Onderbezette Duitse Flixbus strijdt om marktaandeel NS

Duits succesverhaal

In drie jaar tijd won FlixBus 70 procent van de Duitse markt. Waarom wil het in Nederland niet lukken?

Station Amsterdam Sloterdijk, op het platform aan de bovenkant een FLixbus, op het spoor een trein van de NS. Beeld anp

Driekwart jaar na zijn entree op de Nederlandse openbaarvervoermarkt heeft het jonge Duitse bedrijf FlixBus nog geen potten kunnen breken. Toen de busvervoerder zich in november met binnenlandse ritten in Nederland meldde, blies het hoog van de toren. De NS moest op zijn tellen passen, kondigde FlixBus aan. Met goedkope, rechtstreekse busverbindingen tussen grote Nederlandse steden bond het de strijd aan met het spoorbedrijf.

Van die ambities is nog weinig terechtgekomen. FlixBus breidt weliswaar in rap tempo het aantal buslijnen uit, maar in de meeste bussen zit maar een handvol passagiers. Nu, in de zomer, is de gemiddelde bezetting iets beter (zie inzet), maar FlixBus heeft al een directe verbinding (Den Bosch-Rotterdam) moeten schrappen wegens gebrek aan belangstelling.

Opmars in Duitsland

Hoe anders is dat in Duitsland. FlixBus, opgericht in 2011, is in zijn thuisland zo succesvol dat grote concurrent Deutsche Bahn (DB) helemaal in de verdrukking is geraakt. In Duitsland heeft FlixBus binnen drie jaar meer dan 70 procent marktaandeel veroverd in het busvervoer over lange afstanden. Het marktaandeel van voormalig monopolist DB is in diezelfde periode tot 14 procent geslonken.

Hoe kan het dat het busbedrijf in buurland Duitsland een doorslaand succes is en hier vooralsnog slechts een rimpeling in de openbaarvervoervijver veroorzaakt?

Daarvoor zijn meerdere redenen. Een ervan is dat in Duitsland de ov-markt veel later is opengegooid dan in Nederland. Tot 2013 had het staatsbedrijf DB in Duitsland het alleenrecht op langeafstandsvervoer binnen de Bondsrepubliek, niet alleen per trein maar ook per bus. In Nederland waren toen al allerhande vervoersbedrijven actief. Dat waren zowel spoor- als busvervoerders, waaronder ook buitenlandse als DB-dochters Arriva en Connexxion.

Beeld anp

Goedkoper dan de trein, wel trager

Drie keer zo goedkoop als de trein - als je de tijd hebt: de busrit van Nijmegen naar Amsterdam kost drieënhalf uur. Gidi Pols reed een dag mee.

Wat ook meespeelt: het spoorwegnetwerk van DB valt in het niet bij dat van de NS. In Nederland zijn alle steden goed met elkaar verbonden per rails, in Duitsland niet. 'Je kunt bijvoorbeeld niet rechtstreeks met een trein van Bremen naar Berlijn', zegt FlixBus-employé Arthur Kamminga. Busvervoer over lange afstanden heeft in Duitsland daarom als alternatief voor de (duurdere) trein meer kansen. Nog een verschil met Duitsland: in Nederland mag FlixBus alleen busvervoer tussen steden in verschillende provincies aanbieden, dus geen buslijnen binnen een provincie. Want daarmee zou het bedrijf de gesubsidieerde streekbus te zeer in de wielen rijden.

'Winst maken in Nederland is nog niet het doel', zegt Rosa Donat, woordvoerster van het hoofdkantoor in München. Ze wil niets zeggen over de bedrijfsresultaten in Nederland, maar meldt dat FlixBus in ieder geval wél winst maakt in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk.

FlixBus is inmiddels in bijna 20 Europese landen actief, heeft 900 bestemmingen en bouwt aan een Europees busnetwerk dat tal van steden met elkaar verbindt. Er valt dus wel degelijk geld te verdienen met busvervoer over lange afstanden. Dat vervoer is goedkoop, in ieder geval veel goedkoper dan een treinreis. FlixBus drukt de kosten door niet zelf met een grote vloot bussen rond te rijden, maar contracten af te sluiten met touringcarbedrijven.

De Nederlandse openbaarvervoermarkt groeit en kennelijk ziet het Duitse bedrijf op termijn mogelijkheden om ook hier geld te verdienen. De NS vervoert steeds meer reizigers en het gebruik van het openbaar vervoer in stedelijk gebied groeit eveneens. Ook Eurolines, een bedrijf dat al dertig jaar lang internationaal busvervoer verzorgt, onder meer vanuit Nederland, ziet nu brood in binnenlands busvervoer. Sinds enkele weken kan met Eurolines van Amsterdam naar Groningen (9 euro), van Rotterdam naar Amsterdam (4 euro) en van Breda naar Amsterdam (4 euro) worden gereisd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.