Ook in Leidsche Rijn blijven huizen leeg

Reportage..

utrecht Wat er in deze tijden gebeurt als een projectontwikkelaar bouwt, terwijl er nauwelijks woningen worden verkocht, is te zien aan de Parkzichtlaan in Leidsche Rijn. Stonden tot twee jaar geleden mensen voor dergelijke woningen in de rij, nu staan de uit bruine bakstenen opgetrokken appartementen leeg. Projectontwikkelaar Ovast heeft de prijs van de woningen kort geleden met ongeveer 10 procent verlaagd. Van een ander project in deze Utrechtse vinexwijk heeft Ovast de verkoop afgelast. Er komt een nieuw plan, met goedkopere woningen.

De crisis heeft de woningbouw in een vicieuze cirkel gebracht. Bouwprojecten worden afgelast, of de duurdere woningen geschrapt. De kopers blijven weg. Omdat de banken terughoudend zijn met het verstrekken van hypotheken, omdat mensen onzeker zijn over het behoud van hun baan of omdat ze eerst hun huidige woning verkocht willen hebben.

Soms lukt het projectontwikkelaars te bouwen met een bijdrage uit de Tijdelijke Stimuleringsregeling Woningbouwprojecten, een pot geld van het Rijk van 395 miljoen euro. Soms rekenen ze die bijdrage door in een lagere prijs voor de woningkoper. Ook hebben gemeenten zelf stimuleringsmaatregelen genomen voor de bouw, zoals Utrecht dat een eigen geldpotje inzet van 20 miljoen euro voor bijvoorbeeld garanties en zachte leningen, en Amersfoort dat onder meer de mogelijkheden van startersleningen heeft uitgebreid en afspraken heeft gemaakt met banken. Zo gaat het volgens directeur Frank Lambert van het Amersfoortse Heilijgers Projectontwikkeling lukken om 120 woningen te bouwen bij het centrum van Amersfoort. ‘Mede door de rijksbijdrage van de stimuleringsregeling kan de verkoopprijs substantieel omlaag. De Rabobank heeft zich verplicht potentiële klanten te helpen door bijvoorbeeld een werkloosheidsverzekering aan te bieden. Hieruit blijkt dat marktpartijen en de overheid het samen moeten oplossen.’

Ook projectontwikkelaar Proper-Stok worstelt met een nog te bouwen project in Leidsche Rijn, Slot van Terwijde. De geplande ‘eigenlijk te grote en te dure’ woningen zijn inmiddels verkleind, aldus directeur Arjan Geelen. ‘Normaal beginnen we met bouwen als 70 procent is verkocht, maar de verkoop gaat in deze tijden langzamer. Bovendien zijn er zorgen dat tijdens de bouw de onverkochte woningen onverkocht blijven.’

Geelen wil de problemen als volgt opvangen: de woningcorporaties zouden garant kunnen staan voor de niet-verkochte woningen tegen een iets lagere prijs, en ze zo nodig verhuren. Zo kan, met geld uit de stimuleringspot van het Rijk, het project volgens hem toch doorgaan.

Veel projectontwikkelaars kloppen aan bij corporaties en grote beleggers om te te vragen of zij de onverkochte koophuizen willen kopen voor verhuur. Maar de corporaties staan niet te springen; daar hebben ze het geld niet voor en bovendien ‘zijn corporaties er niet om de klappen op te vangen voor de commerciële projectontwikkelaars’, aldus een woordvoerder van Aedes, de koepel van woningcorporaties.

En ook de beleggers staan niet in de rij, zegt Wienke Bodewes, bestuurslid van Neprom, de vereniging van projectontwikkelaars, en directeur van Amvest, een projectontwikkelaar en belegger. ‘Dagelijks krijgen wij een plan aangeboden, maar wij kunnen de Nederlandse woningmarkt niet redden. Door een te restrictief huurbeleid is het lastig een huurprijs te vragen die de exploitatie dekt. Corporaties verhuren woningen in de vrije sector tegen een te lage prijs, waardoor ze oneerlijk concurreren met beleggers en ontwikkelaars.’

Bodewes vindt het een slechte zaak dat grotere en duurdere woningen in veel plannen worden vervangen door kleinere, goedkopere woningen. ‘Er is juist vraag naar kwalitatief goede woningen. Zeker in de regio’s Amsterdam, Utrecht en Haarlem en in de Brabantse steden zal de markt zich snel herstellen. En nu is er een gat in de productie geslagen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden