NS onder vuur om vals spel bij aanbesteding OV Limburg

De leiding van de NS komt steeds meer onder vuur te liggen nu nieuwe details naar buiten komen over vals spel bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg.

Vervoerder Arriva trekt aan het langste eind in Limburg. Beeld ANP

Toezichthouder ACM publiceerde woensdag een vernietigend rapport waaruit blijkt dat de NS-top bewust heeft aangestuurd op overtreding van de wet door concurrentiegevoelige informatie van andere vervoersbedrijven door te sluizen naar de eigen, meedingende dochteronderneming Abellio.

'Dit is zeer ernstig', schrijft aandeelhouder en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in een begeleidende brief aan de Tweede Kamer. Hij vindt dat de conclusies van de kartelwaakhond ACM 'buitengewoon serieus' moeten worden genomen.

Vakbond FNV, vanouds een machtige factor bij het spoorbedrijf, wil dat topman Timo Huges opstapt. 'Iemand moet verantwoordelijkheid nemen voor dit geblunder', zegt FNV-bestuurder Huub van den Dungen.

Diens oproep kreeg gisteren vooralsnog geen bijval van andere bonden of van politici en van reizigersorganisaties hoeft Huges, sinds oktober 2013 de president-directeur van de NS, niet op te stappen. Minister Dijsselbloem verbindt nog geen conclusies aan zijn niet mis te verstane kritiek. Hij wacht verder onderzoek naar de perikelen bij de Limburgse aanbesteding af.

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Beeld anp

ACM komt nog met tweede rapportage

Zo moet de toezichthouder Autoriteit Consument en Markt nog met een tweede rapportage komen over een eventuele boete voor de NS. Die wordt opgelegd als mededingingsbepalingen dusdanig met voeten zijn getreden dat er sprake is geweest van 'machtsmisbruik' door de NS, aldus een ACM-woordvoerder.

De toon van de gisteren gepubliceerde bevinding van de waakhond voorspelt voor de NS weinig goeds. Lang probeerde het spoorbedrijf openbaarmaking van de ACM-conclusies via de rechter tegen te houden, maar uiteindelijk staakte de NS die strijd. Nu is duidelijk geworden dat er nogal wat licht zat tussen de lezingen van de NS en de ACM over het gevecht om het openbaar vervoer in Limburg.

De concessie voor het bus- en treinvervoer in Limburg voor de periode 2016-2031 (waarde: twee miljard euro) was aanvankelijk aan NS-dochter Abellio verleend. Eind april maakte de NS na intern onderzoek zelf bekend dat het er niet eerlijk aan toe was gegaan: een voormalige directeur van concurrent Veolia, nu werkzaam bij een NS-dochter, bleek zich schuldig te hebben gemaakt aan bedrijfsspionage. Dinsdag besloot Limburg de concessie aan de nummer twee uit de biedingsrace, Deutsche Bahn-dochter Arriva, te gunnen.

'NS kende informatie van Arriva'

Veel stelliger dan Huges dat deed, gaat de ACM in op hoe het vals spel werd gespeeld. Het beeld dat de NS-top opriep bij het interne onderzoek wordt drastisch bijgesteld. 'De bestuurlijke top van zowel Abellio Nederland als NS bleek op de hoogte van de concurrentiegevoelige informatie van Arriva en Veolia, ondanks dat dit op de hoorzitting door de vertegenwoordigers van NS expliciet meerdere keren is ontkend.'

In maart was al bekend geworden dat de NS volgens de toezichthouder concurrerende vervoersbedrijven bij het opstellen van hun biedingen benadeelde door late of onjuiste informatie te geven over vergoedingen voor bepaalde stationsvoorzieningen.

In een woensdag verstuurde brief aan minister Dijsselbloem erkent NS-topman Huges schuldbewust dat zijn bedrijf op meerdere punten uit de bocht is gevlogen. Huges zegt dat 'ten zeerste te betreuren' en kondigt maatregelen aan om herhaling te voorkomen. Ook zegt hij nu alle medewerking toe aan vervolgonderzoeken van de ACM.

Dat het spoorbedrijf het boetekleed aantrekt, de bevindingen van de ACM niet meer in twijfel trekt en ook niet in beroep gaat tegen het besluit van de provincie Limburg om de concessie aan Arriva te gunnen, getuigt volgens de FNV van 'stuurloosheid'. FNV-bestuurder Wim van den Dungen: 'Huges gaat nu deemoedig met de pootjes omhoog op de rug liggen. Ondertussen krijgt Deutsche Bahn het hier vijftien jaar voor het zeggen. De positie van de NS wordt verzwakt, dat kun je niet zo maar toestaan.'

Limburgs OV in Duitse handen

Abellio moet de openbaar vervoersconcessie Limburg inleveren. De NS-dochter kwam in februari nog als winnaar uit de bus bij de openbare aanbesteding, maar bleek zich schuldig te hebben gemaakt aan bedrijfsspionage bij concurrent Veolia. De provincie Limburg wil de schade op de NS verhalen. Lees het hele verhaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden