Nieuws Gronings gas

Nederlandse Staat verdiende in zestig jaar een duizelingwekkende 417.000.000.000 euro aan aardgaswinning

Zestig jaar na de ontdekking van gasveld Slochteren heeft de Staat 417 miljard euro verdiend aan de Nederlandse gasvoorraden. Shell en andere bedrijven die zich bezighouden met de exploitatie ervan schreven in de afgelopen vijftig jaar ruim het dubbele bij aan toegevoegde waarde: 1.000 miljard euro.

Protestbord langs de A7 bij de gemeente Slochteren, waar in 1959 gas werd gevonden - en volgens bewoners de ellende begon. Beeld Harry Cock

De cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek dinsdag bekendmaakte - precies een dag voor de 60ste verjaardag van de ontdekking in Slochteren op 29 mei 1959 - zijn duizelingwekkend. Maar waar de sector tien jaar geleden in een jubileumboek zichzelf nog feliciteerde met de baten van het ‘Onzichtbare Goud’, gaat het tegenwoordig vooral over de zichtbare aardbevingsschade waar het Rijk en de gasbedrijven maar zo mondjesmaat de portemonnee voor trekken.

Een week na de op een na zwaarste gasbeving, bij Westerwijtwerd, grijpt het Staatstoezicht op de Mijnen de verjaardag dinsdag aan te adviseren de gaswinning nog sneller af te bouwen dan nu al gebeurt. Ook de schade-afhandeling en versterkingsoperatie in het Groningse aardbevingsgebied zou volgens de SodM als crisis moeten worden aangepakt, onder het gezag van één organisatie, met een eigen mandaat en budget. 

De Nederlandse gasbuit is inmiddels grotendeels binnen, nu de voorraden op hun einde lopen. Naar schatting zit nog 20 procent onder de grond. Door de aardbevingen als gevolg van de gasproductie wordt van die reserves sinds 2015 jaarlijks al steeds minder opgepompt. De gestage daling die drie jaar na de zwaarste gasbeving - Huizinge 2012 - werd ingezet, is goed terug te zien in meerdere CBS-cijfers. In 2018 werd ongeveer 36,5 miljard kubieke meter gas naar boven gehaald, een halvering ten opzichte van 2014. Op het hoogtepunt, 1977, ging het om 98 miljard kubieke meter. 

Vorig jaar werd voor het eerst meer gas geïmporteerd dan uitgevoerd naar het buitenland. Met name gasexporteur Noorwegen profiteert van de Nederlandse poging het eigen gas zo veel mogelijk met rust te laten. Het terugschroeven van de gaswinning scheelt niet alleen in de aardgasbaten voor de overheid, ook de zogenoemde bedrijfstak ‘delfstoffenwinning’ speelt een steeds kleinere rol in de Nederlandse economie. Die is nog maar goed voor zo’n 1 procent van het bruto binnenlands product. In 1985 lag dit percentage op 6,9. 

De elektriciteitssector is met 15,4 miljard kubieke meter per jaar nog altijd de grootste verbruiker van Nederlands gas. Het huishoudelijk gasgebruik neemt al jaren af door beter geïsoleerde woningen en efficiëntere verwarmingsinstallaties.

Meer over gaswinning

Groningen weet weer: de aarde laat zich niet temmen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden