reportage

Ook met zes treinen per uur is het nog steeds stampvol in de ochtendspits

'Woensdag = testdag.' Wie woensdagochtend nog niet weet dat de treinen tussen Eindhoven en Amsterdam zes keer per uur rijden, is ziende blind. Het staat op bordjes in de stationshal, op billboards langs het perron en op de kaartjes die in de voorgaande weken aan reizigers zijn uitgedeeld. Ook de omroeper op Utrecht Centraal doet een duit in een zakje en herinnert de spitsrijders om de haverklap aan het testschema. 'Iedere tien minuten rijdt er een trein', klinkt het uit de stationsspeakers.

Reizigers op Amsterdam Centraal.Beeld anp

Na jaren van uitstel is het woensdag eindelijk zo ver: de start van het 'spoorboekloos rijden'. Tussen Amsterdam en Eindhoven rijden iedere woensdag zes intercity-treinen per uur in plaats van de gebruikelijke vier. Verloopt de test de komende maanden vlekkeloos, dan rijden de treinen vanaf 10 december, als de nieuwe dienstregeling ingaat, standaard elke tien minuten tussen die steden.

Ook op andere trajecten moeten treinen zes keer per uur gaan rijden, met de lijn Schiphol-Nijmegen bovenaan het wensenlijstje. De testdagen op woensdag zijn voor de realisatie van die plannen cruciaal. Lopen die in de soep, dan moeten NS en ProRail zuchtend terug naar de tekentafel.

Extra maatregelen

De spoorbedrijven is er daarom alles aan gelegen om de eerste testdag tot een succes te maken. ProRail surveilleert tijdens de testdagen vaker langs het spoor en zet zelfs verkeersregelaars in bij een aantal overwegen.

Op Utrecht Centraal staan 's ochtends extra NS'ers op de perrons 5 en 7, waar de treinen uit Eindhoven aankomen. Zij beantwoorden vragen van reizigers die de draad kwijt zijn en wijzen hen de plekken aan waar de deuren vermoedelijk opengaan. Dreigt een trein bomvol te raken, dan moet het NS-personeel reizigers erop wijzen dat ze beter een treintje later kunnen nemen. Wie weet kunnen ze dan wel zittend hun krantje lezen. En wat is nou tien minuten op een mensenleven?

Toch zijn niet veel reizigers te porren voor het overslaan van hun 'vaste' trein. De trein van 8 over 8, die op dezelfde tijd rijdt als voorheen, zit beduidend voller dan de treinen daar direct voor en na. Reizigers moeten op de tussenbalkons staan om nog mee te kunnen. Enkele trekken sprintjes om de trein te kunnen halen, ook al vertrekt over tien minuten de volgende al. 'Ik moet straks gewoon een vergadering halen', zegt Evelyn Galsdorf (42). 'Er is geen ruimte om later aan te schuiven. Dat zal ook voor de meeste andere reizigers zo zijn.'

NS-reishulp Esther van Laar (18) bevestigt dat beeld. 'Reizigers springen er gewoon bij in, hoe druk het ook is. Ze vinden het hooguit wat minder erg om hun trein te missen.'

Nadelen

Niet iedereen is blij met de extra intercity's. Reizigersorganisatie Rover stelt dat reizigers die met een sprinter naar hun werk moeten, juist worden benadeeld door het spoorboekloos rijden. Hun treinen sluiten in deze situatie, die straks in de nieuwe dienstregeling wordt bestendigd, volgens Rover minder goed aan op het 'zes treinen per uur'-traject. NS-woordvoerder Erik Kroeze erkent dat. 'Er zijn mensen die erop achteruit gaan, daar moeten we eerlijk over zijn. Bij een verandering van de dienstregeling is dat altijd zo. Maar het overgrote deel gaat er op vooruit. En vanaf december gaan we ook met meer sprinters rijden.'

Grote problemen doen zich in de eerste spoorboekloze ochtendspits niet voor. Slechts één trein heeft een vertraging van vijf minuten, de rest rijdt keurig op tijd. Kroeze spreekt van een 'heel goede ochtendspits' op de testdag. 'Maar het is nog te vroeg om conclusies te trekken. De echte test komt als er een keer storing is. Ook dan mogen reizigers niet te lang staan wachten.'

Een goed begin dus voor het spoorboekloos rijden - al heeft de NS anno 2017 bar weinig met die term, zegt Kroeze. 'Die is ooit gelanceerd door Den Haag. Wij raden reizigers toch aan het online spoorboekje te raadplegen bij het plannen van hun reis, zeker als ze moeten overstappen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden