Ontslagakkoord is lastig schaakspel voor Donner

Minister Donner heeft moeite het ontslagrecht op de topagenda te krijgen. De sociale partners stribbelen tegen...

Yvonne Doorduyn

‘Leest u het coalitieakkoord: vanaf het begin staat vast dat het ontslagrecht bij de Participatietop op de agenda staat.’ CDA-minister Donner van Sociale Zaken hielp dinsdag binnen een minuut de speculaties om zeep dat de versoepeling van de ontslagbescherming – het hete hangijzer in de gesprekken met werkgevers en vakbonden – van de baan zou zijn. ‘Ik herhaal dit een- en andermaal. Het is geen mogelijkheid, nee, het ís zo: het ontslagrecht komt aan de orde.’

De ervaren Donner had in het vragenuurtje geen enkele moeite de aanvallen van het SP-Kamerlid Ulenbelt naast zich neer te leggen. Het gemak waarmee de bewindsman de Tweede Kamer op afstand houdt, kan echter niet verhullen dat het spel dat hij aan de andere zijde speelt, moeizaam verloopt.

Minister Donner heeft in zijn eerste maanden maar één opdracht: binnen honderd dagen zou hij zijn deel van het ‘contract met de samenleving’ sluiten. Het kabinet Balkenende-IV laat zich erop voorstaan zijn beleid ‘in samenspraak met de burger’ te formuleren. Donner doet dat op sociaal-economisch terrein via de geëigende weg: een voorjaarsoverleg met sociale partners, zoals dat traditioneel ieder jaar plaatsvindt.

Volgens het regeerakkoord, dat er een halve pagina aan wijdt, moet het overleg dit keer uitmonden in maatregelen die de arbeidsparticipatie van onder meer arbeidsongeschikten, herintredende vrouwen, ouderen en allochtonen substantieel verhogen. Het voorjaarsoverleg werd voor de gelegenheid omgedoopt in de spannender benaming ‘Participatietop’. Het is een van de weinige concrete uitkomsten van de honderddaagse ‘dialoog met de samenleving’ die in het regeerakkoord expliciet staan beschreven.

Dat het een ingewikkeld schaakspel zou worden, wist Donner van tevoren. In de Sociaal-Economische Raad (SER) ketste een akkoord over het ontslagrecht na anderhalf jaar van veelbelovende gesprekken begin december op het laatste moment af. De grootste vakbond, FNV Bondgenoten, met een steeds groter wordende SP-achterban, zag het niet zitten.

Anderzijds is Donner ook nog niet verzekerd van de steun van regeringspartner Partij van de Arbeid. PvdA-leider Wouter Bos maakte in de verkiezingscampagne van afgelopen november een groot punt van de ontslagbescherming. Balkenendes CDA zou mensen via het ontslagrecht hun zekerheden afnemen, betoogde Bos. Iets wat de PvdA niet zou doen.

Het Kamerlid Ton Heerts van de Partij van de Arbeid nuanceerde die visie dinsdag enigszins: ‘Ons standpunt is niet in beton gegoten. Maar er moet overeenstemming zijn met de sociale partners.’

Daarmee ontbeert Donner in zijn gesprekken met de sociale partners rugdekking vanuit het kabinet. Ook van de ChristenUnie hoeft het ontslagrecht niet aangepast. Het houdt het overleg in de houdgreep: de vakbonden zijn niet geneigd toe te happen omdat het kabinet niet op één lijn zit, en de PvdA gaat niet akkoord als de bonden niet instemmen.

Dat een maand voor het zomerreces nog steeds geen datum voor de Participatietop is geprikt, duidt erop dat Donner zijn strijd voor versoepeling van het ontslagrecht nog niet heeft opgegeven. Binnen honderd dagen – die lopen af op 2 juni – gaat het in elk geval niet meer lukken. Donner zelf lijkt weinig tijdsdruk te ervaren: ‘Iedereen heeft belang bij succes van deze top. Dat vergt soms iets meer voorbereidingstijd’, aldus de minister.

Niettemin: hoe langer het duurt, hoe groter de nederlaag voor Donner als hij het ontslagakkoord niet weet te sluiten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden