NieuwsVast contract

Omroepmedewerkers eisen vast contract en achterstallig loon

Twee omroepmedewerkers en vakbond FNV beginnen een rechtszaak tegen de regionale omroepen AT5 en NH Media en administratiekantoor Tentoo. Inzet is een vast contract en terugbetaling van in totaal ruim 50 duizend euro ‘achterstallig loon’.

Opname van een talkshow van omroep AT5. Volgens vakbond FNV wordt omroeppersoneel ‘onderbetaald met publiek geld’.Beeld Hollandse Hoogte / Rink Hof

Beide eisers hadden ooit een vaste baan bij de omroep, raakten die kwijt, maar worden al jaren ingehuurd via een tussenpersoon. Ze zijn geworven door de mediabedrijven, die hen zelf aansturen op de werkvloer, maar formeel is Tentoo de werkgever. Hun werk is in de praktijk niet veranderd, maar ze verdienen veel minder dan collega’s in vaste dienst en bouwen geen vakantiedagen en pensioen op.

De eisers hebben lang getwijfeld over deze stap. Ze hebben begrip voor de lastige financiële positie waarin omroepen zitten, maar voelen zich in een hoek gedreven. Omdat ze bang zijn nooit meer van het stempel actievoerder af te komen, willen ze hun (achter)naam uit de publiciteit houden. Hun identiteit is bekend bij de omroepen, die maandag 10 februari een zogeheten ‘sommatie’ hebben ontvangen. Als de mediabedrijven en Tentoo niet voldoen aan de eisen, komt de zaak voor de rechter.

De 51-jarige regisseur en editor Edwin werkt al twintig jaar bij de omroep. Acht jaar geleden werd hij ontslagen door AT5 in Amsterdam, na een reorganisatie. Hij kon meteen weer aan de slag via Tentoo, maar moest voortaan werkbriefjes invullen. 

‘Eerst leek het zo slecht nog niet’, zegt Edwin. ‘Totdat ik in de loop van de tijd merkte dat ik een flink deel van mijn tarief kwijt was aan premies en de arbeidsvoorwaarden slechter waren dan die van collega’s. Daar ben ik niet goed over voorgelicht door AT5 en Tentoo. Jaren later werd de regeling nog slechter. Toen ik daar niet mee akkoord ging, zei AT5: als je dit niet wil, dan houdt het op. Uiteindelijk heb ik ermee ingestemd, want ik wilde mijn baan niet kwijt.’

Edwin’s uurtarief is nu 28 euro 50. Daar gaat commissie voor Tentoo vanaf. ‘Het is geen vetpot’, zegt hij. ‘Ik krijg geen doorbetaalde vakantiedagen en vakantiegeld, bouw geen pensioen op en ben jaarlijks 2.000 euro aan reiskosten kwijt. Die krijg ik niet vergoed.’

Zijn directe collega Kees (een fictieve naam) werkt al 26 jaar als regisseur en editor bij AT5 en NH Media. ‘Edwin en ik zijn goed in ons werk’, beklemtoont Kees. ‘We worden niet voor niets steeds teruggevraagd. Maar we krijgen bij lange na niet hetzelfde als vaste werknemers, die precies hetzelfde doen. Een tijd geleden hoorde ik een collega roepen: ‘Tot over vier weken, fijne vakantie!’ Ik was zo jaloers. Als ik op vakantie wil, moet ik vrij nemen en dat zelf betalen. Ik draag de omroep een warm hart toe, maar na jaren praten ben ik het zat dat niets verandert. Dus starten we deze rechtszaak, met steun van de FNV.’

Onderbetaald met publiek geld

Beide eisers worden de laatste jaren ingehuurd op basis van het Rariteitenbesluit: een regeling die is bedacht voor dirigenten en circusartiesten. Ze zijn geen werknemer en geen zelfstandige. Voordeel voor omroepen is dat zo’n constructie goedkoper is en personeel onbeperkt flexibel inzetbaar is. Medewerkers zijn op grond van deze regeling alsnog verzekerd voor een WW-uitkering, maar ze betalen zelf de premie hiervoor.

‘Deze schijnconstructie wordt steeds populairder bij regionale omroepen’, zegt FNV Flex-bestuurder Erik Pentenga. ‘Eerder maakten ze veel gebruik van payroll-constructies, ook via Tentoo. Die regeling is door nieuwe wetgeving minder aantrekkelijk geworden. Dus worden steeds meer medewerkers doorgeschoven, net als de twee eisers. De kern van het probleem blijft hetzelfde: personeel wordt onderbetaald met publiek geld. Met deze rechtszaak willen we zorgen dat omroepen hiermee stoppen en medewerkers alsnog krijgen waar ze de laatste jaren recht op hadden.’

Als de FNV de zaak wint, kunnen de gevolgen groot zijn, stelt Pentenga. ‘Dan kunnen meer medewerkers achterstallig loon terugvragen. Wie daar werk van wil maken, kan zich nu al bij ons melden.’

De onzekerheid is het ergst, zegt Edwin: ‘Elke werkdag kan mijn laatste zijn. Vijf jaar geleden heb ik dat al eens gemerkt. Toen kreeg ik ineens te horen dat AT5 me drie maanden niet zou oproepen, omdat ik anders misschien recht zou hebben op een vast contract. Ik kreeg geen terugkeergarantie. Ik viel terug op een WW-uitkering. Noodgedwongen hebben mijn vrouw en ik de buitenschoolse opvang van onze 8-jarige dochter opgezegd en haar sportclub opgezegd, omdat we de lessen niet meer konden betalen. Dat was zo pijnlijk.’

Met het sporten kwam het goed – ze mocht tijdelijk gratis lessen – en na drie maanden belde AT5 weer. Maar Edwin vindt het vreselijk dat hij is overgeleverd aan willekeur. ‘Iedereen vertrouwt blind op mijn werk, maar wat staat daar tegenover? Ik heb recht op normale arbeidsvoorwaarden en een vast contract. Dat zou zoveel rust geven.’

Niet gezien

‘Ik ben verbaasd dat ik van de Volkskrant moet horen dat een procedure tegen ons is aangespannen’, zegt financieel directeur Paul den Ronden van de Brisker Group, waar Tentoo onder valt. ‘Ik heb de sommatie nog niet eens gezien. Daarom kan ik er niet op ingaan.’

Er werken jaarlijks 20 duizend mensen via Tentoo, van zzp’ers tot werknemers. In algemene zin is er volgens Den Ronden niets mis mee als mensen kiezen voor zo’n regeling. ‘Werkgevers hebben flexibiliteit nodig, freelancers ook. Het voordeel ervan is dat je snel wordt betaald en in tijden van ziekte of gebrek aan werk in principe een beroep kunt doen op sociale verzekeringen.’

David Vink, algemeen directeur van NH Media, is ook verrast door het nieuws. ‘Ik weet al langer dat de FNV met een juridische procedure bezig is. We zijn een tijdje in gesprek geweest hierover. Maar ik wil pas reageren als we de sommatie hebben bestudeerd.’

Verder lezen

Anderhalf jaar geleden sprak verslaggever Menno van Dongen vier omroepmedewerkers die worden betaald via een payrollconstructie: ‘Ik schaamde me zo toen bleek dat ik geen hypotheek kon krijgen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden