Ondernemers steeds vaker opgelicht, vooral kleine zelfstandigen zijn doelwit

Oplichters hebben het steeds vaker voorzien op ondernemers. Vorig jaar meldden ondernemers vijf keer zoveel fraudeschade bij het landelijk steunpunt Fraudehelpdesk als in 2013, blijkt uit cijfers die de Volkskrant heeft opgevraagd. Het schadebedrag dat privépersonen bij het meldpunt opgeven is in dezelfde periode juist licht gedaald.

Sander Breur is met zijn bedrijf slachtoffer geworden van identiteitsfraude. Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

In totaal registreerde de Fraudehelpdesk in 2016 meer dan 1 miljoen euro schade door oplichting van ondernemers. Dat lijkt een laag bedrag aangezien Nederland ruim 1,5 miljoen ondernemingen telt, maar het gaat vrijwel zeker om het topje van de ijsberg. Het overgrote deel van de oplichtingsschade wordt namelijk niet gemeld, zeggen de Fraudehelpdesk, de politie en belangenvereniging MKB-Nederland. Volgens deze organisaties ligt het werkelijke aantal opgelichte zelfstandigen minstens tien keer zo hoog als het aantal fraudemeldingen.

Els Prins, fraudespecialist bij belangenvereniging MKB-Nederland, weet dat veel fraudeslachtoffers geen aangifte doen omdat ze zich schamen. De gedupeerden verwijten zichzelf dat ze erin zijn gestonken. Soms heeft een ondernemer zelf ingestemd met een zakelijk voorstel van een oplichter, al dan niet onder valse voorwendselen. Dan denkt zo'n ondernemer volgens Prins al snel: 'Ik zal dit wel te danken hebben aan mijn eigen onoplettendheid.'

Makkelijk doelwit

Vooral kleine ondernemers en eenmanszaken zijn een makkelijk doelwit voor fraudeurs, zegt Prins. De kapperszaak op de hoek en andere kleine zelfstandigen zijn vaak net zo slecht bedacht op fraude en babbeltrucs als de gemiddelde particulier. Maar doordat ze deelnemen aan het zakelijk verkeer worden ze vaker blootgesteld aan oneerlijke praktijken dan de meeste privépersonen. Veel kleine ondernemers ontberen de specialistische kennis die grotere bedrijven beschermt tegen fraude, zoals een extra check in de boekhouding of een juridische afdeling.

De wet beschermt ondernemers veel minder goed tegen fraude dan particulieren. Privépersonen mogen een getekend contract altijd binnen twee weken ontbinden. Deze snelle ontsnappingsroute hebben ondernemers niet, zelfs niet als ze zijn misleid. Ook de Autoriteit Consument en Markt, die boetes kan uitdelen in het geval van misleidende handelspraktijken, kan weinig doen voor gedupeerde ondernemers.

Identiteitsfraude

De nota's van zijn bedrijf werden gestolen uit de post, voorzien van een ander rekeningnummer en doorgestuurd naar zijn klanten. Bouwondernemer Sander Breur werd slachtoffer van identiteitsfraude. (+)

Telefonische babbeltrucs

De fraudesoort die volgens de cijfers van de Fraudehelpdesk het hardste groeit in ondernemerskringen is identiteitsfraude, waarbij oplichters uit naam van een bedrijf rekeningen innen of producten aanschaffen. In 2013 meldden ondernemers nog 11 duizend euro schade als gevolg van identiteitsfraude. Vorig jaar was dit 800 duizend euro.

Een andere veelvoorkomende manier om geld af te troggelen van bedrijven is via een zogeheten spookfactuur: een rekening voor een fictieve dienst, soms begeleid door een dreigend telefoontje van iemand die zich voordoet als deurwaarder. Bijna de helft van de ondernemers die melding maken van fraude werd opgelicht met zo'n spookfactuur, al is de schade bij deze vorm van fraude gemiddeld een stuk lager dan bij identiteitsfraude.

Een ander berucht voorbeeld is acquisitiefraude. Met telefonische babbeltrucs of kleine lettertjes onder een 'vrijblijvende aanbieding' worden ondernemers verleid een contract aan te gaan voor advertenties in ongelezen bedrijfsgidsen of op nauwelijks bekeken websites. Op nagenoeg dezelfde wijze worden ondernemers het slachtoffer van telecomfraude, waarbij dubieuze telecomaanbieders een overstap naar hun eigen, vaak duurdere netwerk afschilderen als een voordelige contractverlenging bij KPN.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.