'NMa te streng bij huizenveiling'

De mededingingsautoriteit heeft overdreven hoge boetes opgelegd aan handelaren en het aantal dubieuze transacties ernstig overschat, stelt de interne bezwaarcommissie.

Beeld ANP

De adviescommissie bezwaarschriften van de NMa heeft stevige kritiek op de manier waarop de karteltoezichthouder jarenlange misstanden op huizenveilingen heeft aangepakt. Volgens de bezwaarcommissie heeft de NMa het aantal 'besmette' veilingen sterk overschat en zijn er overdreven hoge boetes opgelegd aan een groot aantal onroerendgoedhandelaren.

Dat staat in een nog vertrouwelijk advies van de bezwaarcommissie van de NMa. Die maakt eerdaags de resultaten bekend van een nieuwe ronde van haar onderzoek naar manipulatie van huizenveilingen, waar vooral woningen van mensen die hun hypotheek niet meer kunnen betalen worden verkocht.

Volgens de commissie, waarin een aantal bekende hoogleraren zitting heeft, heeft de NMa 'niet nader kunnen onderbouwen' dat de groep handelaren door samen op te trekken tweeduizend veilingen heeft gemanipuleerd - zoals in 2011 bekend werd gemaakt. Het zou het eerder om '150 tot 200' executieverkopen gaan. Ook is de commissie verbaasd dat 'er geen economische analyse' is gemaakt van de 'effecten van de geconstateerde gedragingen'.

Invallen
De NMa viel in een van haar grootste onderzoeken sinds de bouwfraude op 13 oktober 2009 binnen bij tien huizenhandelaren, onder wie een SGP-wethouder in Midden-Nederland. Op basis van in beslag genomen administratie, informatie van honderden vastgoedbedrijven en gegevens van de Belastingdienst constateerde de NMa in april 2011 een 'complexe en voortdurende inbreuk' op de mededinging.

De NMa verlaagt nu de boete aan de 14 meest actieve handelaren van in totaal 6,3 naar 4 miljoen euro. Van 65 vastgoedhandelaren wil de dienst gezamenlijk nog eens 6,4 miljoen euro hebben. De handelaren - vaak gepensioneerde boeren of oud-ondernemers - boden als groep bij huizenveilingen, om zo lagere verkoopprijzen af te dwingen. Ook hielden zij lijsten bij van de deelnemers en werden winsten en verliezen na afloop van de veiling onderling gedeeld.

De handelaren zeggen dat de notarissen die de veilingen organiseerden nooit bezwaar hebben gemaakt. Ook zijn zij boos op NMa-bestuurslid Henk Don. Die zei in juli 2011, toen het onderzoek in volle gang was, dat hij het goed vond dat de NMa 'maatschappelijke misstanden' op de veiling aanpakte.

Volgens de bezwaarcommissie zijn Dons uitlatingen niet van invloed geweest op de uitkomsten, al waren ze 'weinig gelukkig', omdat hij 'zonder de uitkomsten van de zienswijzeprocedure af te wachten vooruit lijkt te lopen op het besluit.'

Betalen
Een deel van de handelaren zal naar verwachting de boetes betalen om van verdere procedures af te zijn. Dat geldt niet voor de Friese Jan en Henk Semplonius (vader en zoon), die naar de rechter stappen om de in hun ogen 'totaal onterechte' beschuldigingen van de kartelautoriteit van tafel te krijgen.

De Semploniussen, die deel uitmaken van de groep 'zeer actieve handelaren', voelen zich gecriminaliseerd. 'Wij zijn geen boeven. We hebben nooit iets verkeerd gedaan en nooit buitensporig verdiend. De boetes gaan zeker van tafel,' aldus Henk Semplonius.

De NMa laat weten dat het onderzoek naar huizenveilingen is afgerond. De kartelautoriteit verspreidt binnenkort een nieuwe leidraad die een eind moet maken aan de onduidelijkheden omtrent de regels op huizenveilingen. Daarnaast pleit Chris Fonteijn, bestuursvoorzitter van de NMa, voor meer internetveilingen van woningen: 'Hierdoor kunnen meer mensen meebieden op een woning, komen betere prijzen tot stand met mogelijk een lagere restschuld voor de huiseigenaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden