NOG 275 DAGEN TOT DE EMU

Duitsland heeft de duimschroeven voor de deelnemers aan de euro nog een slagje verder aangedraaid. De groep van elf euro-uitverkorenen zal nog beter op de staatscenten moeten letten om te voorkomen dat de nieuwe munt als een chocolademunt in de handen van de Europese burgers wegsmelt....

Tweede keer

De Duitse minister van Financiën Waigel stelde zijn Europese collega's van zijn vijf nieuwe eisen op de hoogte tijdens een bijeenkomst afgelopen weekeinde in het Britse York. Echt lang hebben ze niet over zijn vijfpuntenplan gesproken, zeiden ze na afloop, maar met zijn presentatie had Waigel al zijn doel bereikt. Duitsland was en blijft de hoeder van de harde euro.

Het is al de tweede keer dat de Duitsers het initiatief nemen om grenzen te stellen aan de beleidsvrijheid van de eurolanden. De eerste keer leidde tot het 'pact voor stabiliteit en groei' waaronder de Europese regeringsleiders vorig jaar in Amstredam hun handtekening zetten.

Dit pact heeft officieel tot doel het gezamenlijke toezicht op de begrotingen van de eurolanden te versterken en de coördinatie van het economische beleid te bevorderen. Maar het is vooral bedoeld om eurolanden die van hun begrotingsbeleid een potje maken achter hun broek te zitten. In het pact is ook de hoogte van de boetes vastgelegd die de landen zullen moeten betalen als zij in overtreding zijn.

Staatsschuld

De nieuwe poging van Duitsland om de eurolanden in het gareel te houden of te krijgen, oogt minder streng. De Duitse pijlen zijn dit keer niet gericht op het begrotingstekort, maar op de optelsom van alle tekorten: de staatsschuld.

Een staatsschuld van maximaal 60 procent is een van de eisen waaraan een land moet voldoen wil het in aanmerking komen voor de euro. Het is ook de enige eis waarmee begin mei de hand wordt gelicht, als de beslissing over de eurodeelname zal vallen.

Deze overtreding zal naar verwachting morgen en vrijdag ook door de Europese centrale bankiers aan de kaak worden gesteld. Morgen verschijnt het rapport van het Europees Monetair Instituut (de voorloper van de Europese Centrale Bank) over de eurokandidaten. Vrijdag doet de Duitse centrale bank het nog eens over.

In beide rapporten zal nadrukkelijk worden gewezen op de risico's die de staatsschuld van Italië en België voor de hardheid van de euro opleveren. De schuld van deze twee eurokandidaten is het dubbele van de norm van 60 procent. Ook Duitsland zelf kan van de centrale bankiers een berisping verwachten. Duitsland is het enige euroland waar vorig jaar de schuld (iets) is opgelopen en wel tot net boven de norm.

Meevallers

Om de staatsschuld van alle eurolanden op het gewenste niveau te krijgen of te houden wil Duitsland dat

- alle landen dit jaar een onverwachte stijging van het begrotingstekort tot boven de grens van 3 procent direct wegwerken en meevallers gebruiken voor verlaging van de staatsschuld

- alle eurolanden hun begrotingsplannen voor 1999 vroeg indienen zodat goed kan worden nagegaan of ze aan de euroregels voldoen

- alle landen vanaf twee mei en niet pas vanaf begin volgend jaar gaan leven volgens de regels van het pact voor stabiliteit en groei

- de landen met een zeer hoge staatsschuld deze snel omlaag brengen

- alle landen steeds minder leningen met een korte looptijd uitschrijven

Bejaarden

Met het eerste punt zullen de eurolanden het het moeilijkst hebben, vooral als het gaat om de besteding van meevallers aan schuldverlaging. Het oormerken van de meevallers is ook een handenbinder van regeringen. Dat is ook de bedoeling van de Duitsers, maar dat wil niet zeggen dat alle andere eurolanden hiermee ook instemmen.

Neem Nederland. Dat heeft, vooral vanwege de zuinige opstelling van het regeerakkoord in 1994, de afgelopen jaren prettig geleefd met vele miljarden aan meevallers. Dat geld is deels volgens de Duitse wensen besteed aan verlaging van de schuld door extra vermindering van het begrotingstekort.

Maar het geld is ook royaal gebruikt voor extra lastenverlaging, ook dit jaar nog na het rumoer over de tegenvallende loonstrookjes. Zou Waigels wil al wet zijn geweest dan zouden Nederlandse bejaarden het waarschijnlijk met een lagere AOW en werklozen het met een lagere uitkering hebben moeten doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden