Onderhandelingen Europees vrijhandelsverdag slepen zich voort

Vandaag is de achtste onderhandelingsronde van start gegaan over het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP), het grote vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Aan beide kanten van de Atlantische oceaan is het verdrag controversieel. Hieronder de belangrijkste wetenswaardigheden over TTIP.

Duitse vertegenwoordigers van de auto-industrie promoten het vrijhandelsverdrag. Beeld reuters

Waarom dit verdrag?

Het doel van het TTIP-verdrag is om handelsbarrières tussen de EU en de VS te slechten. Dit moet leiden tot meer onderlinge handel en daarmee meer economische groei.

Een bekend voorbeeld van zo'n handelsbarrière is de crashtest voor auto's, waarvoor In Europa en de VS andere veiligheidsregels gelden. Om een Europese auto in de VS te verkopen, moet de fabrikant dus twee verschillende tests uitvoeren. Door via de TTIP één zelfde test af te spreken voor de industrie, wordt de onderlinge handel gemakkelijker. In tal van andere sectoren bestaan soortgelijke belemmeringen, die door dit verdrag moeten verdwijnen.

Door de handel gemakkelijker en goedkoper te maken kunnen Europese en Amerikaanse bedrijven beter met elkaar concurreren. Dat moet goedkopere producten voor de consument opleveren en meer economische groei voor iedereen.

Een gezamenlijk Europees en Amerikaans onderzoek heeft uitgewezen dat door TTIP de Europese economie met circa 0,5 procent extra groeit. De Amerikaanse economie zou met 0,4 procent extra kunnen toenemen. Maar een ander onderzoek van de internationale arbeidsorganisatie ILO zegt juist dat het in Europa ten koste gaat van de economische groei.

Eurocommissaris voor handel Cecilia Malmstrom spreekt met de pers over het TTIP-verdrag. Beeld afp

Wat zijn de bezwaren?

Het verdrag bestrijkt een breed scala aan maatregelen en moet gevoeligheden bij beide partijen overwinnen. Binnen de twee economische blokken heersen vaak andere ideeën over wat acceptabele producten, productiemethoden en arbeidsomstandigheden zijn.

Veel Europeanen vinden het bijvoorbeeld geen leuk idee om Amerikaanse kippendijen te eten, die doorgaans met chloor ontsmet worden. Ook de regels voor genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen zijn in Europa strenger dan in de VS. Amerikanen hebben juist weer hun bedenkingen bij Europese kazen als roquefort, brie en camembert. Die worden van rauwe melk gemaakt, en dat zou onveilig zijn.

Een ander gevoelig punt in Europa is een clausule over conflictbeslechting, de Investor-State Dispute Settlement'-regeling (ISDS). Deze geeft buitenlandse investeerders de mogelijkheid om zich op internationale arbitrage te beroepen, wanneer zij in conflict komen met een regering, bijvoorbeeld wanneer hun een vergunning wordt ontzegd op basis van milieu-eisen.

De clausule is voor de Amerikanen belangrijk, omdat zij niet vertrouwen op de onpartijdigheid van nationale rechtbanken in sommige Europese lidstaten. Maar volgens critici is de ISDS-procedure ondoorzichtig en ondermijnt deze de nationale soevereiniteit, doordat grote bedrijven met miljardenclaims overheden onder druk kunnen zetten. Voorstanders wijzen erop dat veel EU-landen al ISDS-achtige verdragen met andere landen hebben gesloten.

Tot slot is er de vrees dat Europese arbeidsvoorwaarden en sociale voorzieningen door het handelsverdrag zullen verslechteren. De bescherming van het ontslagrecht is in de meeste EU-landen beter geregeld dan in de VS, maar zou geen stand kunnen houden als er vrij moet worden geconcurreerd met bedrijven in de VS.

Amerikaanse slachtkippen worden met chloor ontsmet. In Europa is dat verboden. Beeld anp

Wanneer moet het verdrag klaar zijn?

De Europese Commissie, die de onderhandeling namens de EU voert, heeft de intentie uitgesproken om het uiterlijk eind 2015 eens te zijn over de grote lijnen. Daarna moeten de details verder worden uitgewerkt.

Het is nog de vraag of deze deadline wordt gehaald. Ook is nog niet duidelijk hoe het verdrag daarna wordt geratificeerd. Het TTIP moet sowieso worden goedgekeurd door het Europese Parlement en de Europese Raad, waarin de regeringsleiders van de lidstaten zijn vertegenwoordigd. Maar verschillende lidstaten, waaronder Nederland, hebben gezegd dat ook de nationale parlementen hun goedkeuring moeten geven. Het is nog niet zeker of de Europese Commissie hierin meegaat.

Een Angela Merkel-beeltenis staat in brand bij een protest tegen TTIP in Brussel. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden