Nieuwe belasting op vermogen 'te complex'

De Belastingdienst gaat de handen vol krijgen aan de kabinetsplannen om spaargeld, aandelen en vastgoed allemaal anders te belasten. Het is een te ingewikkeld voorstel, luidt de kritiek.

Robert Giebels en Tjerk Gualthérie Van Weezel
Twee mannen bekijken een auto tijdens de VIP-avond van de Masters of LXRY in de RAI. Beeld anp
Twee mannen bekijken een auto tijdens de VIP-avond van de Masters of LXRY in de RAI.Beeld anp

Details over de vermogensrendementsheffing en autobelastingen waren vrijdag de nieuwtjes in de brief met beoogde belastinghervormingen die staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën naar de Tweede Kamer stuurde. Alle hoofdlijnen waren eerder in de week al uitgelekt.

Als het aan de coalitie ligt, worden verschillende vermogensdelen elk op een andere manier belast. Nadat de fiscus heeft berekend wat de gemiddelde rendementen op spaargeld en verschillende soorten beleggingen zijn, wordt geschat hoeveel vermogenswinst individuele belastingbetalers hebben gemaakt. Vervolgens wordt daarover een belasting van 30 procent geheven. Hoeveel verschillende categorieën er zullen komen, is niet duidelijk.

Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes Beeld anp
Staatssecretaris van Financiën Eric WiebesBeeld anp

Wiebes hoopt zo tegemoet te komen aan de kritiek van vooral spaarders op de huidige belasting. Zij krijgen sinds de crisis een rente van rond de 1 procent op hun spaarrekening, terwijl de overheid ervan uitgaat dat het gemiddelde rendement op spaargeld 4 procent is. Daardoor moeten ze jaarlijks 1,2 procent van hun vermogen boven de twintigduizend euro aan de fiscus betalen, en maken ze dus netto verlies. Het schuurt ook dat beleggers die hogere winsten boeken op hun aandelen eveneens 1,2 procent belasting betalen.

Maar wanneer je op verschillende vermogensdelen een gemiddeld rendement gaat plakken, krijg je vergelijkbare kritiek, voorspelt emeritus hoogleraar fiscale economie Leo Stevens. 'Het geeft een boel gelazer omdat je probeert dingen te vergelijken die niet vergelijkbaar zijn. De ene belegging rendeert nou eenmaal goed en de ander slecht.'

Belastingplan

Lees hier het artikel van Robert Giebels en Frank Hendrickx over het belastingplan en de gevolgen voor de burger. Het bestaat uit drie pakketten: Het zit boordevol cadeautjes. Belastingschijf twee en drie lager, meer kinderopvangtoeslag, een steuntje in de rug voor werkende vrouwen, hogere arbeidskorting en voorlopig betere rendementen voor kleine spaarders. In het tweede en derde pakket zit de pijn: een hogere btw en een gemeentelijke belasting.

Tegenbewijsregeling

'Hier kan ik de komende jaren weer heel wat stukken over schrijven', zegt ook Reinout van der Heijden, die elke maandag geldvragen van Volkskrantlezers beantwoordt. 'Je krijgt straks allemaal klagende beleggers die hebben misgegokt en toch een hoge aanslag krijgen.' Wiebes anticipeert in zijn brief op dergelijke situaties. Hij schrijft dat het kabinet 'de mogelijkheid beziet' van een 'uitvoerbare tegenbewijsregeling'.

Juist die zin ontlokt bij belastingexpert Stevens scherpe kritiek: hij voorziet dat de fiscus geld misloopt, omdat alleen mensen die minder rendement gehaald hebben, zullen klagen. Maar bovenal vreest hij de enorme administratieve rompslomp voor de Belastingdienst, een reeds overbelaste organisatie die alle bezwaren moet verwerken en controleren.

Oud-staatssecretaris Willem Vermeend, die begin deze eeuw de vermogensrendementsheffing in het belastingstelsel introduceerde, is milder. Hij denkt dat Wiebes 'een creatieve oplossing' heeft gevonden. Met hulp de nieuwe ICT-toepassingen moet het volgens hem mogelijk zijn om goede schattingen te maken van rendementen. De bezwaarmogelijkheid zal meer werk kosten, erkent hij.

Morgen is een uitgebreid interview met Willem Vermeend te lezen in de Volkskrant.

Schuiven met belastingen, bijvoorbeeld hogere btw, maar lagere inkomstenbelasting, dat werkt niet. Dat creëert geen banen, zegt Willem Vermeend morgen in een interview met de Volkskrant. ‘Word jij blij als je meer in je loonzakje krijgt maar tegelijk meer btw betaalt? Ik denk dat je eerder verdrietiger wordt omdat die btw-verhoging zo concreet is.’

Alle ballen op elektrisch rijden

Voortaan krijgen alleen volledig elektrische auto's een fiscaal voordeel. Alle andere auto's worden gelijk behandeld. Met uitzondering van oude dieselauto's zonder fabrieksroetfilter: eigenaren daarvan moeten flink meer belasting betalen.

Dit staat in een voorstel aan de Tweede Kamer van staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën (VVD). Hij wil het systeem van autobelastingen verregaand vereenvoudigen en milieuvriendelijker maken. Voor iedereen gaat de motorrijtuigenbelasting met 2 procent omlaag. De aanschafbelasting daalt stapsgewijs met 12 procent. Vooral kleine, zuinige personenauto's gaan minder belasting betalen.

Voor hybride auto's komt er een eind aan hun fiscale voordeel. 'Hybrides rijden maar weinig op elektriciteit', zei Wiebes vrijdag. 'Het zijn eigenlijk gewoon benzineauto's, en vaak ook niet eens zulke kleine.' Leaserijders hoeven maar 4 procent van de nieuwwaarde van hun auto bij hun inkomen op te tellen als dat een elektrische auto is. Alle andere leaseauto's, inclusief de hybrides, krijgen een bijtelling van 22 procent. Het hoogste tarief zakt daarmee van 25 naar 22.

Wat Wiebes betreft is het stimuleringsbeleid om zuinig te rijden overbodig geworden en heeft dat het systeem van autobelastingen alleen maar nodeloos complex gemaakt. Tegelijk missen die hun doel: het wagenpark wordt er niet schoner door en de inkomsten voor de schatkist zijn onvoorspelbaar. De nu door Wiebes voorgestelde veranderingen leveren geen extra inkomsten op, maar kosten ook niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden