NieuwsGevolgen coronacrisis

Noodlijdend KLM mag tijdelijke krachten de laan uitsturen

KLM mag van minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) duizenden werknemers met een tijdelijk dienstverband ontslaan. Dit ondanks het beroep dat de luchtvaartmaatschappij doet op de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid. 

Luchtfoto van vliegtuigen van KLM die geparkeerd staan op de Aalsmeerbaan. Omdat het vliegverkeer door het coronavirus grotendeels plat ligt is er behoefte aan extra parkeerruimte voor vliegtuigen. Beeld ANP

De NOW is het miljardenfonds waaruit het kabinet het grootste deel van de lonen betaalt van werknemers voor wie bedrijven door de coronacrisis minder of geen werk hebben.

Na een gesprek met de KLM-directie zeggen Koolmees en zijn collega bij Financiën, Wopke Hoekstra, dat ze begrip hebben voor de lastige situatie van het bedrijf. Het voert nog maar 5 tot 10 procent van zijn reguliere vluchten uit, terwijl de vaste uitgaven zoals salarissen en kapitaalkosten voor vliegtuigen doorlopen. KLM heeft 28 duizend mensen in vaste dienst en 2.000 met tijdelijke contracten.

Niet tegen de regels

Volgens Koolmees is het ontslag van tijdelijke arbeidskrachten niet in strijd met de geest van de regels van de noodmaatregel. Die is bedoeld om banen te behouden, ondanks het wegvallen van het werk, en geldt ook voor flexwerkers, uitzendkrachten en mensen met tijdelijke contracten. Het snijden in deze ‘flexibele schil’ is evenwel niet per se in strijd met de voorwaarden.

De kans bestaat dat bedrijven het voorbeeld van KLM gaan volgen, nu de minister zegt dat hij het behouden van banen niet kan afdwingen met de noodmaatregel. Op de vraag of Koolmees nu niet de sluizen openzet, zegt het ministerie ‘dat alle bedrijven hun eigen afweging maken. Ze kunnen boetes krijgen als ze om bedrijfseconomische redenen mensen ontslaan. We doen een moreel beroep om flexwerkers in dienst te houden’.

De secretaris van de ondernemingsraad van KLM, Dario Fucci, zegt dat het zwaar valt om afscheid te nemen van collega’s, maar dat het goed is dat het kabinet nu helderheid verschaft. ‘De ontslagen vallen binnen de kaders van de noodmaatregel.’

KLM kondigde een week geleden al aan dat het vanwege de penibele situatie tussen de 1.500 en 2.000 voltijds arbeidsplaatsen zou schrappen. Dat zou moeten gebeuren door natuurlijk verloop en het terugschroeven van externe krachten. Maar het liet ook weten dat werknemers met een tijdelijk contract dat tussen eind april en begin juli verloopt daarvan geen verlenging krijgen.

‘De noodmaatregel helpt ons, maar is niet voldoende om de enorme teruggang in omzet te compenseren’, aldus een woordvoerder. ‘Het herstel van de markt en daarmee van KLM zal een hele lange tijd vergen. KLM zal voor langere tijd een kleiner bedrijf zijn dan het tot zes weken geleden was.’

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Miljardensteun

Toch zal de kritiek op het bedrijf moeilijk verstommen. De loonkosten van KLM bedroegen vorig jaar ruim 3 miljard euro, een derde van zijn totale uitgaven. De noodmaatregel is zeker drie maanden van kracht en Den Haag houdt al rekening met een verlenging van nog eens drie maanden. In het ongunstigste scenario zou de overheid ruim een miljard kwijt zijn aan het behoud van banen bij KLM.

Daar bovenop komen mogelijk 2 miljard euro aan kredietgaranties van de staat voor geld dat KLM bij de banken gaat lenen, zoals persbureau Reuters vrijdag meldde. De Franse overheid zou garant staan voor 4 miljard aan noodleningen voor Air France, met wie KLM in 2004 fuseerde. Het bericht van Reuters, dat zich baseert op niet nader aangeduide bronnen, zou voorlopig een einde moeten maken aan speculaties in de Franse media dat de regering in Parijs een nationalisatie voorbereidt van Air France KLM voor het geval de toestand in de luchtvaart zich nog verder verslechtert. Air France KLM ‘verbrandt’ volgens schattingen 700 miljoen euro per maand aan cash.

Topman Pieter Elbers van KLM zei deze week niet bezig te zijn ‘met ontvlechtingsscenario’s’. Het lot van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij als Air France KLM onder Frans staatstoezicht komt te staan is onduidelijk. Het kabinet-Rutte nam vorig jaar februari voor 774 miljoen euro een belang van 14 procent in de Frans-Nederlandse combinatie, om meer grip te hebben op de toekomst van KLM en Schiphol. Den Haag deed dat zonder Parijs daarin te kennen, wat kwaad bloed zette bij de Franse regering.

CORONAVIRUS TREFT KLM KEIHARD

KLM werkt niet aan een scheiding van Air France, de Franse maatschappij waarmee het bedrijf in 2004 fuseerde. Dat zei topman Pieter Elbers woensdag in reactie op berichten in de Franse pers dat Parijs een nationalisatie overweegt van het concern. Elbers: ‘Ik werk niet aan ontvlechtingsscenario’s. Alle focus ligt op financiering en het overleven van de crisis.’

Europese luchtvaartmaatschappijen als KLM verliezen naar schatting dit jaar ruim driekwart van hun inkomsten uit het vervoer van passagiers, blijkt uit nieuwe schattingen van de International Air Transport Association (IATA). Alleen de Aziatische branchegenoten kijken aan tegen een grotere omzetdaling, van 88 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden