Onrust om dubieuze kredieten bij Italiaanse banken

De Europese Centrale Bank zou bereid zijn de Italiaanse banken te verlossen van hun wrakke kredieten. Dat fluisterde een niet onverdachte, anonieme bron bij het Italiaanse ministerie van Financiën maandag tegen persbureau Reuters.

Beeld LightRocket via Getty Images

De ECB zou met de Italiaanse regering gesprekken voeren over het opkopen van leningen waar Italiaanse banken vanaf willen. De Italiaanse banken hebben naar schatting 350 miljard euro aan dubieuze leningen op hun balans staan. Op meer dan de helft van die kredieten wordt al minstens drie maanden geen rente of aflossing meer betaald. Omdat ze niet van hun vuilnis af kunnen, hebben Italiaanse banken nauwelijks ruimte om nieuwe leningen te verstrekken.

Of de ECB werkelijk bereid is als vuilnisbelt voor de Italiaanse financiële sector te fungeren, is twijfelachtig. De ECB wilde gisteren niet reageren op het Reuters-bericht. De richtlijnen van het bestaande opkoopprogramma van de ECB zijn echter helder: de centrale bank koopt alleen bankkredieten die het predikaat 'redelijk veilig' hebben en dat zijn geen leningen met betalingsachterstanden. Wel is het waarschijnlijk dat ECB-president Mario Draghi, een Italiaan, actief meedenkt met de Italiaanse regering om een oplossing te vinden voor de problemen van het Italiaanse bankwezen.

'Bail-in'-regels

Formeel ligt die oplossing overigens voor het oprapen, want per 1 januari zijn de 'bail-in'-regels voor Europese banken van kracht geworden. Dat houdt in dat banken nu in principe niet meer gered mogen worden op kosten van de belastingbetaler, zoals na 2008 gebeurde. Als een bank in de problemen komt, moeten voortaan eerst de aandeelhouders, een deel van de schuldeisers en spaarders die meer dan 100.000 euro op die bank hebben staan die verliezen dragen. Pas daarna mag de overheid bijspringen.

De Italiaanse overheid wil zo'n bail-in echter voorkomen, omdat die investeerders afschrikt. Italië wilde net als Spanje een zogenoemde 'vuilnisbank' oprichten waar de Italiaanse banken hun schrootleningen zouden kunnen dumpen, om vervolgens met een schone lei verder te kunnen. Zo'n 'bad bank' komt neer op het redden van banken op kosten van de belastingbetaler en dat mag volgens de nieuwe Europese richtlijnen niet meer.

De Europese Commissie verbood deze constructie daarom en dwong Italië in december vier kleine regionale banken te saneren via het 'bail in'-systeem. Daarvan werden 12.500 Italiaanse kleine beleggers de dupe, onder wie veel gepensioneerden die hun hele vermogen in zeer riskante bankobligaties hadden gestoken. Zij raakten bij de bail-in al hun geld kwijt. Dat ook de 'kleine man' werd getroffen door een bail-inregel die eigenlijk voor professionele beleggers was bedoeld, leidde tot veel negatieve publiciteit in Italië.

Toch staatsgaranties

De Italiaanse overheid wil daarom koste wat kost een bail-in van een grote Italiaanse bank als Monte dei Paschi di Siena voorkomen. Na lang marchanderen kreeg de regering eind januari toestemming van de Europese Commissie om de slechte kredieten van de banken te voorzien van staatsgaranties.

Maar via die staatsgaranties zijn het toch weer de belastingbetalers die een deel van het risico op zich nemen. De overheid houdt zo de obligatiehouders en grote spaarders die anders via een bail-in zouden opdraaien voor de schade, uit de wind. Minder dan een maand na invoering ervan, is de bail-inregel dus alweer op de helling komen te staan.

Beeld afp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden