Nieuwe topman is dol op KLM

Ondanks de vele stakingen verwacht de nieuwe directeur Jean-Marc Janaillac niet dat Air France-KLM in de rode cijfers duikelt. KLM houdt de luchtvaartmaatschappij overeind.

Jean-Marc Janaillac, sinds 4 juli CEO van Air France-KLM, tijdens zijn eerste publieke optreden gisteren in Parijs.

Zo ongeveer op hetzelfde moment dat de nieuwe topman van Air France-KLM in een hotel nabij de Eiffeltoren voor het eerst publiekelijk optreedt - Jean-Marc Janaillac (63) is sinds 4 juli in functie en lichtte woensdagochtend de bedrijfsresultaten van het tweede kwartaal toe - staat op een bord in de vertrekhal van vliegveld Charles de Gaulle vermeld dat de volgende Air France-vlucht naar Schiphol niet doorgaat.

Wegens een staking. Ditmaal door cabinepersoneel van Air France. Gisteren kon ruwweg 13 procent van de geplande Air France-vluchten niet doorgaan. De vorige staking die Air France trof, kostte het concern 40 miljoen euro. De Franse piloten staakten toen - vorige maand - vier dagen.

De tegenvaller van 40 miljoen is een schatting van het management van de partner van KLM, dat die verliespost nog niet heeft verwerkt in de nieuwste cijfers. Die zien er dan ook helemaal niet zo slecht uit. In het tweede kwartaal van dit jaar boekte Air France-KLM een nettowinst van 41 miljoen euro.

Janaillac, een Légion d'Honneur-lintje op de revers ('Zo'n lintje krijg je vanzelf op mijn leeftijd'), treedt dus op een heel wonderlijke dag voor het eerst naar buiten. De nieuwe staking houdt vermoedelijk zeven dagen aan en zal opnieuw 'tientallen miljoenen euro's' kosten, schat de concernleiding zelf.

Toch verwacht Janaillac niet dat Air France-KLM eind dit jaar in de rode cijfers duikelt. Met dank aan de Nederlandse partner, geeft hij nu al toe. Er is niks mis met de rekenvaardigheid van de Fransman. Hij studeerde met de huidige president François Hollande aan de prestigieuze economieopleiding HEC.

KLM groeit spectaculair in het aantal directe bestemmingen (nu 147) én in passagiersaantallen (de grens van 30 miljoen wordt dit jaar overschreden). En de Nederlandse partner van Air France haalt ook nog eens de afgesproken besparingsdoelen. De zaken gaan zo goed bij KLM, dat de Nederlanders weer investeren in nieuwe vliegtuigen.

Stakingen deze week

De omzet van Air France-KLM is de afgelopen drie maanden met ruim 5procent afgenomen tot 6,2miljard euro. KLM vervoerde wel veel meer passagiers dan in het tweede kwartaal van 2015. Dat aantal groeide bij dochterbedrijf Transavia zelfs 22procent, maar Air France bleef ver achter. Frankrijk is als bestemming voor luchtpassagiers steeds minder in trek nu het land in de greep is van terreuracties, zo luidt volgens het management van Air France een deel van de verklaring. Sinds gisteren is Air France ook weer, voor de tweede achtereenvolgende maand, stakingsdoelwit. Ditmaal legt een deel van het cabinepersoneel het werk neer. De uitval van vluchten kan nog zes dagen aanhouden. Ook bij partner KLM is het niet rustig op het vlak van personeelsbeleid. FNV Luchtvaart heeft vanaf vandaag acties aangekondigd door grondpersoneel. Dat zal gedurende enkele uren geen vracht inladen bij de vliegtuigen. Nu KLM weer winst maakt, onder meer door kostenbesparingen op het personele vlak, vindt de vakbond dat het grondpersoneel (14.500 werknemers) daarvan mee moet profiteren. Vier andere vakbonden steunen de staking niet.

Over KLM-dochter Transavia is Air France erg tevreden. Achter de naam van de budgetvlieger staan in de presentatie van woensdag overal groene, omhoog wijzende pijltjes.

Maar als de Franse helft van het fusiebedrijf - Air France - ter sprake komt in het Parijse hotel, is het woord 'grève' (staking) nooit ver weg. 'Geopolitieke en economische onzekerheden' (Janaillac over Brexit en terreur) maken de luchtvaartmaatschappij somber over de toekomst. Maar stakingen zijn een probleem van vandaag.

Vertrouwen terugwinnen

Op de vraag hoe hij tegen het verschil in stakingscultuur van de partnerlanden aankijkt - in Nederland wordt vooral gedreigd met stakingen, in Frankrijk worden ze om de haverklap uitgevoerd - zegt Janaillac: 'U bedoelt: hoe ik de Franse cultuur verklaar? Heeft u even een uur of vijf?'

Met stakingen had Janaillac in zijn vorige functie ook veel te maken. Het Franse ov-bedrijf Transdev, dat in Nederland met onder meer bussen en treinen van Veolia en Connexxion rondrijdt, werd er onder zijn bestuursvoorzitterschap veelvuldig door getroffen. Janaillac, gisteren: 'Ik wil daar niet op terugkijken.' Volgens de Franse pers schroomde hij niet bij stakingen de rol van 'verbinder' te spelen.

Hij is hoe dan ook zonder kleerscheuren uit die conflicten gekomen. Zekere leden van het Air France-management kunnen hem dat niet nazeggen - letterlijk. De directeur Personeelszaken werd vorig jaar oktober nog op de hielen gezeten door woedende werknemers. 'Het vertrouwen terugwinnen van zijn personeel' ziet de opvolger van Alexandre de Juniac als de meest urgente opdracht in zijn nieuwe functie.

Terug naar 2004

Al op dag twee na zijn aantreden liet Janaillac zich op Schiphol rondleiden door KLM-baas Pieter Elbers. Ook sprak hij in Nederland met Leo van Wijk, de voormalige KLM-baas die mede aan de basis stond van de samenwerking met Air France. Janaillac: 'Ik wil weer terug naar die tijd van toen, van 2004.'

Die uitlating leek gisteren zelfs de onverstoorbaar opgewekte Elbers enigszins uit het evenwicht te brengen. Hoezo, terug naar 2004? Toen spraken de twee luchtvaartmaatschappijen af dat grote partij Air France en het kleinere KLM zouden proberen in hetzelfde tempo te groeien. Nu Air France al sinds 2009 ernstig in het slop is geraakt en alleen KLM nog een positief aandeel in het bedrijfsresultaat heeft, gaan er bij de Franse vakbonden stemmen op de verhouding van 'toen' (eenderde KLM, tweederde Air France) te restaureren.

Dat pleidooi van de vakbonden betekende kortweg dit: Air France moet werk van KLM afnemen. Wil Janaillac dát? Bedoelt hij dat de oude verhouding van 2004 weer moet worden hersteld nu hij zegt terug te verlangen naar 2004?

'Nee, nee, ik wil het enthousiasme van toen weer terugvinden'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden