OESO: belastingontwijking bedrijven aan banden leggen

Concerns als Apple, Google en Starbucks passen diverse trucs toe om minder belasting te hoeven betalen in de landen waar ze actief zijn. De OESO wil daaraan een einde maken. Wel kan het nog lang duren voor het zover is.

Beeld anp

Het moet onmogelijk worden gemaakt dat multinationals nog dochters in landen creëren om belastingvermindering te bewerkstelligen. Ook moet een einde worden gemaakt aan treaty shopping, het oneigenlijk gebruikmaken van belastingverdragen die landen met elkaar sluiten. En tevens moet er een internationaal verbod komen op transfer pricing.

Hierbij brengen dochters die in landen met een lage winstbelasting zijn gevestigd extreem hoge prijzen in rekening voor zaken als octrooien, copyrights, merkrechten, aan dochters van hetzelfde bedrijf in landen met een hoge winstbelasting. Dit staat in een rapport dat de 34 lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) samen met landen als Rusland, China en Brazilië hebben voorgelegd aan de zogenoemde G20. Doel is een einde te maken aan belastingontwijking door multinationals.

Complexe routes
De laatste jaren zijn concerns als Apple, Google, Starbucks en Amazon in opspraak geraakt doordat zij via complexe routes hun belastingrekening weten te drukken tot bijna nul. 'Dat vormt een serieus risico voor de belastingopbrengsten', aldus de OESO.

Vorig jaar besloten de leiders van de G20 een speciale projectgroep van de OESO op te richten die met ideeën moest komen om belastingontwijking tegen te gaan: het zogenoemde BESP-project (Base Erosion & Profit Shifting). Het resultaat moet zijn dat 'belasting wordt geheven op de plek waar de economische activiteiten plaatsvinden en waarde wordt gecreëerd'.

De manier waarop bedrijven belastingaangifte doen en informatie verschaffen over bijvoorbeeld hun omzet en winst en het aantal werknemers zou volgens de OESO gelijk kunnen worden getrokken. Ook kan worden gedacht aan strengere regels over de landen waar bedrijven bezittingen als patenten en auteursrechten onderbrengen.

Nederland wacht af
De OESO stelt vast dat handel via internet het speelveld heeft veranderd, maar noemt het zinloos hiervoor aparte regels vast te stellen. 'Omdat de digitale economie bezig is de eigenlijke economie te worden, zal het moeilijk, zo niet onmogelijk zijn, die om belastingtechnische redenen af te bakenen van de rest van de economie.'

Staatssecretaris Wiebes van Financiën zei dinsdag in een reactie dat Nederland het project steunt en dat er grote vooruitgang is geboekt. 'Internationaal opererende bedrijven en andere investeerders maken vooral gebruik van verschillen tussen nationale belastingregels. Eenzijdige maatregelen heffen die niet op. Nederland zet daarom actief in op internationale samenwerking.'

Nederland zal zelf dan ook niets doen totdat de OESO eind volgend jaar een volledig pakket van maatregelen presenteert dat de G20 fiatteert. Uitwerking van de regels in de nationale wetgeving van alle landen in de wereld zal echter nog lange tijd vergen.

Professor Sol Picciotto van Tax Justice Network denkt dat 'het wel vijf tot tien jaar kan duren'. Tax Justice Network strijdt voor eerlijkere belastingheffing in de wereld. Komend weekend zullen de ministers van Financiën van de G20 zich tijdens een vergadering in de Australische stad Cairns over de voorstellen buigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.