NS voorziet fikse boete voor fraude

In het fraudeschandaal rond de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg heeft justitie besloten om de zaken tegen de NS-dochterbedrijven Abellio en Qbuzz te schikken. Dat heeft de NS in zijn halfjaarbericht 2016 bekendgemaakt.

Openbaar vervoer in Limburg. Aanvankelijk ging de concessie naar NS-dochter Abellio. Concurrent Veolia heeft aangekondigd met claims tegen de NS te komen. Beeld Nederlandse Freelancers

'Het OM heeft inmiddels besloten NS Groep te gaan dagvaarden en de zaken tegen Qbuzz, Abellio Transport Holding en Abellio Nederland buitengerechtelijk af te willen doen', zo schrijft de raad van bestuur van NS onder leiding van president-directeur Roger van Boxtel. 'Op welke wijze dit zal gebeuren en welke financiële consequenties dit zal hebben (hoogte boete, transactie etc.) valt op dit moment niet betrouwbaar vast te stellen.'

Het OM wil het bericht niet bevestigen en zegt slechts dat 'we nog bezig zijn met het nemen van een vervolgingsbeslissing'. Formeel wordt die beslissing pas genomen als het hele proces is afgerond, oftewel als er ook een akkoord is bereikt over het schikkingsbedrag.

Voor de zomervakantie maakte het OM al bekend de hoofdverdachten in het aanbestedingsschandaal te dagvaarden. Dat zijn in de eerste plaats de NS en zijn oud-topman Timo Huges, die vorig jaar als gevolg van het gesjoemel werd ontslagen. De weggestuurde president-directeur, die volgens een onderzoeksrapport in opdracht van het kabinet op de hoogte was van de malversaties, kreeg tot ergernis van minister Dijsselbloem (Financiën) een contractueel vastgelegde vertrekpremie van 175 duizend euro mee.

Daarnaast gaat het om een oud-bestuurder van Abellio Transport Holding, twee oud-bestuurders van Qbuzz en een extern adviseur van het spoorbedrijf. Die voormalige NS-adviseur is oud-Veolia-directeur René de Beer, die door NS-dochter Abellio via een schijnconstructie was ingehuurd en vertrouwelijke bedrijfsinformatie meenam.

Abellio won in februari 2015 de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg (bus en trein, behalve de NS-intercity's) voor de periode 2017-2031, met een waarde van circa 2 miljard euro. Toen later bleek dat de aanbesteding niet eerlijk was verlopen, werd de concessie aan Arriva gegund. Veolia, een andere mededinger, heeft de NS aansprakelijk gesteld voor de schade die het heeft geleden rond de frauduleuze aanbesteding.

Justitie verdenkt oud-NS-topman Huges en de vier anderen van niet-ambtelijke omkoping, valsheid in geschrifte en/of schending van het bedrijfsgeheim. 'Aanbestedingen moeten eerlijk verlopen', aldus een woordvoerder van het functioneel parket. 'Ook is er sprake van fraude. Dit ondermijnt het vertrouwen in de rechtsstaat.' Volgens het OM is in december een regiezitting gepland. De verdachten kunnen een gevangenisstraf van maximaal zes jaar krijgen.

Claims

In het halfjaarbericht laat de NS weten rekening te houden met forse boetes en claims. Maar omdat het spoorbedrijf daarover geen betrouwbare schattingen kan maken, zijn nog geen voorzieningen opgenomen. In het eerste halfjaar boekte de NS een omzet van ruim 2,5 miljard euro en een winst van 69 miljoen euro.

Behalve met het strafrechtelijke traject moet het staatsbedrijf ook rekening houden met een boete van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) plus schadeclaims van concurrent Veolia en mogelijk andere partijen. De ACM heeft begin juli geconcludeerd dat de NS 'misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie en daarmee de mededingingsregels heeft overtreden'. De toezichthouder kan hiervoor een boete opleggen van maximaal 10 procent van de omzet.

Op 22 juli heeft Veolia de NS en enkele daaraan verbonden ondernemingen gedagvaard 'in verband met gedragingen van deze partijen rondom de aanbesteding'. Het vervoersbedrijf vordert in de procedure niet alleen een vergoeding voor alle geleden schade, maar ook een verbod om 'informatie te gebruiken die van Veolia zou zijn gestolen', aldus het NS-halfjaarbericht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.