'Notarissen en NMa gedoogden kartel huizenhandelaren'

Notarissen en de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) hebben jarenlang een kartel van huizenhandelaren op woningveilingen gedoogd. Daardoor hebben vastgoedhandelaren duizenden executieverkopen naar hun hand kunnen zetten.

© ANP

Dat blijkt uit gesprekken met handelaren, notarissen en uit het vertrouwelijke NMa-dossier over vastgoedveilingen waarover de Volkskrant vandaag bericht. Volgens twee van de hoofdverdachten, de handelaren Jan Semplonius (66) en zijn zoon Henk (34), zijn de autoriteiten medeverantwoordelijk voor hun manier van zakendoen. 'Wij hebben er nooit een geheim van gemaakt dat wij als groep op de veiling actief waren. De notarissen die de veiligen controleren, wisten ervan en de NMa is ook al jaren op de hoogte.'

Inbreuk op de mededinging
In een van de grootste onderzoeken sinds de bouwfraude deed de NMa ruim twee jaar geleden een inval bij Semplonius en negen andere huizenhandelaren, onder wie een SGP-wethouder in Midden-Nederland. Op grond van in beslag genomen administratie, informatieverzoeken bij honderden vastgoedbedrijven en gegevens van de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie concludeerde de NMa in april 2011 dat sprake was van een 'complexe en voortdurende inbreuk' op de mededinging.

Dit jaar wordt een recordaantal van circa 2.500 woningen gedwongen geveild. Het gaat om woningen waarvan de eigenaren de hypotheek niet meer kunnen betalen. Door de crisis op de woningmarkt en de hoge hypotheken die zijn verstrekt, lopen de verliezen van banken en de Nationale Hypotheek Garantie op geveilde woningen sterk op.

Zondebokken
De Semploniussen zoeken nu de openbaarheid omdat zij vrezen dat de NMa over hun rug een punt wil maken. 'Wij zijn opeens de zondebokken van de vastgoedmarkt. Maar zonder ons functioneren de veilingen niet. Nu de handel niet meer mag samenwerken, dalen de prijzen in de veilingzaal extra hard. De NMa beperkt de mededinging door ons aan te pakken.'

De handelaren probeerden door samen te werken panden tegen lage prijzen te kopen. Als dat lukte, werd nadien de winst - of het eventuele verlies - verdeeld. Voor het gemak hielden de handelaren lijsten bij van wie er met hen meedeed en hoe de opbrengsten onderling verrekend moesten worden.

Voorgedrukte lijsten
De conclusie dat de handelaren samenspanden, had de NMa al in 2005 kunnen trekken. Op 25 mei van dat jaar kreeg de NMa de voorgedrukte lijsten van handelaren in bezit. Verzender van deze schaduwboekhouding was de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), die op dat moment onder vuur lag naar aanleiding van publicaties in de Volkskrant over misstanden op de veiling.

De KNB kreeg de lijsten van de Rotterdamse notaris Vic van Heeswijk, die een derde van alle executieverkopen in Nederland begeleidt. Volgens hem heeft de KNB weggekeken. 'Ze zijn meer bezig geweest met de belangen van betrokken notarissen, dan met de vraag hoe het verder moest op de veiling.'

De NMa zegt in een reactie dat het onderzoek nog loopt, en dat er in 2005 'onvoldoende bewijsmateriaal' was om in te grijpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.