Noorden eist deel van eigen bodemschatten

Het noorden van Nederland krijgt tot het jaar 2010 een extra impuls van ruim tien miljard gulden. Om de achterstand in werkgelegenheid en arbeidsparticipatie op de rest van Nederland in te lopen, moeten er in die periode in Friesland, Groningen en Drenthe 43 duizend extra arbeidsplaatsen worden geschapen....

WIO JOUSTRA

Van onze verslaggever

Wio Joustra

SCHEVENINGEN

Dat is de kern van het advies 'Ruimtelijk-Economisch Perspectief Noord-Nederland', dat een commissie onder voorzitterschap van oud-minister van Economische Zaken H. Langman donderdag heeft aangeboden aan het kabinet. De extra middelen betekenen een verdubbeling van de regionale steun die nog tot en met 1999 naar het Noorden gaat.

Het fonds moet worden gevoed door aardgasbaten, zodat het Noorden directer profiteert van zijn eigen bodemschatten. Dat is volgens de commissie nodig omdat de Europese geldstromen naar Nederland opdrogen, naarmate de Europese Unie zich verder uitbreidt. Ook wil de commissie afrekenen met het imago van het Noorden als bedelaar.

Langman stond een kwart eeuw geleden aan de wieg van het regionaal economisch beleid. 'Het is toch opmerkelijk dat de ''motor van onze nationale welvaart'', de Randstad, voor de financiering van grote infrastructurele investeringen een beroep moet doen op de ''achtergebleven gebieden'', zegt hij.

Anderzijds vindt de commissie dat de drie provincies veel nauwer moeten samenwerken dan nu het geval is. Het moet afgelopen zijn met de verbrokkelde aanpak van problemen en met de afwachtende mentaliteit van de regionale overheden. Verder legt de commissie ook de nadruk op de eigen kracht en kwaliteiten van het Noorden. 'Er is geen sprake van dat het Noorden op de rand van de economische afgrond staat', aldus Langman.

Om de werkgelegenheid te stimuleren en de sterke kwaliteiten van het Noorden - ruimte, rust en natuur - te behouden, kiest de commissie voor een driesporenbeleid: een sterkere clustervorming van economische activiteiten, een vebetering van de kwaliteit van het landelijk gebied en een positieversterking van de steden.

Aanzienlijke investeringen in de infrastructuur zijn nodig om het perifere Noorden te ontsluiten. Het concept van de Noord-Corridor - het Noorden als onmisbare schakel met Duitsland, Scandinavië en Oost-Europa - is door de commissie niet overgenomen. Wel zou Nederland moeten meebetalen aan wegen en spoorlijnen in Duitsland.

Tot teleurstelling van bestuurders en bedrijfsleven in vooral Friesland en Groningen, kent de commissie geen prioriteit toe aan een eigen hoge snelheidslijn. Deze Zuiderzeespoorlijn (Groningen-Heerenveen-Lelystad-Amsterdam) is, net als een noordelijke aftakking van de Betuweroute, pas het overwegen waard tussen 2010 en 2030.

Wel wordt de versnelde aanleg van de Hanzespoorlijn (Lelystad-Zwolle) bepleit vanwege het belang voor de railontsluiting van Noord-Nederland met de Randstad. Langman doet tevens een oproep aan het kabinet een eventuele tweede luchthaven aan te leggen in de Markerwaard en bij de vestiging van nieuwe rijksdiensten meer rekening te houden met de economische achterstand van het Noorden.

Noordelijke bestuurders hebben met gematigd enthousiasme op het rapport gereageerd. Ze zien het als een handvat voor onderhandelingen met Kamer en kabinet. De drie commissarissen der koningin, Hermans (VVD, Friesland), Alders (PvdA, Groningen) en Ter Beek (PvdA) hebben gisteren al een eerste overleg gehad met de fractievoorzitters van de grote partijen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden