NOG 261 DAGEN TOT DE EMU

Banken die van een voorheen zeer gewaarde medewerker afwillen, hebben sinds enige tijd een uitgelezen mogelijkheid om hem dat duidelijk te maken: benoeming tot hoofd valuta-arbritage gulden-Duitse mark....

Carrière

Eigenlijk is op bijna de hele Europese valutamarkt weinig eer meer te behalen. Door de spoedige komst van de euro schurken de koersen van de aanstaande eurolanden al lange tijd dicht tegen elkaar aan. Uitzondering was tot voor kort het Ierse pond, maar sinds de revaluatie half maart kruipt ook deze koers steeds dichter naar de andere toe.

Toch waren en zijn de eurolanden een beetje bang dat in de dagen die nog resten tot de geboorte van de euro een speculatiespook door Europa zal waren. Zeker als begin mei de selectie voor de euro definitief zal zijn, zou dat speculanten aan kunnen zetten nog een gokje te wagen.

Waartoe dat kan leiden is in 1993 goed duidelijk geworden toen miljardengokken leidden tot het uiteenspatten van het Europees wisselkoersstelsel. Om te voorkomen dat in de aanloop tot de euro opnieuw de hel losbarst, hebben de eurolanden besloten tot de vooraankondiging.

Tijdens de eurotop in Brussel begin mei zal de omrekenkoers van de euro bekend worden gemaakt. Daarmee ligt de koers van de euro nog niet precies vast, want tussen mei en december kan nog veel gebeuren. Maar de hoop is dat er door de vooraankondiging juist niets gebeurt.

Termijn

Die vooraankondiging betekent ook dat de centrale banken van de eurolanden zich zwaar verplichten om de afgekondigde koers te verdedigen. Dat kan op de ouderwetse manier, door direct op de valutamarkt te kopen of te verkopen en door de rente te veranderen. Maar de centrale banken hebben nu een nog veel effectiever wapen in handen: de termijntransactie.

De banken konden voorheen ook wel met termijntransacties werken, maar daarmee liepen ze nog wel een risico. Dat risico is nu verdwenen. Als bijvoorbeeld de Italiaanse lire onder druk komt te staan kunnen centrale banken lire's op termijn gaan kopen. Dat leidt direct tot steun voor de koers van de lire terwijl de afrekening pas op termijn komt.

Als de dag van die afrekening op 1 januari 1999 valt en de koers waartegen moet worden afgerekend precies de (vooraf aangekondigde) koers waartegen de lire zal opgaan in de euro, blijft er weinig te speculeren over.

Door de komst van de euro weet iedereen nu (nagenoeg) zeker dat op 1 januari die eurokoers voor de lire ook zal gelden. Voorheen, zonder euro in aantocht, was het altijd onzeker of de koers waartegen de termijntransactie was gesloten aan het eind van de termijn op de valutamarkt echt zou worden bereikt. Dat betekende een risico voor de centrale banken.

Dure gulden

Toch valt er voor de speculaten nog wel iets te verdienen, of voor de centrale banken iets te verliezen. Dat geldt ook voor De Nederlandsche Bank. Het Europese wisselkoerssysteem kent nog steeds officiële marges waarbinnen de koersen zich mogen bewegen. Die bandbreedte is veruit het kleinst tussen de gulden en de mark. De kleinste marges scheppen de grootste kansen voor speculaten.

Volgens de regels van het systeem moeten centrale banken automatisch ingrijpen als de koers van hun munten dicht tegen de rand van de band aan komen te zitten.

Stijgt de gulden tegenover de mark dan zal De Nederlandsche Bank 'dure' guldens moeten gaan kopen om de stijging binnen de perken te houden. Die dure guldens worden per 1 januari omgewisseld in euro's, tegen de vooraf aangekondigde koers die lager ligt dan de aankoopkoers. Dat betekent een verlies voor de Bank. De hoedster van de sterke gulden moet maar hopen dat de eigen munt in zijn nadagen niet al te sterk wordt.

Geen nieuws

Wim Duisenberg wordt de eerste president van de Europese Centrale Bank. Duitse bladen, zoals de Süddeutsche Zeitung en Der Spiegel, schrijven het met een hardnekkigheid die de officiële ontkenningen minder indrukwekkend maakt.

Frankrijk trekt de eigen kandidaat, Jean-Claude Trichet, dus terug, maar verlangt daarvoor wel een prijs. Die zou bestaan uit het vice-presidentschap van de ECB en het presidentschap van de in Londen gevestigde Oost-Europabank. Duitsland, dat Duisenberg steunt, zou ook achter de Franse kandidatuur voor een zware EU-functie op buitenlands beleid en veiligheidsbeleid staan.

Het einde van het gesteggel over het presidentschap van de ECB betekent nog niet dat de zaak helemaal rond is. Onduidelijk is nog welke landen nog meer in het bestuur van de bank komen en welke een vaste zetel krijgen - Frankrijk en Duitsland schijnen er wel één te willen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden