Nieuwe Akzo-voorzitter over de wapenstilstand met Elliott

'Activistische aandeelhouders zijn als het weer: zonneschijn is leuker dan regen, maar soms regent het'

De Vlaming Thierry Vanlancker moest deze zomer plotseling het roer overnemen bij AkzoNobel, dat door activistische aandeelhouders werd belaagd. Lastig, maar 'hun kritiek op bedrijven is zelden compleet uit de lucht gegrepen'.

Thierry Vanlancker: 'We zijn onderweg naar de kopgroep.' Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Een bewolkte woensdagochtend aan de Amsterdamse Zuidas, plaats van handeling: het hoofdkantoor van AkzoNobel. Het is de dag na de presentatie van het regeerakkoord, dat diverse aantrekkelijke punten bevat voor multinationals. Zoals het afschaffen van de dividendbelasting en het verlagen van de winstbelasting. 'We zijn het nog aan het bestuderen', zegt Thierry Vanlancker (52), sinds deze zomer de topman van de Nederlandse verf- en chemiemultinational. 'Er zijn plussen en minnen, maar het ziet er goed uit voor grote bedrijven zoals AkzoNobel.' En, verwijzend naar het nieuwe formatieduurrecord: 'Als Vlaming ben ik blij dat dat het wereldrecord langdurig formeren ferm in Belgische handen blijft.'

Vanlancker heeft een turbulent jaar achter de rug. Een jaar geleden trad hij nietsvermoedend in dienst bij AkzoNobel als baas van de chemietak. Een paar maanden later brak de pleuris uit. De Amerikaanse rivaal PPG deed een ongevraagd miljardenbod op AkzoNobel, dat pas na maandenlang getouwtrek in de ijskast verdween.

AkzoNobel-topman Ton Büchner besloot om gezondheidsredenen niet langer te willen blootstaan aan deze druk en stapte op. Zijn opvolger Vanlancker sloot in augustus een drie maanden durende wapenstilstand met PPG-supporter Elliott, de grootste aandeelhouder van AkzoNobel. Die wapenstilstand loopt binnenkort af en na een gedwongen rustpauze van zes maanden (waarin PPG geen nieuw bod mocht doen) zouden de Amerikanen een nieuwe overnamepoging kunnen wagen.

Hoe is het met Elliott? Gaan ze weer op oorlogspad?

'We hebben een gesprek gehad. Ton kon dat niet doen, omdat Elliott rechtszaken tegen AkzoNobel had lopen. Toen die voorbij waren, zijn we op mijn initiatief om tafel gegaan. Dat gesprek met Elliott heeft geleid tot een dialoog en meer wederzijds begrip. De wapenstilstand loopt ergens in november af, dat klopt. Maar omdat we nu een open dialoog met Elliott voeren, kijken we niet de hele tijd op de scheurkalender wanneer de drie maanden precies voorbij zijn.'

Feike Sijbesma, uw collega van DSM, was zondag in het tv-programma Buitenhof nogal kritisch over activistische aandeelhouders als Elliott. Ze doen alsof ze bedrijven scherp houden, zei hij, maar ze zijn allemaal Amerikaans en allemaal miljardair. Ze zijn uit op snel geld.

'Zo zwart-wit is het niet. Natuurlijk, ze hebben een neus voor centen, daar heeft Feike gelijk in. Maar hun kritiek op bedrijven is zelden compleet uit de lucht gegrepen. Het is misschien wat zelfkwellend om dit als AkzoNobel-topman te zeggen, maar ze zijn ook van nut. Ze stimuleren bestuurders naar de bredere context te kijken, zodat die geen tunnelvisie ontwikkelen. De ene activist is agressiever dan de ander. Maar het is met activistische aandeelhouders als met het weer. Zonneschijn is leuker dan regen, maar soms regent het. In het zakenleven zijn ze gewoon een realiteit.'

Tekst gaat verder na de video.

DSM-directeur Feike Sijbesma. Foto ANP

Sijbesma is met DSM ook van 'people, planet, profit'. Niet alleen maar winst willen maken, ook kijken naar het belang van de mensen en de planeet.

'Ik weet niet of Feike bedoelt dat de winst op de laatste plaats komt, maar alle drie dingen in dat rijtje zijn belangrijk, dat vinden wij ook. Werknemers en aandeelhouders horen allebei bij het bedrijf. Het gaat om de balans. Als vereniging zonder winstoogmerk zouden we het niet lang volhouden.'

AkzoNobel gaf vorige maand een winstwaarschuwing, omdat de beloofde extra winst voor dit jaar niet wordt gehaald. De chemiedivisie afsplitsen, hogere winsten: heeft u aandeelhouders niet te veel beloofd om onder de druk van PPG en Elliott uit te komen?

'De chemietak wilden we al veel langer afsplitsen, dat hebben we alleen versneld. Als PPG er niet was geweest, hadden we dat besluit een paar maanden later bekendgemaakt. Wat de winstwaarschuwing betreft: onze concurrenten kwamen vlak daarna ook met winstwaarschuwingen. PPG incluis. Niet zo raar, want we zitten grotendeels in dezelfde markten. Door de orkaan Harvey en de overstromingen lagen vier van onze fabrieken rond Houston stil. We hadden ook nog een aardbeving in Mexico en milieu-inspecties in China. In totaal waren negen Akzo-fabrieken een maand buiten bedrijf. Het was een bijbels incident, geen teken dat het de verkeerde kant opgaat met AkzoNobel.

'Zulke incidenten daargelaten hebben we onze aandeelhouders structureel hogere winstmarges in 2020 beloofd: 15 procent van de omzet. Dat is vergelijkbaar met wat onze Amerikaanse rivalen behalen. Onder Ton Büchner zijn we van 8 naar 12 procent gegaan en die opgaande lijn trekken we de komende drie jaar door. We zaten als AkzoNobel in het peloton, dankzij Ton zijn we onderweg naar de kopgroep.

'Maar het is een bergetappe, dus het is even zweten voordat we daar zijn. Dassen af, jasjes uit en de mouwen opstropen. Onze doelstellingen zijn ambitieus, maar we zitten in een sector die aan het consolideren is. Zo'n proces van fusies en overnames is alleen comfortabel als je in de kopgroep zit.'

CV

1964
geboren in Gent, België

1987 cum laude afgestudeerd in chemische technologie aan Rijksuniversiteit Gent. Ook graad in filosofie. Later financiële cursus aan Wharton Bussiness School (VS)

1988 bij DuPont Benelux

2000 diverse managementposities bij DuPont in Duitsland

2006 Global Director DuPont Fluorochemicals in de VS

2015 bestuurder Chemours (afsplitsing DuPont)

2016 AkzoNobel

Thierry Vanlancker is getrouwd en heeft twee dochters, van 21 en 19. Hij woont in Amsterdam. Hobby's: joggen, lezen en muziek (Bob Dylan)

Zullen er ontslagen vallen als dat nodig is om de winstdoelen te halen?

'Als bedrijfsonderdelen efficiënter worden door ze samen te voegen, kun je dat niet uitsluiten. Maar dan wel uitgesmeerd over een aantal jaren en op een verantwoorde manier.'

Verwacht u dat PPG eind dit jaar terugkomt met een nieuw miljardenbod? Want het opgesplitste AkzoNobel is straks een mooi, strak efficiënt verfbedrijf. Een nog aantrekkelijker overnameprooi.

'Tja, de bedrijfstactiek kan nooit zijn: jezelf zo lelijk maken dat niemand met je wil dansen. Dat zou niet uit te leggen zijn aan de aandeelhouders. Juist als een bedrijf niet goed presteert, is het eerder overnameprooi. Wat PPG gaat doen, moeten ze daar in Pittsburgh maar bekijken. Onze bezwaren tegen de overname - de culturele verschillen, de mededingingsproblemen - zijn niet veranderd. Het bod is in de huidige markt al niet meer waard wat het toen was, door het dalen van de dollarkoers en hun eigen beurskoers. Maar we besteden niet veel tijd aan 'als-wat-dan'-vragen. We moeten verder.'

Hoe is het met Ton Büchner?

'Het was een moedig besluit van hem om terug te treden, een besluit dat hij persoonlijk moet verwerken. Ik heb hem nog niet zo lang geleden gezien. Het gaat hem goed, hij kijkt weer vooruit. Het is jammer voor hem dat hij moest stoppen, maar hij kan trots zijn op wat hij met AkzoNobel heeft bereikt.'