Noodverordening tegen ‘spookvluchten’

De Europese Commissie wil een einde maken aan de ‘spookvluchten’ die veel luchtvaartmaatschappijen momenteel noodgedwongen uitvoeren.

Door de economische crisis daalt de vraag naar vliegreizen zo sterk, dat elke dag mogelijk honderden vliegtuigen zwaar onderbezet door het Europese luchtruim vliegen. Slecht voor het milieu en voor de portemonnee van de vliegmaatschappijen.

Toch piekeren deze maatschappijen er niet over deze spookvluchten zomaar op te heffen. Ze zijn namelijk bang daardoor hun start- en landingsrechten – ook wel bekend als ‘slots’ – te verliezen. Een slot geeft een luchtvaartmaatschappij het recht een bepaalde dag op een vast tijdstip te landen of te vertrekken. Vooral op drukke luchthavens met beperkte capaciteit is dit veel geld waard.

Maar om zo’n slot te behouden geldt de regel: use-it-or-lose-it. Oftewel: wie er niet voldoende gebruik van maakt – 80 procent op jaarbasis – raakt volgens een Europese verordening zijn rechten kwijt.

‘En dus blijven de maatschappijen zelfs in tijden waarin de vraag hard daalt, noodgedwongen doorvliegen. Want als de economie en de vraag naar vliegreizen aantrekken, willen ze weer van hun landingsrechten gebruikmaken’, zegt Michiel van der Zee, manager van de Stichting Airport Coordination Netherlands, de organisatie die slots uitdeelt aan luchtvaartmaatschappijen die vanaf Nederlandse luchthavens vliegen.

De KLM erkent dat er soms onnodig vluchten worden uitgevoerd, ondanks dat de maatschappij haar capaciteit al flink heeft teruggebracht. ‘We hebben dagelijks vluchten die bedrijfseconomisch niet verstandig lijken omdat de vliegtuigen slecht gevuld zijn. Toch voeren we die uit om onze rechten niet te verspelen’, zegt een woordvoerster.

Hoeveel vluchten dagelijks vrijwel leeg door het Europese luchtruim vliegen is niet bekend. Volgens de organisatie van Europese luchtvaartmaatschappijen, de AEA, bedraagt de overcapaciteit aan vluchten 8 tot 10 procent. ‘Op sommige bestemmingen zitten de vliegtuigen nog goed vol. Op andere, zoals Londen, is dat niet meer het geval. Daar kan het aantal vluchten worden beperkt’, zegt een AEA-woordvoerder.

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, wil de luchtvaartmaatschappijen met een noodverordening te hulp schieten. De commissie stelt voor dat vanaf 31 maart maatschappijen zich tijdelijk niet aan de use-it-or-lose-itregeling hoeven te houden. ‘Als we dit niet doen, bestaat de kans dat de maatschappijen aan de bestaande capaciteiten vasthouden, zelfs al vermindert de vraag sterk. Dit zou de economische moeilijkheden van de maatschappijen alleen nog maar verergeren’, aldus de commissie.

Hoewel de maatregel alleen voor de zomerdienstregeling geldt (31 maart – 24 oktober). bestaat de mogelijkheid deze op te rekken tot het winterseizoen 2010-2011.

Budgetmaatschappijen zoals Ryanair en Easyjet zijn fel gekant tegen het tijdelijk bevriezen van de landingsrechten. ‘Laat toch alsjeblieft de vrije markt zijn werk doen’, zegt een boze Cor Vrieswijk vanuit Londen. Vrieswijk is operationeel directeur van Easyjet.

Hij vindt dat de EU de ‘voormalige staatsbedrijven’ zoals KLM, Lufthansa en British Airways ongeoorloofd steun verleent. ‘Zij zitten sinds jaar en dag op die slots. Slots die wij ook heel graag willen hebben. Want wij slagen er ook in deze moeilijke tijden wel in renderend vluchten uit te voeren. Door deze maatregel worden wij in onze groei beperkt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden