NIEUWSLUCHTVAART

Nieuwe kopzorg voor de geplaagde luchtvaart: de parkeerplekken raken op

Van de 26 duizend vliegtuigen die voor de coronacrisis rondvlogen staan er inmiddels al 10 duizend aan de grond. Dat levert een nieuw probleem op: een toenemend gebrek aan geschikte ruimte om toestellen voor maanden te stallen. En dan nog: een stilstaand vliegtuig moet ‘gebalsemd’ worden.

KLM-vliegtuigen staan geparkeerd bij de polderbaan.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Als hij op een gewone dag over het uitgestrekte terrein van Schiphol rijdt, moet Arjen de Regt zijn ogen niet  in zijn zak hebben. ‘Normaal moet ik overal opletten of er geen vliegtuigen achter me zitten, voor me, links van me of rechts van me’, vertelt de flow manager aircraft – zeg maar: vliegveldverkeersregelaar – in een video die de luchthaven vorige week online zette. ‘Maar op dit moment taxiet er niks. Dat voelt wel raar.’

De uitbraak van het coronavirus confronteert Schiphol en honderden vliegvelden overal ter wereld met een nieuwe realiteit. Steeds meer vliegtuigen die aankomen vertrekken niet meer. Normaal stijgen ze binnen enkele uren weer op, bij prijsvechters als Ryanair en Easyjet zelfs binnen een uur. Maar nu landen hun grenzen dichtgooien voor buitenlandse reizigers raakt het luchtruim leger – en raken de luchthavens voller.

Van de ruim 26 duizend passagierstoestellen die de mondiale vloot telt, staan er inmiddels meer dan 10 duizend aan de kant, meldt marktanalist Cirium. Dat aantal gaat de komende tijd toenemen, als de vluchtschema’s verder inkrimpen en repatriëringsvluchten niet langer meer nodig zijn. Dat bezorgt de luchtvaartsector een nieuwe kopzorg: waar láten we al die vliegtuigen?

Op Schiphol lopen de reguliere parkeerplekken snel vol, bleek dit weekeinde. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) maakte bekend dat de Aalsmeerbaan wordt ingezet als tijdelijke parking. Op de strook van 3.400 meter lang passen ‘naar schatting vijfentwintig vliegtuigen van verschillende groottes’, aldus de minister. Zo’n landingsbaan is evenwel niet berekend op vliegtuigen die er lang stilstaan. Om schade te voorkomen legt Schiphol rijplaten op het asfalt.

Volgens ‘regelaar’ De Regt gaan in deze crisistijd alle normale regels voor het parkeren van vliegtuigen overboord. ‘We proberen ze dichter op elkaar te parkeren, zodat er meer ruimte is. We parkeren toestellen op Schiphol-Oost, naast allemaal priveetjes (kleinere privévliegtuigen, red.).’ Ook de ruimte voor sommige hangars wordt benut. Deze dag krimpt de nationale luchthaven in tot een ‘kernvliegveld’. Vijf van de zeven pieren gaan dicht. Dus er kunnen meer gestrande toestellen aan de gates worden geparkeerd.

Schiphol kan inmiddels 240 toestellen kwijt; 150 plekken zijn er al bezet. Daarbij krijgen Nederlandse luchtvaartmaatschappijen voorrang. Alleen de KLM al heeft zo’n 170 toestellen, Transavia 42 stuks en de touroperators TUI en Corendon samen een klein dozijn. Vooral KLM blijft nog vliegen, ook al is het bedrijf gekrompen tot zijn omvang van zeventig jaar terug, zoals topman Pieter Elbers dit weekeinde memoreerde.

Balsemen

Ook andere drukke vliegvelden als Hartsfield Jackson in Atlanta (VS) en Charles de Gaulle in Parijs hebben landingsbanen omgeturnd tot tijdelijke stallingen. Hebben zij net als Schiphol nog wel even plek, op andere internationale luchthavens is het ruimtegebrek nijpend. Zoals het vliegveld van Delhi. Dat piepte vorige week al dat er bijna niks meer bij kan. De hangars staan afgeladen en dat geldt ook voor de verafgelegen noodlocaties waar vliegtuigen naartoe worden gedirigeerd bij kapingen of bommeldingen.

Maar met een parkeerplek alleen zijn de bedrijven er niet. Vliegtuigen zijn gemaakt om te vliegen. Dat lijkt een dooddoener, maar een Boeing of Airbus die lange tijd aan de grond blijft heeft zorg nodig – als een bedlegerige patiënt in een ziekenhuis. De handleiding van een 737 – ’s werelds meest populaire toestel – telt meer dan honderd pagina’s met instructies bij lange stilstand.

Het tiptop houden van een stilstaand vliegtuig wordt door luchtvaartdeskundigen wel vergeleken met het balsemen van een lijk. Van sommige onderdelen moet het smeermiddel regelmatig worden vervangen, terwijl een geregelde spoeling voorkomt dat bacteriën en schimmels woekeren in de brandstoftanks en dat die kerosine in ‘mayonaise’ veranderen.

Elektrische systemen moeten elke twee weken even draaien, net als de motoren. De rest van de tijd worden de motorinlaten afgedekt met vochtabsorberende hoezen. De wielen hebben hun eigen verzorgingsprogramma: die moeten elke dertig dagen een stukje draaien om te voorkomen dat de banden doorslijten.

De noodzaak van intensieve zorg beperkt ook het aantal geschikte parkeerplekken. Niet elke plak asfalt met een bordje ‘international airport’ beschikt over bedrijven die zulk onderhoud bieden. ‘Je kunt vliegtuigen niet neer zetten en dan een maand later terugkomen’, zegt directeur Tim Zemanovic van de Amerikaanse onderhoudsspecialist Fillmore Aviation in het zakenblad Forbes. ‘Iemand moet er elke dag naar omkijken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden