Een maaltijdbezorger van Foodora.
Een maaltijdbezorger van Foodora. © Julius Schrank / de Volkskrant

Nieuw kabinet wil minimumtarief voor zzp'ers van 15 tot 18 euro

Er komt een minimumuurtarief voor zzp'ers, en dat komt dan tussen de 15 en 18 euro te liggen. Zelfstandigen die dat uurtarief niet halen worden voortaan behandeld als gewone werknemers. Voor hen moeten de werkgevers dan dus ook werknemersverzekeringen betalen, bijvoorbeeld tegen ziekte, maar ook vakantiegeld en in veel gevallen pensioen. Dat blijkt uit plannen van het nieuwe kabinet waarop RTL Z de hand heeft weten te leggen.

Deze nieuwe maatregel heeft vooral gevolgen voor de onderkant van de arbeidsmarkt. De meeste kleine zelfstandigen verdienen immers meer dan het nu beoogde minimum. Maar thuishulpen, bijvoorbeeld werkers in de groenvoorziening en schoonmakers, maaltijdbezorgers en taxichauffeurs die via onlineplatforms werken, komen nu vaak niet boven de 12 euro per uur uit en hebben nauwelijks tot geen invloed op de manier waarop ze hun werk uitvoeren. Zzp'ers die van hun tarieven niet kunnen rondkomen zijn geen ondernemers, lijkt dus het standpunt van het nieuwe kabinet.

Schijnzelfstandigen

Een minimumuurtarief is in beginsel een goed plan, vindt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Universiteit van Tilburg. 'Met een tarief van ongeveer 18 euro per uur voor een zelfstandige komt een werkgever zo'n beetje uit op wat hij, inclusief werkgeverslasten, ook kwijt is voor een werknemer die het minimumloon van 10 euro bruto per uur verdient. Maar niet alle problemen rond schijnzelfstandigen zijn hiermee opgelost. Wie als zzp'er een bepaalde klus tegen een afgesproken vast bedrag afspreekt, kan alsnog onder het minimumloon duiken als er te weinig uren zijn ingecalculeerd. Of denk aan de media, waar prijzen per woord worden afgesproken waarvan eigenlijk bij voorbaat vast staat dat iemand hiermee niet het minimumloon bij elkaar kan schrijven.'

De positie van zelfstandig ondernemers die eigenlijk schijnzelfstandigen zijn staat al jaren ter discussie. Vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt, maar ook in de bouw en de wereld van de kunsten en media, wordt zo weinig verdiend, dat deze zzp'ers alleen kunnen bestaan dankzij onder meer de zelfstandigenaftrek en zorg- en huurtoeslagen. Uit onderzoek van het statistiekbureau CBS bleek eerder al dat vier op de tien zzp'ers dankzij de zelfstandigenaftrek in 2014 geen belasting betaalden over de 24 duizend euro - en vaak niet meer - die ze omzetten.

Architecten vingen eerder bot toen zij in 2015 probeerden minimumtarieven voor zzp'ers in de cao op te nemen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) wees die afspraken af wegens kartelvorming. Het nieuwe kabinet zet nu een voorzichtig eerste stapje, maar de problemen zijn veel principiëler, zegt Huub de Graaff van SFA, de werkgevers- en werknemersorganisatie van architecten. 'Zzp'ers en werknemers zijn vaak elkaars concurrenten als het gaat om arbeidsvoorwaarden. Het zou daarom veel beter zijn als sociale partners per sector afspraken kunnen maken over de positie en soms dan dus ook de tarieven van zzp'ers.' De architecten-cao wilde regelen dat een zzp'er minimaal anderhalf keer het uurtarief van een vergelijkbare collega in loondienst zou krijgen. Daarmee kon de kleine zelfstandige zich dan verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en sparen voor zijn pensioen.

Prijsafspraken

De overheid is marktleider als het gaat om lage tarieven

Denis Maessen, Platform zelfstandig ondernemen

De ACM blijft erbij dat een ondernemer zelf over zijn tarieven moet onderhandelingen, zegt woordvoerster Saskia Bierling. 'En dus blijven we tegen prijsafspraken voor échte zelfstandigen. Voor schijnzelfstandigen die als maaltijdbezorgers op oproepbasis precies moeten doen wat een bedrijf wil, ligt dat wel anders. We zijn benieuwd naar de plannen van het kabinet.'

Belangenorganisaties voor zzp'ers zijn verklaard tegenstander van minimumtarieven. 'Voor bijvoorbeeld thuishulpen zijn ze vast goed nieuws, maar marktwerking en dus onderhandelen over tarieven is ook een prikkel om zo goed mogelijk werk te leveren. Dat hoort bij het ondernemerschap', zegt Denis Maessen van het Platform Zelfstandig Ondernemers (PZO).

Maessen hoopt wel dat de nieuwe kabinetsmaatregel betekent dat de overheid zelf haar leven betert als het gaat om tarieven voor zzp'ers. 'De overheid is marktleider als het gaat om lage tarieven, je ziet dat in bijna alle sectoren waar wordt aanbesteed. Tot in detail worden afspraken gemaakt over welke materialen er worden gebruikt, maar arbeid moet zo goedkoop mogelijk.'

De minimumtarieven voor zzp'ers lijken onderdeel uit te maken van een groter pakket maatregelen voor zzp'ers. De zelfstandigenaftrek gaat omlaag, als onderdeel van de belastinghervorming die Rutte III wil doorvoeren, meldde De Telegraaf maandag. Ook de omstreden wet-DBA gaat van tafel. De wet, die opdrachtgevers medeaansprakelijk stelt als een zzp'er toch schijnzelfstandige blijkt, wordt vervangen door een soort van opdrachtverklaring die moet worden ingevuld. Zzp'ers blijven zelf verantwoordelijk voor hun pensioen en verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Het CDA wilde een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Het laatste nieuws over de plannen van Rutte-III

Na een recordlange formatie is het kabinet Rutte III er bijna. Wij gidsen je door het regeerakkoord. Hoe wordt het geld verdeeld? Wat hebben de partijen binnengesleept? En op welke punten gaat de coalitie het moeilijk krijgen? Bekijk in ons Rutte III-filter alles wat we tot nu toe weten per categorie.

Analyse: Na 206 dagen formeren doemen eindelijk de contouren van Rutte III op. Frank Hendrickx ontwaart een middenkabinet dat zich nu al schrap zet voor aanvallen van de flanken en onrust binnen de partijen (+).

Experiment: Tien gemeenten mogen wiet gaan verkopen. Deze wiet wordt onder overheidstoezicht geteeld. Ook kan toezicht worden gehouden op de kwaliteit van de wiet.

Referendum: Naar alle waarschijnlijkheid kunt u op 21 maart 2018 voor of tegen de sleepwet stemmen. Hier zetten we alles over de sleepwet en het referendum handzaam voor u op een rijtje.

Hypotheekplannen: De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie laat de zogenoemde villabelasting intact. Ook wordt het voor huizeneigenaren onaantrekkelijk om geen of een kleine hypotheek te hebben.