Ongekroonde koningin van de knippatronen

In het naoorlogse Duitsland was modieuze kleding onbetaalbaar. Maar een goed knippatroon veranderde dat. Aenne Burda’s zelfmaakmode sloeg aan en ‘de Burda’ bereikte miljoenen thuisnaaisters....

Haar leven stond in het teken van de zelfmaakmode; aanzien in de echte modewereld gaf het haar niet, maar miljoenen vrouwen en kinderen over de hele wereld slaagden erin zich voor weinig geld te kleden naar de smaak van hun tijd.

Aenne Burda, de koningin van de Duitse zelfmaakmode, is donderdag op 96-jarige leeftijd overleden. Ze was naamgever van de gelijknamige modetijdschriften die verschijnen in een miljoenenoplage in 89 landen en zestien talen. In Nederland verschijnt het maandblad in een oplage van 110 duizend exemplaren. Menige moeder worstelde zich achter de naaimachine door de werkbeschrijvingen in ‘de Burda’, generaties schoolkinderen moeten daaronder hebben geleden.

De latere uitgeefster, hoofdredactrice en columniste werd in 1909 geboren als Anna Lemminger, dochter van een treinmachinist. De familie had het niet breed, zo benadrukken biografen om haar voorliefde voor zelfmaakmode te verklaren.

Na haar huwelijk met drukker en uitgever Frans Burda in 1931, zocht ze eigen verantwoordelijkheid binnen het bedrijfje.

Die kans kreeg ze eind jaren veertig, toen ze de leiding kreeg over een noodlijdend modeuitgeverijtje dat Frans Burda in 1949 had overgenomen.

Ze leidde het bedrijfje met strakke hand en begon in 1950 met het tijdschrift Burda Moden. Twee jaar later werden bij het tijdschrift knippatronen gevoegd. Dat bleek in het verarmde naoorlogse Duitsland een schot in de roos. De uitgeverij van Aenna bloeide en maakte van Burda een van weinige leidinggevende vrouwen die een rol speelden in het Wirtschaftswunder, de wederopbouw.

Opzienbarende mode was niet haar drijfveer: ‘Ik wil graag praktische, draagbare mode aanbieden aan een breed publiek.’

In de jaren zeventig en tachtig ontsproten in rap tempo nieuwe loten: Bura International, Burda Kochstudio en een lange reeks speciale uitgaven op het gebied van haken en breien, zelfmaakmode, het zelf maken van poppen, kindermode, kerstfrutsels en aanverwante terreinen.

‘Mode’, zo verklaarde de oprichtster, ‘is niet alleen een wereldtaal, het is ook een wereldmacht.’ Dat bleek pas goed toen het bedrijf in 1987, voor de val van de Muur, als een van de eerste westerse uitgevers over het IJzeren Gordijn stapte. Op uitnodiging van Raisa Gorbatsjov, de toenmalige first lady, kwam er een Russische uitgave van Burda International. Het legde de grondslag voor de tientallen buitenlandse edities.

Het succes steeg de uitgeefster, die een column bleef houden in Burda Moden, niet naar het hoofd. Jarenlang verplaatste ze zich in een Volkswagen Kever naar haar werk en naar haar zakenrelaties.

Ondertussen groeide ook het uitgeverijconcern van haar man Frans Burda. Samen dompelden ze zich graag onder in de glamour van de Duitse showbizz, bijvoorbeeld bij de uitreiking van de Bambi, de jaarlijkse mediaprijs, gesponsord door Burda Media.

Na de dood van Frans in 1986 werd Burda Media door Aenne overgedragen aan hun drie zoons. Zoon Hubert maakte er een succes van, met de uitgave van kaskrakers als het uitbundig geïllustreerde glamourblad Bunte, het opinietijdschrift Focusen en dertien andere titels. In 1994 bracht Aenne haar uitgeverij met de succesvolle modebladen onder bij Hubert en nam afscheid van de tijdschriftenwereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden