Old Boys Wijffels en Wiegel schieten ook KLM te hulp

Critici klagen geregeld over de veel te makkelijk verlopende uitverkoop van het Nederlandse bedrijfsleven. Maar als de vaderlandse kroonjuwelen echt worden belaagd door buitenlanders, kan altijd een beroep worden gedaan op het old boys network om het onheil te keren. Dat bleek eerder bij het door Mexicanen overvallen telecomconcern KPN en nu weer bij KLM, dat binnen Air France-KLM overhoop ligt met de Fransen.

Beeld anp

De Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij kwam onlangs in het nieuws omdat 'Parijs' een greep in de kas zou willen doen van de KLM, door 1 miljard euro kasgeld van Amstelveen naar de holding te halen. Dat is voorlopig van de baan, wat volgens Het Financieele Dagblad mede te danken is aan de liefst drie beschermingswallen, die sinds de fusie in 2004 moeten waken over het Nederlandse belang in de luchtvaartcombinatie.

De betrokken bestuurders, onder wie oud-Rabobank en -SER-voorman Herman Wijffels en VVD-coryfee Hans Wiegel - wisten volgens de zakenkrant achter de schermen te voorkomen dat de kas in Franse handen kwam. Met het verlies van de kas zou KLM is ook de operationele zelfstandigheid niet langer zeker, is de redenering achter het optreden, wat risico's oplevert voor de essentiële landingsrechten.

De KLM is langs diverse lijnen beschermd tegen ongewenste buitenlandse inmenging. Er is een Stichting Administratiekantoor Cumulatief Preferente Aandelen C KLM, die juridisch eigenaar is van 11,25 procent van de aandelen en stemrechten KLM. Voorzitter is Hein Blocks, de oud-directeur van de Nederlandse Vereniging van Banken. Een soortgelijke stichting van KPN wist in het najaar van 2013 de overname door de Mexicaanse miljardair Carlos Slim te blokkeren, door tijdelijk het aantal aandelen te verdubbelen. Daardoor halveerde de zeggenschap van Slim, die het uiteindelijk maar opgaf.

De Mexicaan Carlos Slim.Beeld afp

Beschermingswal

KLM heeft ook nog de Stichting Administratie KLM, met ruim 33 procent van het stemrecht. De Staat heeft nog bijna 6 procent van de aandelen en stemrechten in de KLM, waardoor een meerderheid van de zeggenschap nog steeds in Nederlandse handen is. Als extra slot op de deur is nog een derde beschermingswal, de Stichting Assurances KLM, die de afspraken bij de fusie in de gaten houdt.

De driedubbele beveiliging is begrijpelijk, want de belangen zijn groot. De afspraken betreffen onder meer de omvang van het routenetwerk van de KLM en de positie van Schiphol, naast die van het andere knooppunt van Air France-KLM, Charles de Gaulle bij Parijs.

Als het KLM-netwerk uitgekleed wordt, loopt ook de positie van Schiphol gevaar en daarmee de hele Nederlandse economie. De stichting brengt bindend advies uit aan de Staat als toezeggingen van de beide partners niet of onvoldoende worden nagekomen. Voorzitter is oud-ING-topman Ewald Kist, die onder andere wordt bijgestaan door medebestuurders Herman Wijffels en Hans Wiegel.

Deze old boys moeten omzichtig opereren, want de drie stichtingen hebben ook een bestuurder van Air France in de gelederen, en besluiten kunnen alleen unaniem worden genomen. De twee administratiekantoren zouden juridisch advies hebben gevraagd over het kasgeld, om vervolgens de KLM-top informeel te waarschuwen over de gevaren. Die kon daarop met succes in actie komen tegen 'Parijs'. Deskundigen verwachten niet dat daarmee de rust in de Frans-Nederlandse combinatie is teruggekeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden