.

'Die kritiek vind ik onredelijk. De grootste energieverbruikers zijn nog altijd Europa en Amerika.'

Kunnen andere ontwikkelingslanden leren van China?

'Absoluut. China laat zien dat goed beleid uitstekende resultaten oplevert als het consistent wordt uitgevoerd. Dat beleid draait om macro-economische stabiliteit, een exportgeleide economie, openstaan voor buitenlandse investeerders en het vergroten van de productiviteit in de landbouw.

Is een les dat je voor ontwikkeling maar beter kunt wachten met democratisering?

'De Chinese autoriteiten willen Russische toestanden vermijden: ineenstorting van de economie en het ontstaan van een elite van handige en snel schatrijk geworden ondernemers. Behoud van de stabiliteit is een belangrijk motief voor de Chinezen: liberalisering is goed, maar dan stap voor stap.

Een van de oorzaken van de crisis in Azië in de jaren negentig was dat buitenlands kapitaal landen als Zuid-Korea en Indonesië heel snel kon verlaten. Dat soort kapitaal is er in China gewoon niet omdat het land grensoverschrijdend kapitaalverkeer niet heeft geliberaliseerd.

'De grote uitdagingen zijn de inkomensongelijkheid en de Chinese bankensector, die heel zwak is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden