Nieuwe Hanzelijn door Flevoland lijkt iedereen blij te maken

Het is de laatste jaren goede Nederlands folklore geworden dat bij grote infrastructurele projecten voor- en tegenstanders met verhitte koppen tegenover elkaar staan....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

ZWOLLE/KAMPEN

Onlangs is de startnotitie voor de Hanzelijn ter inzage gelegd. Dat is de eerste stap in het keuzeproces over de locatie van de lijn. In 2007 moet de veertig kilometer lange spoorlijn af zijn.

De Hanzelijn - zo genoemd omdat de spoorlijn de oude hanzesteden Kampen en Zwolle verbindt - is de ontbrekende schakel in het spoorwegnet. Wie nu met de trein van Zwolle naar Amsterdam wil, moet via Amersfoort reizen. Bewoners van Lelystad, de hoofdstad van Flevoland met zestigduizend inwoners, die per spoor naar het noorden of het oosten van het land willen, moeten een nog grotere omweg maken, via Weesp en Amersfoort.

Al sinds het einde van de jaren tachtig lobbyen de provincies Flevoland en Overijssel voor de Hanzelijn. Vorig jaar werd hun inzet beloond. Minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat nam toen de spoorlijn op in het meerjarenplan 1998-2005.

Die keuze was verrassend, omdat de NS zelf de voorkeur hadden voor een pakket verbeteringen van het spoorwegnet in de Randstad. Dit pakket was vooral gericht op het bestrijden van het fileprobleem. Voor het meerjarenplan is 4,8 miljard gulden beschikbaar. De Hanzelijn hapt daarvan een kwart weg, waardoor projecten in de Randstad moeten wachten.

Volgens de minister is de Hanzelijn nodig om de economische ontwikkeling van Flevoland en het noordoosten te stimuleren. Met de Hanzelijn wordt de reistijd tussen Zwolle en Amsterdam, die nu 68 minuten bedraagt, een kwartier korter. Dat is ook van belang voor reizigers die vanuit Groningen, Assen en Leeuwarden over Zwolle naar de Randstad en vice versa moeten reizen.

Daarnaast krijgt Lelystad met de Hanzelijn een directe verbinding met het noorden en oosten van Nederland en krijgen Kampen en Dronten, twee steden van dertigduizend inwoners, een volwaardige aansluiting op het treinennet. Bovendien draagt de Hanzelijn ook bij tot bestrijding van de fileproblemen, aldus Jorritsma.

Want, zo redeneert de minister, hoe meer mensen van buiten met de trein komen, hoe minder auto's in de Randstad in de file staan. Tussen de twintig- en de dertigduizend passagiers zullen dagelijks gebruik maken van de Hanzelijn, zo is berekend. Tweederde van hen zijn 'nieuwe reizigers', mensen die nu nog de bus of de auto nemen.

Er bestaan vage plannen voor een hogesnelheidslijn naar het noorden van Duitsland, maar het is vooralsnog niet de bedoeling dat de Hanzelijn daarvan onderdeel gaat uitmaken. De spoorlijn wordt geschikt gemaakt voor treinen die snelheden van tweehonderd kilometer per uur kunnen halen.

Anders dan bij veel andere majeure projecten is de discussie over mogelijke tracé's niet beladen met emoties. De route van Lelystad naar Dronten loopt door de polder en biedt nauwelijks problemen. De meeste inpassingsproblemen spelen zich af rond Kampen. De stad ziet de Hanzelijn graag komen, zegt projectcoördinator H. Frijstein, maar het liefst zo ver mogelijk buiten de stad om.

Kampen heeft een voorkeur voor oplossingen waarbij het spoor de stad aan de zuidkant passeert. Dit is het geval bij de F- en G-varianten. Alle andere tracé's gaan door Kampen heen en zijn daarom onaanvaardbaar, zegt Frijstein. 'Tenzij ze ondertunneld worden.' Wegens de kosten van een tunnel, ligt die keuze niet voor de hand.

In de twee zuidelijke varianten moet een nieuw station worden aangelegd aan de zuidrand van Kampen. Een station in het centrum zou mooier zijn, geeft Frijstein toe. Maar door te kiezen voor een plaats buiten het centrum hoeven geen woningen of bedrijven te wijken. Bovendien heeft Kampen uitbreidingsplannen naar het zuiden, dus de stad groeit wel naar het station toe, is de gedachte.

De voorkeur van Zwolle gaat uit naar de F-variant. Deze volgt vanuit Zwolle het bestaande spoor van de dieseltrein naar Kampen, maar buigt vóór deze stad af naar het westen. Voor Zwolle heeft dit tracé het voordeel dat het door de nog te bouwen wijk Stadshagen loopt. Stadshagen kan dan meteen een eigen station krijgen.

In reistijd verschillen de varianten nauwelijks van elkaar. In kosten ook niet, met uitzondering van het tunneltracé. De schade aan het milieu is beperkt. De milieubeweging juicht de aanleg van de spoorlijn toe.

'Wij vinden het een goede uitbreiding van het openbaar vervoer', aldus Wiebe Dirksen van Natuur en Milieu Overijssel. 'Bouwen maar, zo snel mogelijk wat ons betreft.' Natuur en Milieu heeft als enigewens dat de lijn zoveel mogelijk wordt gebundeld met bestaande wegen en dat er een 'wervend' station komt in Kampen. 'Liefst niet ergens in het buitengebied.'

De provincie Overijssel maakt het allemaal weinig uit, zegt P. Tommassen, beleidsmedewerker verkeer en vervoer. Als de Hanzelijn er maar komt. Helemaal zeker is dat nog niet, benadrukt hij. Tot 1 januari is inspraak op de startnotitie mogelijk. Daarna volgt de milieu-effectrapportage en het ontwerp-tracébesluit. Het definitieve tracébesluit moet volgens plan in 2000 afkomen.

Tegen die tijd moet de Hanzelijn concurreren met andere miljardenprojecten zoals de hogesnelheidslijn, de Betuwelijn en de Noordtak. De vraag is of de Hanzelijn in die concurrentiestrijd overeind blijft, aldus Tommassen. 'Maar we hebben alle vertrouwen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden