Nederland zakt van plaats 8 naar 10

Concurrentiepositie van Nederland is verzwakt, volgens het World Economic Forum...

AMSTERDAM De internationale concurrentiepositie van Nederland is verslechterd in plaats van verbeterd. In het jaarlijkse overzicht van het World Economic Forum zakt Nederland van de achtste naar de tiende plaats.

‘Dit is een forse tegenvaller’, zegt hoogleraar Henk Volberda van het Erasmus Strategic Renewal Center, dat het onderzoek voor Nederland heeft uitgevoerd. ‘Het kabinet en het innovatieplatform hebben zich in 2002 ten doel gesteld Nederland naar een topvijf-plaats te brengen. Maar nu zakken we juist steeds verder weg.’

Een van de redenen is dat door de kredietcrisis de efficiency van de financiële sector in Nederland is teruggelopen. ‘De solvabiliteit van de bankensector is afgenomen en banken verstrekken hier minder gemakkelijk leningen. Maar datzelfde geldt ook voor een land als Zwitserland, dat eveneens een belangrijke financiële sector heeft. Niettemin is Zwitserland juist gestegen naar de nummer één-positie.’

Volgens Volberda faalt Nederland juist op de punten waarop de regering beterschap heeft beloofd: de infrastructuur (filebestrijding) maar vooral innovatie en research. Hierin zijn de investeringen achtergebleven.

‘De meeste Scandinavische economieën (Zweden en Finland) hebben hun concurrentievermogen kunnen behouden door niet aflatende investeringen in hoger onderwijs. Zwitserland heeft de VS afgelost als de nieuwe koploper dankzij de goed functionerende arbeidsmarkt, excellente infrastructuur, superieure kennisinstellingen en de voortdurende gerichtheid op innovatie door samenwerking van bedrijfsleven en universiteiten.’

De meeste opkomende economieën zoals India, China en met name Brazilië hebben een stijging laten zien in hun concurrentievermogen. Nederland behoort tot de grote verliezers met landen als Spanje, Ierland en met name IJsland die allemaal een diepe val hebben gemaakt.

Afnemend concurrentievermogen leidt volgens Volberda tot toenemende werkloosheid, afnemende export, inzakkende binnenlandse consumentenvraag en afnemende investeringen. Hoewel de kredietcrisis het concurrentievermogen van de meeste westerse landen heeft verzwakt, is Nederland volgens Volberda relatief sterker achterop geraakt.

Nederland blijft vooral achter in bedrijfsuitgaven in onderzoek en ontwikkeling en de samenwerking van kennisinstellingen zoals universiteiten met het bedrijfsleven. ‘In tegenstelling tot Zwitserland en de Scandinavische landen heeft Nederland nog niet de omslag gemaakt naar een kenniseconomie’, meldt Volberda. Ook de aanbestedingsprocedures van de overheid ‘dagen bedrijven niet uit tot verhoogde innovatie-inspanningen’, aldus Volberda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden