Ook 'Britse V&D' gaat ten onder, 11 duizend banen op de tocht

Ruim elfduizend Britse banen staan op de tocht nadat de warenhuisketen British Home Stores (BHS) maandag uitstel van betaling aan heeft gevraagd.

Philip Green, een vroegere eigenaar van BHS, ziet de bui al hangen.Beeld Hollandse Hoogte

De dreigende teloorgang van BHS, 88 jaar oud en ooit een icoon in de Britse winkelstraten, vertoont veel parallellen met die van V&D: een wat ouderwets warenhuis in het middensegment dat lijdt onder innovatieve concurrentie en de groeiende populariteit van onlinewinkelen, met een personeelsbestand dat tot op de laatste minuut bleef hopen op een wonder.

BHS ging over tot uitstel van betaling nadat reddingspogingen afgelopen weekend mislukten; het management probeerde een deel van de 164 vestigingen te verkopen, nadat het eerder tevergeefs had geprobeerd 60 miljoen pond (77,2 miljoen euro) aan nieuw krediet binnen te halen.

Vorige maand had BHS nog uitstel van executie bereikt door verlaging van huurlasten bij zijn schuldeisers te bedingen. 'Met een bezwaard gemoed moet ik melden dat, ondanks een enorme inspanning van het team, we niet in staat zijn geweest om een financier of verkoop veilig te stellen,' schreef eigenaar Dominic Chappell zondagavond aan de elfduizend medewerkers.

Net als V&D wordt BHS verweten dat het niet met zijn tijd is meegegaan; het bedrijf faalde online en bood een weinig avontuurlijke collectie. 'Het probleem is dat hun verkoopaanbod uit de jaren tachtig komt,' zei deskundige Phil Dorrell tegen de BBC. De gemiddelde leeftijd van BHS-klanten is 49 jaar.

Pensioen- en huurlasten stegen

Toen tien jaar geleden het internetwinkelen begon op te komen, miste BHS al de boot. Terwijl winsten daalden en de afgelopen zeven jaar verliezen werden, gingen pensioen- en huurlasten van het bedrijf omhoog.

Ver onder de marktprijs raakte BHS uiteindelijk zijn vlaggeschipwinkel aan Oxford Street - de Kalverstraat van Londen - kwijt voor 50 miljoen pond. Maar het bedrijf heeft 1,3 miljard pond aan schulden, waarvan 571 miljoen aan pensioentekorten. Een fors deel van de pensioengerechtigden dreigt er daardoor tien procent in inkomen op achteruit te gaan.

Met de dreigende teloorgang van BHS, na de grotere keten Woolworth's acht jaar geleden, verdwijnt er mogelijk opnieuw een grote speler uit het middensegment van de Britse detailhandel. BHS begon in 1928 als concurrent van zaken als Marks & Spencer, aanvankelijk met prijzen van maximaal 1 shilling (destijds 0,05 pond). Mettertijd ontwikkelde het warenhuis zich tot een huismerk voor de middenklasse. Met de teloorgang van BHS wordt het Britse winkellandschap verder verdeeld tussen duurdere ketens als Jon Lewis en Debenham enerzijds, en prijsvechters of (vaak gesubsidieerde) tweedehands kledingwinkels anderzijds.

Ook in Nederland doet de topklasse in de detailhandel zoals de Bijenkorf het goed, terwijl het middensegment lijdt onder dalende koopkracht van consumenten; die wijken vaker uit naar goedkopere alternatieven als Action. De ondergang van BHS illustreert een andere trend die ook in Nederland speelt, waarbij vooral grote en oudere warenhuizen niet of te laat inspringen op een veranderende markt.

'Traditionele warenhuizen zijn vaak niet goed in staat om de omslag te maken naar integratie met een online kanaal,' zegt Kitty Koelemeijer, hoogleraar marketing aan de Nyenrode Business University. Dat vereist investering en reorganisatie, aldus Koelemeijer. 'En daar hebben ze vaak het geld en de puf niet meer voor.'

Online

'Toen warenhuizen pas begonnen waren ze heel bijzonder, al die verschillende productcategorieën bij elkaar. Maar dat enorme aantal meters rendabel houden is moeilijk. Door de omvang is het aantal filialen beperkt en per categorie is het assortiment ook weer niet zo vreselijk groot. Bovendien vind je nu al die goederen online, zonder moeite en veel goedkoper.'

Koelemeijer schetst een weinig hoopgevende toekomst: 'Misschien is het concept van het traditionele warenhuis echt aan het einde van zijn levenscyclus. En misschien komt er later heropleving vanuit online-aanbieders. Boekenketens in de VS zijn bijvoorbeeld vrijwel allemaal failliet. Nu gaat online-aanbieder Amazon honderden boekenwinkels openen. Het zou zomaar kunnen dat onlineplatforms in Europa ook warenhuizen gaan openen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden