Nieuws stroomnet

Netwerk kan vraag naar elektriciteit niet meer aan, noodsystemen ingezet

Voor het eerst heeft een netwerkbeheerder de ‘vluchtstrook’ in het stroomnet aangesproken om klanten van stroom te kunnen voorzien. In de Haarlemmermeer is een datacenter aangesloten via een aansluiting die normaal alleen bij storingen wordt gebruikt. Netbeheerder Liander noemt het een ‘absolute noodmaatregel’ die nodig is omdat het stroomnet anders tekort zou schieten.

Medewerkers van Liander bij een transformator in Amsterdam. Beeld ANP/Koen van Weel

In Nederland is het hele stroomnetwerk dubbel aangelegd. Is er een storing in het netwerk, dan neemt het reservenetwerk het onmiddellijk over. Maar het stroomnet kraakt en piept. De netbeheerders kunnen de aansluitingen van wind- en vooral zonneparken nauwelijks bijbenen. In sommige regio’s kunnen nieuwe zonneparken niet meer worden aangesloten, en ook tuinders die behalve sla en bloemen ook stroom produceren, moeten soms lang wachten op de gewenste aansluiting.

Niet alleen de nieuwe stroomproducenten maken het netwerk overvol, ook nieuwe stroomgebruikers. Vooral de razendsnelle bouw van datacenters voor het internetverkeer stelt netbeheerders voor problemen. In juli besloot de Metropoolregio Amsterdam, waaronder ook Haarlemmermeer valt, de bouw van nieuwe datacenters een jaar lang te stoppen omdat het stroomnet het niet aan kan.

De situatie in Haarlemmermeer is een bijzondere, zegt een woordvoerder van netbeheerder Liander. Netbeheerder en gemeenten kunnen het maar niet eens worden over de locatie van een nieuw te bouwen schakelstation. ‘We zijn daar al vier jaar mee bezig’, zegt ze. Al enkele locaties werden voorgesteld en vielen weer af, en uitzicht op een oplossing is er nog niet. ‘En als we een locatie hebben, duurt het nog vier tot zeven jaar voor het schakelstation werkt.’

De toezichthouder op het stroomnet, de Autoriteit Consument en Markt, heeft Liander ontheffing gegeven van de plicht om op die verbinding reservecapaciteit in stand te houden. Daarmee gaat wel de leveringszekerheid, die in Nederland bijzonder hoog is, achteruit. ‘Maar dat geldt alleen voor het datacenter dat we op deze wijze aansluiten. Als er een storing is, schakelen we het datacenter af en gebruiken we die capaciteit weer als reservecapaciteit.’ Het betreffende datacenter, waarvan Liander de naam niet wil noemen, moet zelf maar zorgen voor een noodstroomvoorziening.

Zonneparken

Het gebruik van de vluchtstrook is sinds enkele maanden geen taboe meer. Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat maakte voor de zomer al bekend dat hij met wetgeving komt die het gebruik van de vluchtstrook regelt. Daarmee kan een van de grote problemen op het stroomnet worden verminderd: de aansluiting van zonneparken. Die kunnen, zo is de redenering, gebruik maken van de vluchtstrook. Is de reservecapaciteit even nodig wegens een storing, dan moeten de zonneparken maar even een paar dagen geen stroom leveren.

Ook in de Wieringermeer heeft de ACM ontheffing verleend voor een standaardverplichting van de netbeheerder, in dit geval de verplichting om elk station via minstens twee routes met het stroomnet te verbinden. Alleen dankzij die ontheffing kon Tennet, beheerder van het hoogspanningsnet, het nieuwe windpark Wieringermeer al in mei aansluiten. Hierbij komt de leveringszekerheid niet in het geding. Het gaat om een verbinding waar alleen het windpark gebruik van maakt. Bij een storing wordt dus geen enkele gebruiker getroffen, maar kan het windpark zijn stroom niet kwijt. Eind volgend jaar denkt Tennet de gewone ‘dubbele uitvoering’ van het schakelstation in de Wieringermeer klaar te hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden