Nederlandse boer dekt zich nauwelijks in tegen weerschade

Nergens in Europa grijpen zo weinig boeren de kans aan om zich te verzekeren tegen schade door het weer als in Nederland. De meeste boeren en tuinders vinden zo'n verzekering te duur. Dit wordt steeds problematischer, doordat de schade ten gevolge van bijvoorbeeld zware regenbuien sterk toeneemt.

Een akker in het Brabantse Beugen is na hevige regen ondergelopen. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

In 2002 sprong toenmalig landbouwminister Veerman nog bij toen boeren en tuinders miljoenenschade leden door regen en hagel. Hij waarschuwde wel dat dat voor het laatst zou zijn. Voortaan moesten boeren zich maar verzekeren. In 2010 kwam er een brede weersverzekering. Maar daarvan maken boeren mondjesmaat gebruik.

Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hebben dit jaar 1.720 boeren en tuinders een aanvraag ingediend voor een brede weersverzekering: 3 procent van alle agrarische bedrijven. Vorig jaar hadden 1.140 agrariërs zo'n polis, terwijl Nederland 50 duizend land- en tuinbouwbedrijven telt die voor zo'n polis in aanmerking komen.

De brede weersverzekering beschermt agrariërs tegen schade op hun akkers en weilanden door vorst, regen, droogte, storm, hagel en bliksem, sneeuw en ijzel.

De Duitse verzekeraar Vereinigte Hagelversicherung is in Nederland de grootste aanbieder van zo'n brede weersverzekering. Ze heeft zulke polissen in zes Europese landen, in Nederland wordt er het minst gebruik van gemaakt, zegt directeur Jan Schreuder.

Schreuder wijt dat ten dele aan de Nederlandse assurantiebelasting van 21 procent; in andere landen bestaat die niet of is ze, voor dit soort weersverzekeringen, verwaarloosbaar. De verzekeringspremie wordt wel weer voor 65 procent gesubsidieerd, maar in andere landen is de subsidie vergelijkbaar.

Van de Nederlandse akkerbouwers heeft naar zijn schatting 10 procent zo'n verzekering, van de fruittelers 30 procent. In Luxemburg is 90 procent van de boeren verzekerd. Volgens Schreuder verzekeren vooral fruittelers en akkerbouwers zich; bollenboeren en boomkwekers ontbreken nagenoeg in zijn klantenbestand. 'Ik denk dat daar het risicobewustzijn minder is', zegt hij.

Verzekeraars: meer schade verwacht

Het Verbond van Verzekeraars houdt al langer rekening met extra schade door klimaatverandering. Vorig jaar rekende het verbond de gevolgen door van veertien klimaatscenario's voor schadelast op opstal- en inboedelverzekeringen. In het gunstigste geval stijgt de schade door overvloedige regenval met 5 procent in de komende 70 jaar. In het somberste scenario is dat 139 procent: van gemiddeld 90 miljoen euro naar 215 miljoen. De hagelschade zal in dat scenario minimaal verdubbelen, van 50- naar 100 miljoen euro.

In Limburg en Noord-Brabant hebben boeren en tuinders volgens hun organisatie LTO Nederland vorige maand een half miljard euro schade geleden door zware regenval en hagelstenen zo groot als tennisballen. Een groot deel van die schade betrof verwoeste kassen, die allemaal verzekerd zijn in aparte glasverzekeringen; maar ook in de akkerbouw en de groente- en fruitteelt was er veel schade. En het slechte weer was daarmee niet voorbij: vorige week stonden de straten blank in delen van Brabant, Limburg, Overijssel en Drenthe.

Achmea, de grootste schadeverzekeraar in Nederland, meldde vorige week dat er alleen al voor de schade door het weer in juni 260 miljoen euro is geclaimd. Dat ging om stukgehagelde kassen en auto's, en schade aan woningen. De schade aan gewassen op de akkers zit daar niet bij, die wordt door Achmea niet verzekerd.

Belangenorganisaties van agrariërs proberen staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken te bewegen tot financiële steun aan getroffen boeren. Van Dam weigert en wil niet verder gaan dan de getroffen boeren werktijdverkorting toe te staan, waarbij personeel deels uit de WW-pot wordt betaald.

Een groot deel van de agrarische waterschade van juni wordt overigens niet gedekt door de brede weersverzekering. Veel akkers stonden niet blank door de regen, maar door overstromingen. Boerenorganisatie LTO wijst beschuldigend naar de waterschappen, die slootkanten te laat zouden maaien, om de water- en weidevogels ter wille te zijn. Al die vegetatie in de sloten zou de waterafvoer belemmeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden