OM vervolgt zeven verdachten wegens Vestia-schandaal

Het openbaar ministerie vervolgt in totaal zeven verdachten naar aanleiding van de fraude bij woningcorporatie Vestia. Dat blijkt uit de dagvaarding die het OM na ruim vier jaar onderzoek heeft opgesteld. Maandag dient in Rotterdam de regiezitting.

Marcel de Vries, voormalig kasbeheerder bij Vestia, voor de Parlementaire Enquetecommissie Woningcorporaties in 2014Beeld anp

Vestia, destijds met 90 duizend woningen de grootste woningcorporatie van Nederland, ging in 2012 bijna failliet als gevolg van een wilde speculatie met rentederivaten - complexe financiële producten die zouden moeten beschermen tegen een rentestijging of -daling. De schade van die transactie, die moet worden opgebracht door alle sociale huurders van Nederland, bedraagt rond de 2 miljard euro.

Achter het debacle bleek al snel een fraudezaak schuil te gaan. Kasbeheerder Marcel de Vries, die bij Vestia verantwoordelijk was voor het beheer de derivatenportefeuille, heeft in ongeveer acht jaar tijd heimelijk bijna 10 miljoen euro bijverdiend. Dat deed hij door voor Vestia bij banken derivaten te kopen via een tussenpersoon Arjan Greeven. Greeven kreeg tienduizenden euro's provisie bij elke deal en maakte de helft van dat geld over naar een rekening met de naam 'Inventus', waarachter De Vries schuil ging. De naam van de rekening was een ode van De Vries aan zijn eigen inventiviteit.

Het was tussenpersoon Greeven die de fraudezaak in het voorjaar van 2012 zelf opbiechtte nadat hij in grote gewetensnood verkeerde over wat hij gedaan had en de mogelijke gevolgen daarvan voor het wankelende Vestia. De spijtoptant overlegde zijn administratie aan Vestia en het Openbaar Ministerie en heeft uitgebreid verklaringen afgelegd over de omkoping en de werkwijze van hemzelf en de derivatenbanken.

De Vries en Greeven zijn de twee hoofdverdachten in de zaak (zie hieronder voor een overzicht van de feiten waarvoor zij worden vervolgd). Daarnaast heeft het OM ook de vader en de ex-vrouw van Arjan Greeven gedagvaard. En Greevens voormalige zakenpartner Leroy van D.

In de marge van het onderzoek naar de Vestia-fraude kwamen nog twee andere kwesties bovendrijven waarin het OM vervolging heeft ingesteld. Ten eerste de vermeende omkoping door Arjan Greeven en Leroy van D. van Fortis-bankier Jako Groeneveld. En ten tweede de vermeende omkoping van financieel adviseur Jan-Hein G. ook worden vervolgd.

Opvallende afwezige in de dagvaardingen is de ex-vrouw van Marcel de Vries. Zij was eerder wel verdachte omdat zij bij haar scheiding een volledig hypotheekvrij huis van ruim vijf ton kocht. Het OM vermoedde dat het huis met witgewassen crimineel geld van De Vries was betaald. Zeker gezien het feit dat het huis ook niet voorkomt op de tenlastelegging van De Vries, ligt het voor de hand dat de ex een schikking heeft getroffen. Maar het OM wil dat niet bevestigen. 'Daar doen wij pas in een later stadium mededelingen over', aldus een woordvoerder.

Vestia-schandaal

Lees ook de biecht van derivatenman Arjan Greeven, Van €5000 naar €8,50 per uur. Hij was het oliemannetje dat namens banken deals sloot met Vestia. Tot het mis ging in de financiële sector, met de woningbouwcorporatie en met hem. (+)

Gewiekste Londense bankiers hebben nog veel meer verdiend aan Vestia dan al werd gedacht. Door de Nederlandse woningcorporatie complexe financiële producten te slijten, incasseerden bankiers 500 miljoen tot 1 miljard euro.

Wie worden er allemaal vervolgd

Marcel de Vries
De Vries wordt naast omkoping vervolgd voor witwassen van de ruim 10 miljoen euro die hij in de loop der jaren van Arjan Greeven kreeg. Verder is hem oplichting van Vestia ten laste gelegd. En valsheid in geschrift omdat hij actief geprobeerd zou hebben bankrekeningen zo te laten aanpassen dat Vestia er niet achter kwam dat er provisies werden betaald aan Arjan Greeven. Het OM kan De Vries niet vervolgen voor belastingfraude omdat hij al zijn steekpenningen altijd keurig bij de fiscus heeft aangegeven.

Marcel de VriesBeeld anp

Arjan Greeven
Greeven heeft de fraudezaak zelf opgebiecht en altijd bekend dat hij schuldig is aan niet-ambtelijke omkoping. Maar hij bestrijdt alle overige aanklachten die justitie hem nu ten laste legt. En dat zijn er nog heel wat: oplichting van Vestia, witwassen, het doen van een onjuiste belastingaangifte en het niet voeren van een deugdelijke administratie. Daarnaast wordt hij ook nog verdacht van omkoping van Fortis-bankier Jako Groeneveld en de omkoping van financieel adviseur Jan-Hein G. en diens bedrijf Censum.

Arjan GreevenBeeld anp

Leroy van D.
Sinds 2004 runden Arjan Greeven en Van D. samen FIFA Finance, dat namens een aantal zakenbanken leningen en derivaten verkocht aan woningcorporaties. Hoewel de meeste handel met Vestia alleen aan Greeven toekwam, profiteerde Van D. ook regelmatig mee van deals. Ongeveer 2,5 miljoen euro heeft Van D. volgens justitie gekregen, geld dat hij zou hebben witgewassen. Van D., die sinds enkele jaren met zijn gezin in Indonesië woont, wordt ook verdacht van de omkoping van Fortis-bankier Jako Groeneveld en Jan-Hein G. Daarbij werden ook valse facturen opgesteld, stelt het OM. Van D. heeft altijd ontkend van de omkoping van De Vries en Groeneveld af te weten.

Jan-Hein G.
Als mede-eigenaar van financieel adviesbureau Censum adviseerde G. corporaties, ziekenhuizen en lokale overheden over manieren om met hun kasgeld om te gaan. G. had een deal met FIFA, dat hij een deel van de fee zou krijgen, wanneer zijn klanten via FIFA derivaten kochten. Met name de corporaties De Woonplaats uit Enschede en Portaal uit Utrecht zouden daardoor gedupeerd zijn, staat in de dagvaarding. Naast G. persoonlijk wordt ook de rechtspersoon Censum vervolgd.

Vader Greeven
Ook de vader van Arjan Greeven moet terecht staan. Hij opende in 2012 een rekening in bij Luzerner Kantonalbank in Zwitserland, waar hij onder zijn naam in totaal ruim 3 miljoen euro van Arjan Greeven en zijn toenmalige vrouw werd geplaatst. Dat was witwassen van crimineel verkregen geld, aldus het OM. Greeven senior, een oud-politiecommissaris, stelt dat de actie noodzakelijk was om dat een andere Zwitserse bank zijn zoon niet meer als klant wilde hebben. De Greevens hadden het geld in Zwitserland gestald, omdat zakenbanken daar, in tegenstelling tot justitie, geen beslag konden leggen. Bovendien voeren zij aan dat senior het geld met medeweten van Vestia en justitie onder zijn hoede heeft genomen.

Pascal van W.
Pascal is de ex-vrouw van Arjan Greeven. Zij wordt vervolgd omdat zij jaarlijks steeds de helft van Greevens winst incasseerde. Greeven en Van W. stellen dat Van W. nooit heeft afgeweten van Greevens omkoping en dat het delen van winst tussen echtelieden zeer gangbaar is bij ondernemers.

Jako Groeneveld
Groeneveld was jarenlang werkzaam bij Fortis en de eerste bankier die via FIFA derivaten aan Vestia en andere corporaties verkocht. Rond 2009 wilde G. voor zichzelf beginnen als tussenpersoon en zich mogelijk aansluiten. Greeven en/of Van D. hebben hem destijds cash gegeven, het OM zegt dat het om 53 duizend euro ging. Volgens de verdachten was het geld een bewijs dat het voornemen tot samenwerking menens was, maar het OM ziet er omkoping van de bankier in.

Jako Groeneveld.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden