Neem maar een tas mee voor de bloemkool

Plastic tasjes zijn vanaf begin 2016 uit den boze. Winkeliers mogen ze dan niet meer meegeven aan hun klanten. Een goed signaal, vindt de milieuhoogleraar. Betuttelend, vindt de VVD.

Klanten krijgen nu nog een plastic zak mee op de Amsterdamse Ten Katemarkt. Vanaf volgend jaar is dat verboden. Beeld Julius Schrank
Klanten krijgen nu nog een plastic zak mee op de Amsterdamse Ten Katemarkt. Vanaf volgend jaar is dat verboden.Beeld Julius Schrank

Per 1 januari 2016 mogen winkeliers geen plastic tasjes meer meegeven. Dat heeft staatssecretaris Wilma Mansveld van Milieu aan de Tweede Kamer geschreven.

Waarom deze maatregel?

Mansveld stelt het verbod in om het gebruik van plastic tasjes terug te dringen. Klanten moeten zelf een exemplaar meenemen, of er een kopen. Bij veel supermarkten waren er al geen gratis exemplaren meer te krijgen. Het verbod geldt bijvoorbeeld ook voor kledingwinkels.

Mansveld wijst erop dat plastic schadelijk is voor het milieu. 'Doordat het nauwelijks afbreekt, hoopt het zich op. Plasticsoep in zee is hiervan een gevolg', schrijft ze in de Kamerbrief. Lidstaten van de Europese Unie hebben in december besloten maatregelen te nemen om het gebruik van plastic tassen te verminderen.

Zijn er uitzonderingen?

De staatssecretaris maakt een uitzondering voor gratis plastic tassen die nodig zijn om een product heelhuids en schoon thuis te krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor soep en sauzen, die kunnen lekken. 'En de sappen van de kip die je hebt gekocht op de markt, wil je ook niet op je spruiten hebben', zegt woordvoerder Lianne Sleutjes.

Een rijsttafel, portie friet of een op de markt gekochte bloemkool zal met een eigen tas moeten worden opgehaald. Deze producten zijn al verpakt of lekken niet, is de redenering van de minister. Klanten van een kledingzaak kunnen zich ook niet beroepen op de 'uitsluitingsgrond functionaliteit'.

Is deze maatregel effectief?

Mansveld schrijft in haar brief aan de Tweede Kamer dat het niet bekend is hoeveel Nederlandse tassen in de oceaan belanden. 'Maar dat hoeft ons niet te weerhouden vanhet nemen van maatregelen.'

Volgens Gert Spaargaren, hoogleraar milieugedrag in Wageningen, zal het effect van het verbod niet groot zijn. Bovendien zijn plastic tasjes niet schadelijk als ze netjes worden verwerkt. 'Dan blijft plastic in een gesloten kringloop. Iemand met een plastic zak is niet direct zondaar.' Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) bracht onlangs naar buiten dat de productie van een plastic tas relatief weinig schade toebrengt aan het milieu.

Toch is Spaargaren positief over het komende verbod. Het signaal dat ervan uitgaat is goed, vindt hij. Bovendien is er volgens hem voldoende draagvlak voor de maatregel. 'Vijf jaar geleden werd een gratis tas bijna vanzelfsprekend aangeboden. Maar er is inmiddels veel gebeurd op het gebied van milieu.' Hij wijst op het scheiden van plastic afval.

De VVD vindt het verbod betuttelend. Kamerlid Remco Dijkstra vraagt zich af hoe het verbod gehandhaafd zal worden. Mansveld laat weten dat de Inspectie Leefomgeving en Transport gaat toezien op het besluit. Die is bevoegd om dwangsommen uit te delen. Hoe de handhaving precies in haar werk gaat, is nog niet bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden