'Ons plan dwingt banken tot voorzichtigheid'

Een bankenbelasting? De Rabobank meent een beter idee te hebben. ‘De risico’s komen hiermee te liggen waar ze horen.’..

Utrecht Piet Moerland, bestuursvoorzitter van Rabobank, wordt bedolven onder de reacties. Iedereen wil weten hoe de nieuwste uitvinding van zijn bank werkt en iedereen toont zich enthousiast. ‘Vrijwel dagelijks bellen grote internationale banken met de vraag of ze eens langs mogen komen.’

Moerland denkt dat zijn bank een oplossing heeft voor het belangrijkste probleem in de financiële sector: het feit dat de banken onbeperkt risico’s kunnen nemen, omdat ze weten dat de belastingbetaler uiteindelijk toch voor de schade opdraait.

Als alle banken de Rabo-oplossing invoeren zal de staat nooit meer te hulp hoeven schieten, verwacht Moerland. Nu lopen belastingbetalers over de hele wereld nog steeds het risico dat ze op enig moment weer een bank moeten redden.

Moerland voert fel campagne voor de Rabo-oplossing. Hij spreekt voortdurend met ministers, Kamerleden, collega-bankiers en toezichthouders. Vandaag zit hij bij minister van Financiën Jan Kees de Jager.

De Europese ministers van Financiën stevenen op een andere maatregel af. Zij willen een bankenbelasting opleggen, waarmee een noodfonds wordt gecreëerd, waar banken in nood een beroep op kunnen doen. Daarmee wordt het belangrijkste probleem in de financiële sector volgens Moerland echter niet opgelost. Integendeel. ‘Banken krijgen daardoor een vrijbrief om te grote risico’s te nemen. Ze hebben zich er immers voor verzekerd. Dat is heel slecht.’

De bankenbelasting is volgens Moerland vooral symboolpolitiek. ‘De politieke logica begrijp ik wel. Volgens de publieke opinie hebben de banken de crisis veroorzaakt, dus nu moeten ze terugbetalen, maar het helpt niet.’

De oplossing van Rabo heet Contingent Convertible Note (CCN): een obligatie met een looptijd van tien jaar. De koper krijgt een mooi rendement (6,8 procent, 2 procent meer dan op een normale obligatie), maar als Rabobank ooit in problemen komt en zijn buffers onder een bepaalde waarde zakken, is de obligatiehouder 75 procent van zijn geld kwijt. Dat geld wordt overgeheveld naar de buffer van de bank, waardoor de bank automatisch wordt verstevigd. ‘De risico’s komen daardoor te liggen waar ze horen te liggen’, zegt Moerland, ‘niet bij de belastingbetalers maar bij de geldverstrekkers van een bank.’

Om het goede voorbeeld te geven heeft Rabo zelf alvast een CCN uitgegeven. ‘We hebben het niet echt nodig, we zijn een van de sterkste banken ter wereld, maar wij willen de weg wijzen.’ De interesse was overweldigend. ‘180 financiële instellingen van over de hele wereld wilden de notes hebben. We hadden voor 2,6 miljard euro kunnen verkopen, het is 1,25 miljard geworden.’

Het enthousiasme zal niet bij elke bank zo groot zijn, erkent Moerland. ‘Rabobank heeft nu een eigen vermogen van 14 procent. Pas als dat onder de 7 procent zakt, zijn de obligatiehouders hun geld kwijt. Daarvoor heb je een aardbeving en een vulkaanuitbarsting tegelijkertijd nodig.’

Banken met een minder sterke balans zullen een fors hogere rente moeten bieden om investeerders te lokken, erkent Moerland. ‘Ze zullen eerst tot een normale gezondheid moeten herstellen. Om de rente laag te houden, zullen ze vervolgens worden gedwongen een verantwoord risicoprofiel aan te houden. Onze oplossing dwingt banken voorzichtiger te worden.’

Moerland vreest dat politici in plaats van de Rabo-oplossing kiezen voor een ondoorzichtige stapel aan nieuwe regels. ‘Uiteindelijk smoort dan het herstel van de economie. Door alle plannen zoals die bankenbelasting moeten banken grotere buffers aanhouden. Hoe groot? Niemand die het weet. Die onzekerheid en die hogere buffers maken het voor banken moeilijker krediet te verstrekken aan bedrijven. Daarmee zet je een rem op de echte economie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.