INTERVIEWNick Timmers & Esther Hammink

Ondanks alle corona-ellende blijft één familiewet onverbiddelijk van kracht: het Van der Valk-concern is niet te koop

Ook het Van der Valk-concern heeft flink te lijden onder de coronamaatregelen, maar de witte vlag wordt niet gehesen. De hotelbranche vreest vooral de periode na de coronacrisis: ‘De klap komt juist als we weer open gaan’, zegt directeur Hammink.

 Het Van der Valk hotel Stein-Urmond treft voorbereidingen voor de opvang van coronapatiënten.  Beeld ANP
Het Van der Valk hotel Stein-Urmond treft voorbereidingen voor de opvang van coronapatiënten.Beeld ANP

Precies een jaar nadat Nederland werd platgelegd door het coronavirus zegt Esther Hammink, directeur van het Van der Valk Theaterhotel in Almelo, dat ze met de rug tegen de muur en de handen gebonden moest toezien hoe alles leek in te storten. ‘De lege ruimtes, het voelt zo onwerkelijk om nu door het hotel en het theater te lopen. Ik heb een jaar lang op twee borden moeten schaken om alle coronaregels voor zowel het hotel als het theater te doorgronden.’

De restaurants zijn traditioneel een trekpleister bij Van der Valk, in het hotel langs de A2 bij Breukelen konden in ‘pre-coronatijd’ maximaal 1.200 gasten een hapje eten. ‘Vergaderen, eten, feesten, hotelkamers; op elk terrein werden we hard geraakt’, zegt directeur Nick Timmers. ‘We praten voor onze keten over tientallen miljoenen euro’s aan omzetverlies.’

Timmers (32) en Hammink (43) behoren als ‘Jonge Valken’ tot de vierde generatie van de familie Van der Valk, een voorwaarde om een hotel te mogen te leiden. De hotelbranche werd volgens het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) het hardst getroffen door het coronavirus. De leegstand liep op tot 90 procent. De omzet daalde gemiddeld met 50 procent, in de grote steden soms zelfs 80 procent door het wegvallen van toerisme en het internationale zakenverkeer.

Hoewel de hotels open mochten blijven, sloot volgens het CBS 53 procent vrijwillig de deuren tijdens de eerste lockdown. Ook Timmers had in Breukelen geen alternatief. ‘We zijn opgevoed met de wetenschap dat we 365 dagen per jaar en 24 uur per dag geopend zijn. Plotseling ging de deur van het restaurant op slot en bleven onze kamers grotendeels leeg, die stilte went nooit.’

Hotel als ziekenhuis

Het familieconcern had inmiddels al bij de overheid aangeboden coronapatiënten op te vangen om de ziekenhuizen te ontlasten. Vanaf april tot juni werden 140 kamers in Breukelen geprepareerd voor mensen die herstelden van covid-19. Timmers: ‘Ons hotel werd omgebouwd tot ziekenhuis, een bizarre ervaring. Maar we hadden ook weer een doel, want dicht zijn was zo doelloos. We konden nu een bijdrage leveren aan de strijd tegen het coronavirus.’

Hammink heeft dubbele zorgen in Almelo, omdat ze tevens een theater exploiteert. ‘Op 12 maart 2020 hebben we de theaterbezoekers om vijf uur moeten afbellen, omdat ook de theaters moesten sluiten. Die voorstelling hebben we in oktober op drie avonden ingehaald, omdat we in de zaal de anderhalve meter afstand moesten garanderen. We hebben nog een kindervoorstelling in Almelo gehad. Ernst, Bobbie en de rest; dat was ons theaterseizoen.’

Hammink is voortdurend aan het schuiven met data. ‘En ik heb nog geen idee hoeveel mensen ik in september mag ontvangen. Misschien honderd of toch al achthonderd?’

Het was voor de hotelbranche hinkstapspringen tussen de coronamaatregelen. ‘De overheid heeft op tamelijk lompe wijze aan de knoppen gedraaid, omdat iedereen in de horeca over één kam werd geschoren’, zegt Timmers. ‘Zo mochten wij in onze restaurants hetzelfde aantal gasten hebben als de kroeg op de hoek. Natuurlijk accepteerden we de maatregelen, we moesten wel telkens bepalen welke invloed ze hadden op onze bedrijfsvoering.

‘Het knipperen in het beleid; open, dicht, open, dicht is het allerergste. Je kunt beter nog een paar weken dicht blijven, dan straks weer te moeten sluiten. Dat kost ook veel geld met volle koelingen.’ Hammink: ‘Het is ook een psychische aanslag op de medewerkers, omdat ze niet weten waar ze aan toe zijn.’

Steunpakketten

Dankzij de steunpakketten van de overheid voor de lonen (NOW) kan het personeel bij Van der Valk in dienst blijven. Toch komt de door de regering toegezegde maximale tegemoetkoming van de vaste lasten (TVL) in 2021 als geroepen voor concerns als Van der Valk. Timmers: ‘We kregen in 2020 zo’n 120 duizend euro per hotel aan TVL, terwijl in ons concern ook clusters van hotels bestaan. Die kregen niks, omdat ze als multinational werden beschouwd. Als je de accountantskosten voor de NOW-controle van die 120 duizend euro afhaalt, houd je een bedrag over waarvan wij net de lampen kunnen laten branden. Je kunt een hotel niet even ‘uitzetten’. Zo is het goedkoper om een zwembad te blijven verwarmen. Om een bad weer op te warmen, ben je duizenden euro’s verder. Het onderhoud is kostbaar.’

Van der Valk overweegt geen externe financiers te zoeken. Nu de vijfde generatie al klaar staat om de hotels te besturen, blijft één familiewet onverbiddelijk van kracht. De Toekan – het bekende logo van de hotels – is niet te koop, zegt Timmers. ‘We geloven in lokale aansturing door de familie die ons gevoel uitdraagt. Bovendien kunnen we onszelf redden, omdat we als familie het vastgoed in eigen beheer hebben.’

In Almelo drukt de exploitatie van het theater zwaar op het hotel, sluiting is niet ondenkbaar. ‘Het was altijd al een zorgenkind, het theater zal nooit winstgevend zijn’, zegt Hammink. ‘Ik leg er drie tot zes ton per jaar bij, maar de sponsorpot vanuit het hotel is leeg. Er is een grens bereikt en dan moet je keuzes maken.’

Zakenverkeer

De hotelbranche vreest de periode na de coronacrisis. Komt het internationale zakenverkeer weer op gang? ‘Daarover maken we ons de grootste zorgen’, aldus Timmers. ‘We denken dat het drie tot tien jaar duurt voor de branche op dat gebied is hersteld.’ Hammink: ‘De klap komt juist als we weer open gaan. We gaan straks niet meteen terug naar normaal. In mijn hotel gaan we de pijn nog wel even voelen, onze buffers zijn verdwenen.’

Toch voorziet Timmers op termijn een wedergeboorte voor de hotelsector, ook omdat het toerisme een ander karakter zal krijgen. ‘De coronacrisis heeft ons geleerd dat mensen elkaar willen blijven ontmoeten. Mede door het thuiswerken kunnen die contacten gemakkelijker plaatsvinden in hotels dan in kantoren. Ook de evenementenbranche staat te popelen om te starten, de Ziggo Dome is in 2022 al driehonderd dagen geboekt. Daarvan profiteren ook de hotels. Voorlopig blijft reizen in Europa de voornaamste propositie, mensen gaan meer in eigen land met vakantie. Ik voorzie voor ons familiebedrijf en de gehele hotelbranche een zonnige toekomst.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden