NS weert bliepjes, discman en kinderstem

Reizigers en conducteurs zijn enthousiast over treincoupés die tot stiltezone worden bestempeld. Het moet uit zijn, stelt de NS, met bliepende spelletjes en kindergeblèr....

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

Dat is volgens de Nederlandse Spoorwegen niet genoeg. Het bedrijf experimenteert sinds april met zogeheten stiltezones waarin niet gebeld of luid gepraat mag worden. Ook kwetterende kinderstemmen, hoorbare discmans en bliepende computerspelletjes zijn er niet welkom. De proef is zo'n succes, stelt de NS, dat in 2004 bijna alle intercitytreinen een stiltezone krijgen.

'Het ergste wat ik op dit gebied heb meegemaakt', zegt een patholoog verderop in eerste klas, 'was iemand van RTL 4 of -5 die uitgebreid ging doorgeven welke mensen wel en niet in zijn nieuwe programma mochten'.

Een jonge apotheker in tweede klas: 'Ik moest eens aanhoren hoe iemand zijn relatie telefonisch uitmaakte. Daar heb ik helemaal geen zin in na een dag hard werken.' Beiden hebben nog nooit van stiltezones gehoord, maar nemen zich voor er voortaan op te letten.

Ruim de helft van alle treinreizigers heeft behoefte aan meer stilte, stelt de NS. Ook de reizigers-organisatie Rover dringt daarop aan. Vandaar de proef in twaalf intercity's waarin blauwe stickers op sommige wanden zijn geplakt: één van een mannetje die een wijsvinger voor zijn lippen houdt, een tweede van een mobiele telefoon met een rode streep erdoor.

Uit een enquête onder vierhonderd reizigers blijkt dat 70 procent positief is over de zones. 3 Procent is negatief, de rest neutraal. Wel vindt het gros dat de aanduidingen opvallender moeten. Vandaar dat in nieuwe stiltezones de stickers een prominentere plek krijgen, inclusief zes grote cartoons met daarboven de tekst: 'STILTEZONE'. Op die manier wordt 20 procent van de rijtuigen opgetuigd.

Het idee is niet nieuw. 'In onze treinen mogen we ook niet telefoneren als we zitten', zegt de 24-jarige Tadahira Fujihira uit Tokyo. Hij is met zijn vriendin bij Schiphol ingestapt. 'Dus als je wilt bellen, doe je dat op de gang.' Ook Duitse en Engelse treinen kennen stiltezones. In Nederlandse treinstellen waren al werkcoupés waarin stilte heerst, maar die zijn voorbehouden aan eersteklas-reizigers.

Een mogelijk probleem wordt handhaving. Wie spreekt bellers en luidruchtig volk ernstig toe? De NS heeft bij TNO geïnformeerd naar een technische oplossing. 'We kunnen stoorzenders plaatsen of iedere wagon ombouwen tot een kooi van Faraday', zegt treinformulemanager Jet van de Kar. De eerste optie is volgens haar onwettig, de tweede belemmert conducteurs bij het inroepen van hulp.

Reizigers moeten dus elkaar corrigeren. Net als bij roken, dat vanaf 1 januari helemaal wordt verboden in treinen. Om agressie zoveel mogelijk te voorkomen, ontbreken stiltezones in stoptreinen omdat ordeproblemen zich daar vaker voordoen. Van de conducteurs is 30 procent positief over de stiltezones. Van de Kar: 'Dat is veel voor conducteurs.'

Tussen Schiphol en Den Haag belde maandag een Engelsman onophoudelijk met collega's of klanten. Flarden van die gesprekken over fuel-efficiency en marketshare waren tot achterin de stiltezone te volgen. Eén rij verder probeert ambtenaar Gimbrère zich te verdiepen in beleidsstukken. 'Waarom ik er niks van zeg? Ja, dan zit ik de hele reis politie-agent te spelen en kom ik niet meer aan lezen toe.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden