Nergens ter wereld stelen winkeldieven meer dan in Nederland

Veel hoogwaardige producten en een te softe aanpak van criminelen maken Nederlandse winkels een dankbaar doelwit voor Oost-Europese bendes. Nergens wordt zoveel gestolen.

Beeld anp

Nergens ter wereld stelen winkeldieven meer dan in de Nederlandse winkelstraten. Mexicaanse winkeliers zijn weliswaar meer kwijt aan criminaliteit over de hele breedte, maar zij hebben vooral last van dieven onder hun personeel. Voor winkeldieven blijkt Nederland het beloofde land, Oost-Europese bendes in het bijzonder.

Dat stelt de jaarlijkse 'Global Retail Theft Thermometer', een onderzoek onder in totaal 113 duizend winkeliers wereldwijd. Van de onderzochte landen staan Zwitserland en Noorwegen fier onderaan, Mexico en Nederland helemaal bovenaan.

In Nederlands winkelstraten wordt dus meer gestolen dan in Rusland, Turkije, Polen, China of Brazilië, 'en daar moeten we ons voor schamen', zegt Pjotr van Wuyckhuyse van het Amerikaanse beveiligingsbedrijf Checkpoint Systems, de motor achter het onderzoek. In 2014 waren Nederlandse winkeliers in totaal 1,36 miljard euro kwijt aan winkelcriminaliteit. Tel daar alle preventieve maatregelen bij op - detectiepoortjes, camera's, labels - en dat bedrag stijgt naar 2,19 miljard euro.

Mobiele telefoons

In het onderzoek wordt onderscheid gemaakt naar vier typen 'derving', vakjargon voor schade door winkelcriminaliteit. Verreweg het belangrijkst zijn stelende 'klanten' en eigen personeel dat waar achterover drukt. Verder kan er sprake zijn van leveranciersfraude of administratieve fouten.

De totale derving kost Nederlandse winkeliers zo'n 1,5 procent van de jaaromzet, bedragen die voor ketens als de HEMA, de Etos of de Media Markt in de tientallen miljoenen kunnen lopen. In Europese winkels is de schade gemiddeld 1 procent, wereldwijd 1,2 procent. Van alle onderzochte landen zijn alleen Mexicaanse winkeliers meer kwijt dan hun Nederlandse collega's, maar dat komt omdat hun eigen personeel meer verdonkeremaant. Nergens maken winkeldieven meer buit dan in Nederland.

Dat heeft volgens de onderzoekers niets te maken met onze volksaard - Nederland heeft vooral veel last van veelal Oost-Europese bendes. Detailhandel Nederland, de branchevereniging van Nederlandse winkeliers, neemt de diefstalbarometer dan ook serieus, zegt Bert van Steeg, secretaris winkelcriminaliteit, in een reactie. 'Wij weten dat er veel gestolen wordt in Nederlandse winkels, we herkennen het probleem van Oost-Europese benden en we weten vooral dat het winkeliers bakken vol geld kost.'

Het grootste probleem zijn volgens Van Steeg de georganiseerde benden die zich specialiseren in specifieke producten waarvan ze weten dat er een zwarte markt voor is. Uit de barometer blijkt dat vooral elektronicazaken en drogisterijen in trek zijn, met grootwarenhuizen als de Bijenkorf en V&D op plek drie. De meest gewilde artikelen zijn mobiele telefoons en accessoires, scheermesjes, babyvoeding, make-up, batterijen, alcohol en tabak. Allemaal kleine, relatief dure producten die gemakkelijk zijn weg te moffelen.

Volgens Van Steeg vormt Nederland een aantrekkelijker doelwit dan veel omringende landen vanwege de hoogwaardige producten die hier in de schappen staan. 'Maar belangrijker nog: Nederland is naïef in de aanpak van dit soort criminaliteit. Dit soort mobiele bendes zijn nu eenmaal niet tegen te houden met een detectiepoortje alleen. Politie en justitie laten te grote steken vallen.'

Dat heeft volgens de brancheclub te maken de prioriteiten van het politiekorps, maar ook met strenge privacywetgeving die winkeliers verbiedt beveiligingsbeelden met elkaar te delen. Ook kunnen winkeleigenaren weinig doen om de daders te helpen oppakken, zegt Van Steeg. Er wordt te laat op aangiften gereageerd, de strafmaat is weinig afschrikwekkend en niet-Nederlandse dieven worden nauwelijks tot 'ongewenst vreemdeling' verklaard, in tegenstelling tot in een aantal omringende landen.

Het ministerie zegt op zijn beurt al veel te doen dit soort Oost-Europese bendes aan te pakken, zoals samenwerking met bijvoorbeeld de Roemeense politie en Europol. Ook wordt met het College Bescherming Persoonsgegevens bekeken of het uitwisselen van camerabeelden kan worden vergemakkelijkt.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden