Ook corrupte landen zijn hulpbehoevend

Uit onderzoek van de Wereldbank blijkt dat veel hulp aan arme landen tot corruptie leidt. Moet de geldkraan dicht?..

De ontwikkelingseconoom Simeon Djankov van de Wereldbank berekende dat een sterke afhankelijkheid van hulp leidt tot minder democratie en meer corruptie in ontwikkelingslanden. Vooral over begrotingssteun, de populaire vorm van ontwikkelingssamenwerking waarbij rijke landen rechtstreeks de begroting van een ontwikkelingsland spekken, is hij sceptisch.

Minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking, op werkbezoek in Mozambique.
Nederland maakt een heel strenge selectie van de landen die het steunt. Er zitten geen corrupte regimes tussen de landen die wij steunen. En er is al helemaal geen negatieve relatie tussen onze steun en de democratische ontwikkeling van die landen. Ook ontken ik ten stelligste dat een groot deel van onze hulp niet aankomt bij projecten op het gebied van armoedebestrijding.

VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn
Het zou naïef zijn om te denken dat die landen al het geld aan armoedeprojecten uitgeven. Wetenschappelijk onderzoek toont nu aan dat dat dat niet zo is. Het geld wordt natuurlijk gebruikt om boefjes in de provincie stil te houden. Alleen: dit soort wetenschappelijke inzichten worden in de Tweede Kamer onder tafel geveegd.

Stephen Lister, die voor de OESO uitgebreid onderzoek deed naar begrotingssteun.
Als je alleen geld zou geven aan landen die geen last hebben van corruptie, zouden veel arme landen die het wel nodig hebben geen geld meer krijgen.

Kamerlid Boekestijn
We moeten af van de gedachte dat hulp helpt.

Ferdinand van Dam, ex-bewindvoerder bij de Wereldbank en ex-ambassadeur bij de OESO.
Corruptie en gebrek aan democratie horen bij armoede. Als je in een arm land minister wordt, zorg je dat je je schaapjes op het droge krijgt. Want als je minister af bent, heb je niets meer. Maar het is niet zo dat corrupte landen arm blijven. Je kunt armoede ook bestrijden terwijl er corruptie is.

Ontwikkelingseconoom Lister.
Je kunt niet de geldkraan open- en dichtdraaien op het moment dat corruptie in het land erger of minder erg wordt. Ontwikkelingssamenwerking werkt alleen als je het op lange termijn doet.

Jack van Ham, directeur van de ontwikkelingsorganisatie ICCO.
Veel regimes in arme landen zijn corrupt. Hen rechtstreeks steunen, is water naar de zee dragen. Maar je kunt de bevolking van die landen niet in de steek laten. Daarom moet je tegenkrachten in die landen organiseren, bijvoorbeeld via maatschappelijke organisaties.

Kamerlid Boekestijn.
Aan landen die corrupt zijn, mag geen begrotingssteun worden gegeven. Toen ik vorig jaar wilde dat de begrotingssteun aan Oeganda opgezegd werd omdat de president een dure privéjet had gekocht, stond ik in de Kamer helemaal alleen.

Minister Koenders.
In Oeganda heb ik zelf ingegrepen door de begrotingssteun te verminderen. We zijn daar sowieso heel selectief in. Slechts 4,5 procent van de hulp die wij geven, is begrotingssteun. En wij doen dat niet, zoals Djankov suggereert, om snel geld weg te kunnen zetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden