NS maakt toch nog grote kans op exploitatie hogesnelheidstrein

De NS heeft een grote kans de hogesnelheidslijn alsnog binnen te slepen. Uit het vertrouwelijke plan voor de aanbesteding blijkt dat de NS zijn eigen voordelen mag uitbaten....

Van onze verslaggever Harry van Gelder

Dat is een belangrijk voordeel voor de NS, omdat de Franse, Duitse, Zweedse en Engelse vervoerders nu voor de specifieke kennis van het Hollandse spoor, zijn aangewezen op een Nederlandse partner.

Van het kabinet mag de NS ook gebruik blijven maken van zijn huidige sterke positie. De spoorwegen mogen de HSL integreren in het eigen intercitynet, behouden de stations en mogen ook schaalvoordelen inzetten om een beter product te realiseren.

Een gelijke uitgangspositie voor iedereen is volgens de regering niet nodig. De Europese richtlijnen van openbare aanbestedingen zijn namelijk niet van toepassing op het openbaar vervoer. Ook liggen er geen juridische verplichtingen op de Staat om een volledig gelijke uitgangspostitie te creëren.

Bedrijven uit landen, die weigeren buitenlanders op hun eigen spoornet toe te laten, denkt het kabinet makkelijk te kunnen weren bij de veiling. Minister Netelenbos van Verkeer heeft met de Europese Commisie van Transport afgesproken dat Staatsspoorwegmaatschappijen die de openstelling van hun eigen spoornet met oneigenlijke middelen tegenhouden op een zwarte lijst worden geplaatst, waarna ze niet mee mogen doen met Europese aanbestedingen. De Belgische NMBS en het Franse SNCF zouden om die reden kunnen worden uitgesloten. Maar het zal niet zo'n vaart lopen, omdat zowel de Fransen als de Belgen inmiddels hebben toegezegd zich aan de spelregels van de Nederlandse regering te zullen houden.

De spoorbedrijven kunnen bieden op het binnenlands vervoer op het snelle spoornet (vier tot zes treinen per uur van Amsterdam naar Breda, via Rotterdam) of op het buitenlands vervoer (drie tot vier treinen per uur naar Brussel en door naar Parijs en Londen).

Ook mogen de bedrijven bieden op de exploitatie van alle supersnelle treinen. Maar dan moet het bod wel duidelijk beter zijn dan de som van de afzonderlijke biedingen.

Om bedrijven de kans te ontnemen met prijzen te gaan stunten, zullen prijsafspraken worden gemaakt. De NS was bang dat een kapitaalkrachtig bedrijf op de internationale lijnen voor dumpprijzen zou gaan rijden, waardoor het binnenlands vervoer onrendabel zou worden. Mede om die reden weigerden de spoorwegen uitsluitend te bieden op het binnenlandse flitsvervoer en koos het spoorbedrijf tot verbijstering van Minister Netelenbos van Verkeer voor een bod op het alle HSL-lijnen. Netelenbos ontnam daarop de NS het voorkeursrecht en besloot alle lijnen op de markt te gooien.

Kaartjes van het ene spoorbedrijf moeten straks geldig zijn bij het andere, vindt het kabinet. Deze kaartintegratie wordt bij wet afgedwongen. In die wet wordt ook ruimte gemaakt voor de komst van een regulator, die geschillen tussen de vervoerders moet regelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden