NOG 289 DAGEN TOT DE EMU

Discussie over de komst van de euro was er bijna niet en voor zover die er wel was, is die te laat begonnen....

Twaalftallig

E-day zal het begin zijn van een periode die de Europese consumenten veel hoofdbrekens zal bezorgen. Het vertrouwde geld is weg, afrekenen zal gebeuren in de nieuwe munt met een heel andere waarde. Om het voor de consument overzichtelijk te houden zullen er in de winkels twee prijskaartjes hangen. Deze service duurt waarschijnlijk hoogstens een half jaar. En dan is de gulden echt uit het dagelijks leven verdwenen.

Veel ervaring in Europa met zo'n overgang van de ene op de andere munt is er niet. De meest recente omwisseling vond plaats in 1990 in Duitsland. Dat was een betrekkelijk eenvoudige voor de Oost-Duitse burger. Voor 1 Ostmark kregen zij 1 Dmark, wat het hoofdrekenen vrij simpel maakte.

Ingewikkelder was het in 1971 in Groot-Brittannië. Toen gingen de Britten over op het decimale geldstelsel. In plaats van het vertrouwde twaalftallige stelsel met twaalf pence per shilling was daar opeens het decimale stelsel met tien pence in een muntje van tien pence.

Diepe indruk

Britse wetenschappers hebben die overgang dankbaar aangegrepen om het gedrag van de consumenten direct na de introductie van de nieuwe munten te volgen. Wat bleek was dat er in de eerste weken na de introductie van de munten wel een zekere gewenning aan de nieuwe munt en de nieuwe prijzen optrad.

Maar ondanks een grote publiciteitscampagne en alle aandacht die aan de omwisseling werd gegeven, gingen na anderhalve maand nog veel Britten in de fout. Werden zij gevraagd hoeveel pennies zij voor 2 shilling en 7 pence zouden krijgen, dan gaf bijna een op de twee Britten een fout of helemaal geen antwoord.

De uitkomst maakt, 28 jaar later, nog steeds diepe indruk op de Europese Commissie. Het dagelijks bestuur van Europa voorziet chaos op en na E-day, zeker omdat de invoering van het nieuwe Britse geldstelsel nog een 'betrekkelijk eenvoudige' zaak was vergeleken met de introductie van de euro.

Deviezenomzetter

Om enige indruk van de omvang van het europrobleem te krijgen, zijn er al enige onderzoeken verricht. Zo verwacht twee op de drie Franse vrouwen zeker of waarschijnlijk de fout in te gaan bij de omrekening.

Een manier om dit probleem te lijf gaan, is het verstrekken van speciale eurorekenmachientjes. Er zijn al bedrijven die zo'n machine als relatiegeschenk aanbieden, zoals de 'Eurom' of 'deviezenomzetter' van het Belgische Jimex. Maar hoe allemaal goed ook bedoeld is, zulke acties kunnen mogelijk zelfs tot meer verwarring leiden.

Uit onderzoek dat door de Commissie is verzameld, blijkt dat veel mensen moeite hebben met de bediening van een rekenmachine, hoe simpel het apparaat ook werkt. Bovendien ziet het overgrote deel van de mensen er heel erg tegen op om zo'n machientje te gebruiken om de omrekening van franc, lire of gulden naar euro te maken.

Oorlog of vrede

Om al deze problemen vóór te zijn hebben door de Commissie ingehuurde psychologen voorgesteld om een eurocampagne te beginnen die vooral op de schoolgaande jeugd is gericht. De schoolboeken moeten passages over de euro krijgen en tijdens de rekenles zal de omrekening naar euro verplichte kost moeten worden. Zo kunnen kinderen hun ouders straks bijstaan in moeilijke tijden.

Om de acceptatie van de euro te vergroten zal het imago van de munt ook moeten worden verbeterd, denken de deskundigen. Daarbij kunnen bekende persoonlijkheden, maar ook 'vertrouwenspersonen', zoals de dokter, de leraar of de postbode worden ingeschakeld.

De euro moet een 'emotionele en culturele dimensie krijgen waarin de gezamenlijke identiteit is samengebald zonder de afzonderlijke aspiraties van de burgers te veronachtzamen'. De euro, vinden de psychologen, moet af van het imago louter een financieel project te zijn, een speeltje voor de rijken in Europa. Tegelijk moeten de financiële voordelen van de euro goed worden uitgelegd.

Maar geheel in de geest van de Duitse Bondskanselier Kohl en kandidaat-president van de Europese Centrale Bank Duisenberg moet vooral duidelijk worden gemaakt dat de euro een zaak is van oorlog of vrede in Europa. De euro moet verkocht worden met argumenten die 'gedachten van vrede oproepen, de samenwerking binnen Europa versterken, de democratie bevorderen. Het is een project waardoor een gemeenschap wordt gevormd die niet bestaande nationale gemeenschappen vervangt, maar een eigen bestaansrecht heeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden