Oost-Europese programmeurs steeds duurder

Op het kantoor van het Nederlandse ict-bedrijf Negeso in Kiev, de hoofdstad van Oekraïne, heerst een studentikoze sfeer. De werknemers zijn vrijwel zonder uitzondering onder de 30.

Een grote kamerplant staat midden in een van de kantoorruimten. Op de bureaus staan, naast de flatscreenmonitoren, flessen water en koffiekoppen van Amerikaans formaat. Een airconditioner houdt het kantoor in de hete Oekraïense zomers koel, tape langs de ramen moet de ergste kou in de winter buiten houden. ‘Een jaar of drie geleden was dit pand upper class’, zegt Fred Chappin (45), medeoprichter van Negeso, die het kantoor in Kiev leidt.

Lekker dichtbij, minder cultuurverschillen dan met China en India, dezelfde tijdzone, creatief personeel in plaats van werknemers die alleen slaafs commando’s kunnen uitvoeren: de redenen waarom Nederlandse bedrijven hun ict naar Oost-Europa verplaatsen en niet naar gedoodverfde outsourcingslanden in Azië, zijn legio.

Een probleem: Oost-Europa wordt steeds duurder. ‘Sinds Roemenië bij de Europese Unie is aangesloten, zijn de salarisverwachtingen daar opgelopen’, zegt Gijs de Rooij van Levi9 Global Sourcing, dat in het land 35 werknemers heeft. Bovendien: voor Roemenen en Bulgaren is het sinds de toetreding simpel om in West-Europa aan de slag te gaan.

Vandaar dat westerse bedrijven steeds dieper Oost-Europa intrekken. Oekraïne is de nieuwste outsourcingsbestemming. Levi9 Global Sourcing nam er enkele maanden geleden een kantoor over met 130 werknemers, Negeso is er sinds 2003 actief.

Maar ook in Oekraïne stijgen de lonen fors. Een programmeur die in 2005 nog maximaal 1.600 dollar verdiende, beurt nu ruimschoots het dubbele, zo blijkt uit een onderzoek van het Nederlandse adviesbureau Larive. Volgens Olexiy Strashko (29), een van Negeso’s programmeurs, is het zelfs niet uitgesloten dat een specialistische programmeur binnen afzienbare tijd hetzelfde verdient in Oekraïne als in West-Europa of de VS.

Maar het land heeft een groot voordeel: in het verleden was Oekraïne het exacte brein van de Sovjet-Unie. Onder meer de ruimtevaartindustrie was er gevestigd, en onderdelen voor de eerste computers zijn er uitgevonden.

Die erfenis staat nog altijd overeind: het personeel waaraan in West-Europa een schreeuwend tekort is, wordt hier in overvloed opgeleid. Oekraïne heeft 400 universiteiten (ter vergelijking: Duitsland heeft er 355), waar jaarlijks circa 30 duizend ict’ers afstuderen. Per hoofd van de bevolking zijn er meer studenten dan in Japan, Engeland of Duitsland. Larive duidt Oekraïne dan ook als een ‘wetenschappelijke supermacht’.

Niettemin is ook in Oekraïne de slag om het personeel groot. Volgens een van de belangrijkste wervingsbureaus is het aantal ict-vacatures in de eerste helft van 2007 107 procent gegroeid ten opzichte van het jaar ervoor. ‘We hebben het voor het kiezen’, zegt Victor Boyko (24), manager bij Negeso.

‘Vroeger kreeg ik sollicitanten uit Charkov (de tweede stad van Oekraïne, die 500 kilometer verderop ligt, red.). Die kwamen dan met de nachttrein. Ik betaalde hun 18 dollar. Maar die tijden zijn voorbij. Het vinden van goede mensen is lastig’, zegt Chappin. En als je ze eenmaal gevonden hebt, zie ze dan maar eens vast te houden.

‘Er wordt heel agressief geheadhunt hier. Ict’ers weten dat ze waarde hebben’, zegt Olga Svyrydovska (23), die bij Negeso voor het personeelsbeleid verantwoordelijk is. ‘Jonge ict’ers wisselen snel van baan, minstens een keer per jaar.’

Vervelend, want een werknemer die weggaat, kost een ict-bedrijf vier tot acht maanden salaris, vanwege de moeite die gestoken moet worden in het vinden van een opvolger en het opnieuw trainen van die persoon.

Maar Europese bedrijven hebben bij het aantrekken en vasthouden van personeel een streepje voor vanwege hun, in de ogen van jonge Oekraïners, aangename bedrijfscultuur. Boyko vindt Oekraïense bedrijven te bureaucratisch en Amerikaanse bedrijven te strak geleid. ‘Het prettige van Europese bedrijven is dat je meer vrijheid en kansen krijgt.’

Zijn collega Strashko roemt de pizza en het bier op vrijdagmiddag. ‘Bij mijn oude werkgever was vrijdag om vijf uur niemand meer op kantoor. Bovendien worden er uitjes zoals wandeltochten georganiseerd, en is er bijvoorbeeld met nieuwjaar een feest. Mijn vrouw mag dan ook meekomen en dat weet zij te waarderen.’

‘Wij helpen met het vinden van huisvesting en betalen bepaalde trainingen’, zegt De Rooij van Levi9 Global Sourcing. ‘Dat stellen ze meer op prijs dan westerse zaken als bungeejumpen bij het sollicitatiegesprek.’

Een andere prettige bijkomstigheid ten opzichte van een Russische of Oekraïense werkgever: ‘Ik krijg hier kansen om voor grote westerse merken te werken. Dat is belangrijk voor mijn persoonlijke groei’, zegt Strashko. Het liefst zou hij zelf rechtstreeks contact hebben met die klanten, maar Negeso geeft er de voorkeur aan daar het hoofdkantoor in Nieuwegein tussen te schuiven. Daarvoor zijn de cultuurverschillen toch te groot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden