Olieprijs spekt kas pomphouder

Je zou denken dat pomphouders pijn lijden als de benzine goedkoper wordt. Het tegenovergestelde is echter waar; het biedt een extra kans op winst.

Jeroen Trommelen
Een pompstation in Kerkrade, vlak bij de Duitse grens. In de grensstreek wordt minder in het buitenland getankt Beeld Herman Engbers
Een pompstation in Kerkrade, vlak bij de Duitse grens. In de grensstreek wordt minder in het buitenland getanktBeeld Herman Engbers

Niet alleen automobilisten profiteren van de lagere brandstofprijs, ook voor pomphouders is de scherpe daling van de olieprijs een extra kans op winst. Met de huidige prijzen aan de benzinepomp kunnen ze toch 2 tot 3 cent per liter extra verdienen, op voorwaarde dat ze hun brandstoffen zelf inkopen op basis van de wereldmarktprijs.

Het effect werkt precies andersom dan de meeste consumenten denken, zegt jurist Christiaan van der Straaten van belangenvereniging voor tankstations BETA. Juist bij hoge brandstofprijzen zijn consumenten extra kritisch en maakt de pomphouder minder winst. 'De gebruikelijke marge voor de pomphouder op een liter benzine ligt tussen de 15,5 en 17 cent. Dat kan nu 17,5 tot 20 cent zijn'.

De hogere marge ontstaat doordat de benzineprijs op de wereldmarkt sneller daalt dat de adviesprijs aan de pomp. Vooral de laatste weken gaat dat snel. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek is de gemiddelde prijs voor een liter Euro95 aan de pomp sinds juli gedaald met 16 eurocent, oftewel bijna 10 procent.

Vaste korting

In dezelfde periode daalde de prijs, afgerekend in Amerikaanse dollars, van een vat ruwe olie met meer dan 40 procent. Het verschil gaat verloren aan het oplopend waardeverschil tussen euro en dollar en aan de marge van raffinaderijen, groothandels en dus gelukkige pomphouders.

Dat geldt echter voor lang niet voor iedereen, waarschuwt hij. 'Een grote groep, met name de zelfstandige mkb- ondernemers, koopt in met een vaste korting op basis van de adviesprijs van de leverancier. Anderen kopen in op basis van de wereldmarktprijs waardoor de laatste weken de retailmarge toeneemt. Reden waarom BETA eist dat alle ondernemers kunnen gaan inkopen op basis van de wereldmarktprijs.'

Ongeveer 1.500 van de 4.200 Nederlandse tankstations worden geëxploiteerd door zelfstandige pomphouders. Minder dan de helft van die 1.500 ondernemers profiteert, schat Van der Straaten. De anderen zitten vast aan hun vaste korting. 'Dat zijn meestal ondernemers met een langlopend uniform franchise-achtig contract met een grote oliemaatschappij.'

Prijselasticiteit

Door de scherpe concurrentie worden pomphouders overigens gedwongen hun prijsvoordeel snel door te geven aan de automobilisten, zegt directeur Erik de Vries van de brancheorganisatie voor onafhankelijke benzinepomphouders Nové. 'Een paar cent inkoopvoordeel duurt nooit lang. We hebben hier relatief de meeste tankstations van Europa en iedereen weet precies waar wat kost.'

Voordeel is wel dat in de grensstreek nu minder in het buitenland wordt getankt, denkt hij. 'Dat is psychologie. Bij een lagere brandstofprijs laat men het omrijden om te tanken eerder zitten.'

Of automobilisten méér kilometers maken bij dalende brandstofkosten, is onduidelijk. De pomphouders zeggen daar nog niets van te merken. Volgens het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid bestaat het effect wel, maar is het klein. 'De prijselasticiteit van benzine is gering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden