Oliegoeroe die reserves als bijna oneindig zag

De internationaal gelauwerde Engelse energie-econoom Peter Odell was vele jaren hoog leraar in Rotterdam. Met Haagse politici voerde hij felle debatten over de gasreserves.

Beeld -

De hoop dat hoge marktprijzen de wereld van zijn olieverslaving afhelpen is ijdel, zei Peter Odell, emeritus hoogleraar internationale energiestudies aan de Erasmus Universiteit in 2005 in een interview met de Volkskrant. Verduurzaming van de energiemarkt en het terugdringen van de CO2-uitstoot zou door overheidsingrijpen moeten gebeuren. Het zou niet door marktwerking plaatshebben.

Peter Odell voorzag al vroeg dat de voorraden aan fossiele brandstoffen zoals kolen, olie en gas veel groter waren dan werd gedacht. Bijna oneindig groot. In de jaren zeventig was hij zeer kritisch over de Club van Rome die in 1972 waarschuwde voor het opraken van deze grondstoffen. Hij zei dat de oliereserve in de wereld geen kwestie was van geologie maar van economie. Als de prijzen zouden oplopen, zouden vanzelf nieuwe tot dan toe niet rendabel te winnen voorraden worden aangeboord (teerolie, schalieolie), zodat de prijzen weer zouden gaan dalen.

Odell overleed 12 april in de Engelse stad Ipswich, waar hij de laatste jaren woonde. Zijn gezondheid liet al enige tijd te wensen over. Hij wordt overleefd door zijn vrouw en vier kinderen.

Wetenschap

Odell werd geboren in een Engelse familie van mijnwerkers en spoorwegpersoneel in het plaatsje met de toepasselijke naam Coalville (Koolstad) in Leicestershire. Hij zou studeren in Birmingham en Boston en na voor de Royal Air Force te hebben gewerkt in dienst treden bij Shell. Maar de wetenschappelijke kant van de energiemarkt trok hem meer. Hij ging als economisch geograaf doceren aan de London School of Economics. In 1968 werd hij als hoogleraar aangesteld aan wat toen nog de Economische Hogeschool in Rotterdam was.

Hier zette hij het International Institute of Energy Studies op - een van de belangrijkste onderzoeksinstituten naar energievoorraden in de wereld. In zijn inaugurele rede in 1969 over de productie, verkoop en export van Nederlands aardgas zei hij al dat er veel meer gas was dan iedereen dacht. In de jaren zestig voorspelde hij dat bij prijsstijgingen de grootschalige winning van olie en gas op de Noordzee rendabel zou worden. Elk jaar daaropvolgend namen de geschatte voorraden toe, hoeveel er ook gewonnen werd.

'En nu blijkt weer hoe gelijk hij heeft. Er zijn enorme nieuwe gasvoorraden aangetroffen in West-Afrika en Tanzania waar toen niemand aan dacht', zegt Aad Correljé, hoofddocent aan de TU in Delft die in de jaren negentig bij Odell promoveerde en daarna met hem bevriend bleef.

Zijn grootste bijdrage aan de wetenschappelijke wereld is dat hij dankzij een enorme hoeveelheid data precies wist waar nog reserves in de wereld waren en tegen welke kosten die winbaar zouden kunnen worden gemaakt. Daarbij hield hij rekening met zaken als de voortschrijdende technologie en infrastructuur. 'Het olietijdperk is lang niet voorbij. Het staat pas aan het begin', was zijn standpunt. Daarbij was hij in fel debat gewikkeld met politici in Den Haag die riepen dat de gasreserves binnen tien of twintig jaar zouden zijn uitgeput. Hij noemde het gevaarlijk en onverantwoord om hierop een beleid te baseren. Er was veel meer en er zou nog veel meer bijkomen, zo voorspelde hij. Nadat hij met emeritaat was gegaan, koos hij ervoor stapsgewijs terug te keren naar zijn geboorteland. Vele jaren hield hij nog een appartement in Rotterdam aan.

In 1991 werd Peter Odell door de International Association for Energy Economics geëerd voor zijn 'uitmuntende bijdrage' aan het onderwerp en in 1994 werd het belang van zijn onderzoek naar olie en gas in de Noordzee erkend met een Centennial Medal van de Royal Scottish Geographical Society.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden