NOG 149 DAGEN TOT DE EMU

Arie en Gé Temmes, twee creaties van het bekende duo Van Kooten en De Bie, hebben bijtijds de gevaren van de tjilpknip herkend....

Tjilpknip

De gebroeders Temmes zullen nog even rustig kunnen slapen, want nu maakt bijna niemand nog gebruik van de chipper of de chipknip. Maar daar zal de euro verandering in brengen. Vanaf 1 januari bestaat de euro giraal, maar de munten en biljetten zullen pas over drie jaar worden ingevoerd.

Betalen met 'plastic geld' is straks de enige manier om zonder wisselen in het buitenland te betalen. Over drie jaar is er nog meer reden om elektronisch te betalen, want dan loopt de consument de hele euro-overgangsfase met twee soorten geld rond.

Voor de banken levert de euro-overgang een historische kans op om van hun noodlijdende chipkaartprojecten toch nog een succes te maken. Hiervoor legden zij recent zelfs hun onderlinge gevecht over de chipkaartstandaard bij.

De banken maakten bekend dat winkeliers nog dit jaar één leesapparaat zullen krijgen voor zowel de chipknip als de chipper. De winkelier hoeft dan niet meer voor beide systemen te betalen. En het resultaat is er naar. Deze week dook zelfs in de kantine van de Volkskrant een chip-leesapparaat op. Nu kunnen ook journalisten tjilpen voor hun kroketten.

Elektronisch geld

Elektronisch betalen is in Europa nog omgeven met onzekerheid. Daarom diende Europees Commissaris Mario Monti vorige week de eerste voorstellen in voor regels voor het elektronisch betalen. Voor de Europese Centrale Bank (ECB) zijn de discussies in de Europese politieke arena's belangrijk. Want de uitgever van een chipkaart creëert geld en dat mag niet buiten de controle van de ECB gebeuren.

Als straks bijvoorbeeld een supermarktketen als Albert Heijn op zijn bonuskaart een chip mag plaatsen, dan begeeft de supermarkt zich op het werkterrein van een bank. Albert Heijn brengt door de chipkaart namelijk geld in omloop. Als een klant zijn kaart aan de kassa oplaadt, komt er geld bij. Behalve dat er vijftig gulden in de kassala ligt, staat er ook ineens vijftig gulden op zijn chipkaart.

Daarom wil de ECB dat alleen banken het recht hebben om chipkaarten uit te geven. Op banken kan de ECB toezicht houden. Hen kan zij opleggen dat ze een kasreserve moeten aanhouden. Gelukkig voor de ECB is de Europese Unie het met haar eens. Maar de ECB is minder gelukkig met de ruimere bankdefinitie die de Europese Commissie voorstelt.

Volgens de traditionele definitie is een bank simpel gezegd een instelling die korte middelen aantrekt om ze lang uit te lenen. De EU stelt nu voor om de definitie van banken aan te passen. Die houdt kortweg indat iedere partij die elektronisch geld uitgeeft, automatisch een bank is en dus onder het toezicht van de ECB valt.

Op deze manier kan de ECB wel toezicht uitoefenen op instellingen die chipkaarten uitgeven, maar zij heeft bijna geen invloed op het aantal banken dat op die manier ontstaat.

Als de EU deze liberale bankdefinitie aanneemt, brengt zij ECB-president Duisenberg in de problemen. Want hij staat onder grote Duitse druk om het Duitse monetaire beleid over te nemen en zich op de geldhoeveelheid te richten. Als het elektronisch betalen echter een grote vlucht neemt, verliest Duisenberg het zicht op de geldhoeveelheid. Hij moet dan zijn toevlucht nemen tot rechtstreeks inflatiebeleid. Dit is in gebruik in Engeland en in sommige Scandinavische landen. En het zijn precies deze landen die pleiten voor een ruime bankdefinitie, onder het mom dat innovatie in de financiële sector vooral gestimuleerd moet worden.

Euro-overgang

Als het aan het bedrijfleven ligt dan duurt de overschakkeling van de gulden naar de euro hoogstens vijf weken. De Europese kamers van koophandel lieten vorige week weten dat zij de overgangsperiode zo kort mogelijk willen houden.

Drie jaar geleden suggereerde de Europese Commissie nog dat de overgangsperiode maximaal een half jaar zal mogen duren. Maar dit vinden de kamers van koophandel veel te lang. De kosten van het zo lang naast elkaar handhaven van twee valuta's zijn te hoog voor de banken en de detailhandel.

De Europese Commissie heeft overigens geen enkele invloed op de lengte van de periode die de lidstaten nemen om over te schakelen op de euro. Maar op initiatief van Frankrijk proberen ze een gezamenlijke overgangsperiode af te spreken.

Frankrijk neemt het voortouw omdat het als eerste met europroblemen werd geconfronteerd. Het land had al voor enkele miljoenen aan euro's geslagen toen onder druk van blindenorganisaties het ontwerp van de euromuntjes moest worden aangepast. Vorige week kwam de Europese Commissie met een nieuw voorstel voor het 10- en het 50-eurocent muntje. De commissie hoopt dat het Europese parlement snel haar goedkeuring voor deze muntjes geeft, want de eurolanden staan voor de opgave om voor 2002 een geschatte 55 miljard munten te slaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden