Niet opbrengst maar lasten van de auto moeten tellen

OP dinsdag 22 juni stond op de voorpagina van de Volkskrant het artikel 'De auto levert de staat meer op dan hij kost'....

Rob van Gijzel

Uit een onderzoek van het Centrum voor Energiebesparing en Schone Technologie zou, volgens de Minister van Verkeer en Waterstaat, blijken dat de automobilist een netto-betaler is.

Vervolgens word ik geciteerd alsof ik gezegd zou hebben dat het licht nu op groen staat voor meer wegen. Dat is onjuist.

De Partij van de Arbeid is van mening dat, zelfs al zou de auto meer opleveren dan hij de staat kost, dat feit op zichzelf geen reden is om nu dan maar te investeren in meer wegen. Het uitgangspunt van de overheid is dat de externe kosten van de mobiliteit zoveel mogelijk verrekend moeten worden in de kosten van het gebruik. Kortom de vervuiler/gebruiker betaalt.

Onder de externe kosten vallen bijvoorbeeld milieukosten, kosten van files en ongevallen, maar ook de kosten van isolatie ten behoeve van geluidsoverlast, de grondkosten van parkeerplaatsen en aantasting van leefbaarheid. Ik begrijp best dat mensen graag met de auto reizen, maar alle, op zichzelf terechte, bewegingen bij elkaar veroorzaken problemen en kosten de maatschappij veel geld.

Het gaat bij het doorberekenen van externe kosten om alle kosten die met een bepaalde verplaatsing gemoeid zijn. Deze kosten moeten niet alleen uitgerekend worden voor de auto, maar ook voor de bus en de trein. Hoe de berekening van al deze externe kosten uitpakt, is nu nog niet te zeggen. Het Centrum voor Energiebesparing is nog bezig, in opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, alles op een rijtje te zetten.

Enkele uitkomsten zijn voorspelbaar. Waarschijnlijk is autorijden op het platteland goedkoper dan autorijden in het stedelijk gebied. Denk alleen maar aan de grondprijs ten behoeve van parkeren. Verder zal rijden in de spits duurder zijn dan rijden in de daluren. Ook moeten we ons afvragen of een bus op het platteland met drie passagiers per saldo niet meer milieuschade veroorzaakt dan drie afzonderlijke auto's.

Tenslotte zal blijken dat in de stad de fiets veruit het meest effectieve vervoersmiddel is. In termen van alle kosten en baten belast de fiets in het stedelijk gebied de maatschappij het minst.

Mocht uit het onderzoek glashard blijken dat de auto voor alle maatschappelijke kosten die hij veroorzaakt, betaalt, dan is sprake van een nieuwe situatie. Als de auto het meest effectieve (dus ook ten opzichte van de milieukosten) vervoersmiddel is, moet dat gegeven zijn doorwerking hebben op het beleid.

Mijn opvatting is dat we dan minder terughoudend ten opzichte van de auto zouden moeten staan.

Het gaat er dus niet om of de auto meer betaalt dan hij terugkrijgt, het gaat er wel om of de auto ten opzichte van bus en trein op basis van alle kosten voor de samenleving het meest effectief is.

Het zal duidelijk zijn dat zolang de berekeningen nog niet zijn uitgewerkt en niet meer omstreden zijn, er nog geen definitieve uitspraken te doen zijn. Maar het blijft een buitengewoon interessante kwestie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden