NOG 457 DAGEN TOT DE EMU

Europa valt in vieren uiteen. Sommige landen doen gewoon mee aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie, formeel vanaf 1 januari 1999....

Willen en mogen

Andere Europese landen willen wel meedoen, maar mogen niet - ze voldoen, zoals Griekenland, niet aan de criteria.

De derde groep wil wel, mag eigenlijk niet, maar moet toch: Duitsland en Frankrijk, landen die waarschijnlijk een tikje te hoog financieringstekort hebben.

De vierde groep bestaat uit landen die wel mogen, maar niet willen. Tot deze 'blasé-groep' horen Denemarken, Zweden en Groot-Brittannië.

De Britten hebben spijt, meldde de Financial Times jongstleden vrijdag op de voorpagina. Ze willen toch. Uit de boezem van de Labour-regering tekende de zakenkrant op: 'Het is duidelijk dat we nu onze bereidheid moeten tonen om mee te doen.' Natuurlijk werd het bericht over de beleidswijziging nog dezelfde vrijdag in vele toonaarden ontkend.

De ontkenning klonk zwakker dan het nieuws. Het had er veel van weg dat de FT werd gebruikt als blauwe hemel om een proefballonnetje in op te laten.

Handelen

De financiële markten leken hun roze krant in elk geval te geloven. De beurs schoot omhoog, het pond duikelde een paar cent, en het verschil in lange rente tussen Duitsland en Engeland liep terug van 1,5 tot 1 procent. Aanstekelijk enthousiasme.

De geldjongens leken over het hoofd te zien dat de regering van Groot-Brittannië eerst nog moet handelen. Er moet, ten eerste, een formeel beleidsvoorstel naar buiten worden gebracht. Dat kan eerst eind oktober, vindt het kabinet, omdat dan de parlementariërs pas terugkeren van reces.

Er moet, ten tweede, een referendum worden georganiseerd. Niet alleen de regering-Blair, ook het Britse volk moet willen meedoen met de EMU. Het oponthoud dat een volksraadpleging veroorzaakt, maakt de kans klein dat Groot-Brittannië vanaf 1 januari 1999 meedoet. De Britten mogen alleen deelnemen vanaf de start van de derde fase als zij dat voor 1 januari 1998 beslissen. Dat lukt dus in geen geval. Het zal wel 2000 worden, of nog later.

Argumenteren

En dus maakt Groot-Brittannië zich op voor een debat. De euro-scepsis die jaren geleden door Margareth Thatcher is gezaaid en onder John Major welig tierde, moet verdelgd worden.

De tuiman is Brittanniës minister van Financiën, Gordon Brown. 'Flash', zoals zijn bijnaam luidt, is in het Britse kabinet de grootste voorstander van zo spoedig mogelijke toetreding tot de EMU. Hij is een Schot, misschien verklaart dat het ontbreken van de klein-Engelse vrees voor Europa.

Bij de vraag wie afgelopen vrijdag het EMU-verhaal in de FT 'plantte', gaat de verdenking sterk naar Browns ministerie. Als dat zo is, zeggen analisten in de City, heeft Brown er in elk geval mee bereikt dat Groot-Brittannië van de positie van 'absolute onwaarschijnlijkheid van snelle toetreding' is opgeschoven naar 'de eventuele mogelijkheid van snelle toetreding'.

Wat Brown de socialistisch angehauchte calvinist in de euro aanspreekt, is het feit dat één Europese munt valutaspeculanten een zware klap zal toebrengen. Brown de denker achter New Labour ziet grote voordelen voor het bedrijfsleven - een visie waarin hij door de grote Britse industriëlen wordt gesteund.

Maar het belangrijkste argument van de minister is dat aansluiting bij de EMU zal bijdragen aan de beëindiging van de Britse jojo-economie, van elkaar snel opvolgende diepe dalen en hoge pieken. Het streven naar grotere gelijkmatigheid en aansluiting bij de continentale economische cycli, ziet Brown als zijn belangrijkste taak.

Naast dat alles wil Brown graag dat Groot-Brittannië een leidende rol gaat spelen in Europa. Hij heeft bijvoorbeeld krachtige ideeën over de organisatie van de arbeidsmarkt en onderwijs, die hij graag op Europees niveau doorgevoerd zou zien worden. Maar Brown weet dat de Britse bromstem in Europa een piepertje zal worden, als zijn land buiten de EMU zou blijven en niet minstens de intentie zou uitspreken om te zijner tijd toe te treden.

Hij hoeft alleen het Britse volk nog maar te overtuigen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden