Ook Chinese elite ligt graag in een Villeroy & Boch

De Europese industrie hoeft niet te wanhopen. Wie slimme en mooie produkten maakt, zal niet snel worden weggevaagd door China....

Op de stoep bij de overburen aan de Jinbang Lu staat het bewijs dat Europa nog lang niet verloren is. Het is rond, het is rood, de kap is naar beneden, want het is heerlijk zonnig lenteweer vandaag. Een fonkelnieuwe Porsche, made in Germany.

Iets verderop in deze wijk van Shanghai, een van de vele nieuwe enclaves van China’s opkomende middenklasse, staat een zwarte Mercedes cabrio te glimmen. En kijk daar, een nieuwe Saab 9-5. En een Volvo X90. Zelfs de Maserati Quattroporte, een auto die in Europa met gemak 170 duizend euro doet, is met ingang van deze maand in China verkrijgbaar. Allemaal ‘Made in Europa’.

Europa moet in de slag met China niet zitten doemdenken, vindt VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes. Europeanen kunnen heel mooie spullen maken, en de Chinezen zijn daar dol op. Kijk alleen maar naar de badkuipen van Villeroy & Boch, zei de werkgeversvoorzitter die jarenlang zijn geld met badkuipen verdiende: de Chinese elite wil niet anders.

Europa kan wel wat peptalk gebruiken. Berichten over fabrieksinkrimpingen als bij Nedcar, Peugeot-Citroën en Volkswagen zouden de Europeaan tot de sombere slotsom kunnen brengen dat de maakindustrie in het oude Europa zijn langste tijd gehad heeft. Elders, of het nu in Oost-Europa of China is, kan alles toch veel goedkoper.

Er blijft niettemin, voor wie een kien oog heeft voor de markt en daarbij flexibel en creatief blijft, genoeg potentieel over. Natuurlijk, de Europese industrie moet zich drastisch aanpassen, en dat zal nog heel wat banen kost. Maar nieuwe kansen, zoals mooie spullen bedacht en vervaardigd in de EU afzetten aan de nieuwe middenklasse in sterk opkomende economieën als China en India, bij elkaar inmiddels een slordige tweehonderd miljoen mensen, worden steeds interessanter.

Wie in China’s grote steden rondloopt, kan de trend niet ontgaan. Zelfs provinciestadjes van amper een miljoen inwoners beschikken vaak al over een riant winkelcentrum waar de luxe produkten van de gerenommeerde westerse merken liggen uitgestald. China kocht in het eerste kwartaal van 2006 voor 1,7 miljard aan dure buitenlandse auto’s, twee keer zo veel als vorig jaar. De piek was vooral het gevolg van een aanstaande belastingverhoging, maar toch: de vraag is er, en er zit leuke groei in.

Maar Europa zal wel scherper moeten leren concurreren, waarschuwen deskundigen. Want ook in China wil de industrie hogerop: de tijd dat er slechts goedkope prullen uit het verre oosten kwamen, is voorbij. Chinese bedrijven zijn sinds kort met vallen en opstaan hun eigen wereldmerken aan het opbouwen, en men spendeert er tegenwoordig ook miljarden aan innovatie.

Europa heeft hier nog wel een grote voorsprong, omdat de maastschappij er vrijer is, de kwaliteit van werken hoger en creativiteit er beter gedijt. Maar die voorsprong zal beter benut moeten worden, want de Chinezen leren steeds meer bij. Aan een Chinese Porsche is men nog lang niet toe, maar de eerste Chinese Volkswagens zijn in aantocht.

Dat geldt nog sterker voor andere consumentenprodukten. Wie in Shanghai een van de luxe meubelboulevards opzoekt, ziet dat tal van chique koelkasten, matrassen, kranen, stoelen en badkuipen wel een Europese merknaam dragen, maar dat de producten vaak toch uit een Chinese fabriek komen.

Je zou het het Gispen-effect kunnen noemen. Deze Nederlandse maker van het betere kantoormeubilair heeft de meeste productie tegenwoordig in de buurt van Shanghai ondergebracht. Het komt de winstmarge ongetwijfeld ten goede, maar de Europese werkgelegenheid nauwelijks. Alleen de Porsches onder de Gispenmodellen worden nog in Nederland gemaakt. Met alleen die mooie spullen zijn de oude fabriekshallen niet meer te vullen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden