Nieuws Ryanair

Nederlandse piloten Ryanair mogen vrijdag staken van rechter

De Nederlandse piloten van Ryanair mogen zich aansluiten bij de 24-uursstaking vrijdag van hun collega’s in België, Duitsland, Ierland en Zweden. De luchtvaartmaatschappij had de Haarlemse rechter om een verbod gevraagd, maar die wees dat donderdagavond af. De vluchten vanuit Nederland gaan wél door, volgens Ryanair zal er gewoon volgens schema worden gevlogen.

Ierse piloten van Ryanair tijdens een staking bij het hoofdkantoor van het bedrijf in Dublin op 3 augustus. Beeld Hollandse Hoogte / PA Photos Ltd

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Ryanair kon niet aannemelijk maken waarom de samenleving te ernstig zou worden geschaad en dat stakingen in het weekeinde erger zouden zijn. De Vereniging van Verkeersvliegers (VNV), die de werkonderbreking organiseert, moet voortaan wel eerder beslissen dat het werk wordt neergelegd, 72 uur van tevoren, oordeelde de rechter.

Ryanair kreeg een tik op de vingers omdat het vluchten vanaf Eindhoven door buitenlandse piloten wilde laten uitvoeren, zo bleek tijdens de zitting. Dat mag niet. Nederlandse piloten van Ryanair mogen vrijdag staken, besliste de rechtbank donderdagavond. De eisen van de piloten leggen een bom onder het verdienmodel van de Ierse prijsvechter.

De eisen van de Ryanair-piloten, die vrijdag het werk voor een etmaal neerleggen, lijken niet eens zo uitzinnig. Ook betaald krijgen als ze moeten wachten voor hun vlucht vertrekt. Een kaartje met ‘beterschap’ erop als ze zich ziek melden, in plaats van een ontslagmail na twee dagen ziekteverzuim. Gratis flesjes water aan boord. Af en toe een aai over de bol.

Voor de meeste bedrijven zijn dat geen ongewone verlangens, maar Ryanair is geen gewoon bedrijf. Het heeft na zijn oprichting in 1984 als Iers onderneminkje met krap twee lijnvluchten kunnen uitgroeien tot de grootste luchtvaartmaatschappij van Europa, die 130 miljoen klanten in een jaar vervoert. Vier keer zo veel als KLM.

Die toppositie kon de prijsvechter alleen maar bereiken door op alles te bezuinigen. Op werkelijk alles, van de luxe aan boord van de vliegtuigen tot aan de service aan klanten en de salarissen van zijn werknemers. Maar toch vooral door geen moeite te steken in maatschappelijk alom geaccepteerde omgangsvormen.

‘Verkoop komt eerst’

Op vacaturesite glassdoor.com zijn huidige en vroegere werknemers anoniem niet mals in hun oordeel over de bedrijfscultuur. ‘De leiding geeft niks om werknemers, je bent een nummer’, klaagt een gezagvoerder, gestationeerd in Brussel. ‘Niet de veiligheid, maar de verkoop komt op de eerste plek’, klaagt een voormalige steward of stewardess uit Manchester. ‘Beschouw je werknemers eens als menselijke wezens’, suggereert een oud-werknemer in Dublin.

Wat opvalt: zelfs de werkers die best wel tevreden zijn met hun baan zouden het bedrijf niet bij kennissen aanbevelen als werkplek. Op Glassdoor krijgt Ryanair krap 2,7 van de 5 sterren die zijn toe te kennen. Slechts 41 procent zou anderen aanraden voor de budgetmaatschappij te gaan werken.

De stakingen zijn volgens de bonden bedoeld om een cultuuromslag af te dwingen. Een onderdeel daarvan is erkenning van die bonden zelf. Ryanair-topman Michael O’Leary heeft tot eind vorig jaar volgehouden dat hij om de tafel zou gaan zitten met vakbondsvertegenwoordigers ‘als de hel bevriest’. Hij onderhandelt alleen met werknemersvertegenwoordigingen, een voor elke van de 87 bases van Ryanair, waardoor het personeel geen vuist kan maken.

Iers arbeidsrecht

Er zijn meer verlangens. Zo wil de VNV dat voor de Nederlandse piloten het Nederlandse arbeidsrecht geldt. Dat het luchtvaartbedrijf die oproep aanvocht bij de rechter werd door de pilotenvakbond dan ook gezien als een ‘aanval op een fundamenteel recht van werknemers in Nederland’.

Toen de Italiaanse fiscus Ryanair jaren geleden een naheffing stuurde voor Italiaanse piloten was het antwoord eenvoudig dat hun werkplek niet hun Italiaanse basis is, maar het vliegtuig dat onder Ierse vlag vliegt. Ze krijgen Iers loon en betalen Ierse belastingen en Ierse sociale premies.

Een andere eis van de bonden is dat de piloten in vaste dienst kunnen komen. O’Leary voelt daar niets voor. Het zou het bedrijfsmodel van zijn luchtvaartmaatschappij ondermijnen. Naar schatting de helft van de 4.800 piloten werkt nu als zelfstandige, op basis van kortlopende contracten. Die zzp’ers hoeven niet te rekenen op pensioen of ziektekostenverzekering, en ze betalen hun uniform deels zelf (riemen, schoenen).

Of de stakingen van vandaag O’Leary op andere gedachten zal brengen, is de vraag. ‘Ik hou niet van vliegtuigen’, zei hij ooit in een interview. ‘Ik heb nooit een piloot willen zijn zoals al die troepen van uilskuikens die de bedrijfstak bevolken.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden